Cách gỡ ứng dụng độc hại khiến điện thoại Android hiện quảng cáo liên tục

Điện thoại Android tự bật quảng cáo toàn màn hình, thông báo rác hoặc mở trang web lạ dù bạn không dùng gì, gần như chắc chắn có một ứng dụng quảng cáo độc hại (adware) đang chạy. Phần lớn trường hợp xử lý được bằng cách tìm đúng ứng dụng và gỡ nó, không cần cài lại cả máy.

Bài này hướng dẫn từng bước: vào Chế độ an toàn, tìm ứng dụng nghi vấn, thu hồi quyền quản trị, quét bằng Google Play Protect và các biện pháp phòng tránh. Tên menu thay đổi theo hãng máy (Samsung, Xiaomi, OPPO…) và phiên bản Android nên bạn có thể thấy khác một chút.

Dấu hiệu điện thoại nhiễm adware

• Quảng cáo bật lên khi đang ở màn hình chính hoặc khi mở ứng dụng khác.
• Thông báo rác liên tục, nhất là kiểu "máy bạn nhiễm virus", "trúng thưởng".
• Trình duyệt tự mở trang lạ, trang chủ bị đổi.
• Pin tụt nhanh, máy nóng, dữ liệu di động bị dùng nhiều dù bạn ít xài.
• Xuất hiện ứng dụng bạn không nhớ đã cài, hoặc biểu tượng ứng dụng bị ẩn.

Những ứng dụng này thường đến từ file cài ngoài kho ứng dụng chính thức (file APK), từ link quảng cáo, hoặc từ ứng dụng "tiện ích" có vẻ vô hại.

Bước 1: Khởi động vào Chế độ an toàn

Chế độ an toàn (Safe mode) tạm tắt mọi ứng dụng bên thứ ba, nên nếu quảng cáo biến mất ở chế độ này thì thủ phạm nằm trong các ứng dụng bạn cài thêm.

1. Nhấn giữ nút nguồn cho tới khi hiện menu tắt máy.
2. Nhấn giữ lên Power off (Tắt nguồn) hoặc Restart (Khởi động lại) cho tới khi hiện lời nhắc Reboot to safe mode (Khởi động lại ở chế độ an toàn).
3. Chọn OK. Máy khởi động lại và có chữ Safe mode ở góc màn hình.

Cách vào Chế độ an toàn khác nhau giữa các hãng, nếu thao tác trên không được, hãy tìm hướng dẫn theo đúng tên máy trên trang hỗ trợ của hãng.

Bước 2: Tìm và gỡ ứng dụng nghi vấn

1. Vào Settings (Cài đặt) > Apps (Ứng dụng).
2. Xem danh sách, ưu tiên những ứng dụng bạn mới cài trước khi vấn đề xuất hiện hoặc không nhớ đã cài.
3. Bấm vào ứng dụng nghi ngờ, chọn Uninstall (Gỡ cài đặt).
4. Nếu nút gỡ bị mờ, sang bước 3 để thu hồi quyền quản trị.

Nên gỡ lần lượt từng ứng dụng, mỗi lần gỡ xong khởi động lại bình thường để kiểm tra xem hết quảng cáo chưa. Cách này giúp xác định đúng thủ phạm.

Bước 3: Thu hồi quyền quản trị thiết bị

Một số adware xin quyền "quản trị viên thiết bị" để chống bị gỡ.

1. Vào Settings > Security (Bảo mật) (hoặc Security and privacy).
2. Tìm mục Device admin apps (Ứng dụng quản trị thiết bị), thường nằm trong phần cài đặt bảo mật nâng cao.
3. Tắt quyền của ứng dụng nghi vấn.
4. Quay lại Apps và gỡ ứng dụng đó.

Bạn cũng nên kiểm tra mục Special app access (Quyền truy cập đặc biệt) và các quyền như Display over other apps (Hiển thị trên các ứng dụng khác). Quyền này thường bị adware dùng để bật quảng cáo đè lên màn hình.

Bước 4: Quét bằng Google Play Protect

1. Mở ứng dụng Google Play Store.
2. Bấm vào ảnh đại diện > Play Protect.
3. Chọn Scan (Quét). Nếu có ứng dụng độc hại, Play Protect sẽ đề nghị gỡ.
4. Bảo đảm tùy chọn quét ứng dụng đang bật.

Play Protect không phát hiện được mọi thứ, nhưng là công cụ chính thức, miễn phí và nên bật sẵn. Bạn không cần cài thêm "ứng dụng diệt virus" lạ chỉ để xử lý quảng cáo, vì nhiều ứng dụng như vậy lại là adware.

Bước 5: Dọn trình duyệt và thông báo

• Mở Chrome > Settings > Site settings (Cài đặt trang web) > Notifications và chặn những trang bạn không nhận ra.
• Xóa lịch sử, cookie nếu trang chủ bị đổi.
• Gỡ tiện ích hoặc chuyển hướng lạ trong trình duyệt.

Với trình duyệt trên máy tính, xem thêm cách chặn theo dõi quảng cáo trên trình duyệt.

Nếu vẫn còn quảng cáo

Nếu đã làm đủ mà quảng cáo vẫn xuất hiện:

1. Sao lưu ảnh, danh bạ, dữ liệu cần thiết sang nơi an toàn.
2. Vào Settings > System > Reset options (Tùy chọn đặt lại) > Erase all data (factory reset).
3. Sau khi reset, chỉ cài ứng dụng từ Google Play hoặc kho ứng dụng chính thức của hãng.
4. Đừng khôi phục lại bản sao lưu ứng dụng cũ nếu nó chứa chính ứng dụng độc hại.

Nếu bạn đã từng nhập mật khẩu ngân hàng, thẻ khi máy bị nhiễm, hãy đổi mật khẩu từ thiết bị khác và liên hệ đường dây nóng của ngân hàng. Xem thêm cách giao dịch ngân hàng an toàn trên máy tính với các nguyên tắc tương tự.

Phòng tránh từ đầu

• Chỉ cài ứng dụng từ kho chính thức, đọc đánh giá và xem nhà phát triển.
• Không bật "cài từ nguồn không xác định" trừ khi thật sự cần.
• Không cấp quyền thừa như hiển thị trên ứng dụng khác, quản trị thiết bị.
• Cập nhật Android và ứng dụng thường xuyên.
• Xem lại cách tránh tải phần mềm giả mạo từ quảng cáo.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn không tự tin thao tác, hoặc điện thoại, máy tính bảng có dấu hiệu hư phần cứng (pin phồng, nóng bất thường), hãy mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra. Xem trang sửa chữa hoặc gọi hotline 0943.847.333.