Kiểm tra NPU trên laptop bằng Task Manager

NPU (Neural Processing Unit) là bộ xử lý chuyên cho các tác vụ AI, có mặt trên một số laptop đời mới. Nếu bạn đang phân vân laptop của mình có NPU hay không, cách nhanh nhất là mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ): nếu máy có NPU và đã cài đúng driver, tab Performance (Hiệu suất) sẽ có một mục NPU riêng cho bạn xem mức sử dụng theo thời gian thực.

Bài này hướng dẫn từng bước kiểm tra, cách đọc các số liệu, và những lý do khiến bạn không thấy mục NPU dù máy có chip này. Muốn hiểu NPU là gì và có cần không, đọc thêm Copilot+ PC và NPU trên laptop là gì.

Các bước mở Task Manager và xem NPU

1. Nhấn chuột phải vào nút Start trên thanh tác vụ rồi chọn Task Manager (Trình quản lý tác vụ). Hoặc nhấn tổ hợp Ctrl + Shift + Esc.
2. Nếu cửa sổ hiện dạng thu gọn, bấm More details (Thêm chi tiết) ở dưới cùng.
3. Chọn tab Performance (Hiệu suất) ở thanh bên trái.
4. Tìm mục có tên NPU (thường kèm số thứ tự như NPU 0) trong danh sách dưới CPU, Memory, Disk, Wi-Fi, GPU.
5. Bấm vào mục NPU để xem đồ thị mức sử dụng, bộ nhớ dùng chung và tên thiết bị.

Nếu thấy mục NPU, máy của bạn có NPU và Windows đã nhận được. Tên mục và giao diện có thể khác chút theo phiên bản Windows 11 và bản cập nhật.

Cách đọc các thông số trên màn hình NPU

• Utilization (Mức sử dụng): phần trăm NPU đang làm việc. Thường gần 0% khi bạn không dùng tính năng AI nào.
• Dedicated memory (Bộ nhớ chuyên dụng) hoặc Shared memory (Bộ nhớ dùng chung): bộ nhớ NPU đang dùng. NPU thường dùng chung RAM hệ thống.
• Tên thiết bị ở góc trên bên phải, ví dụ tên chip và tên NPU do nhà sản xuất đặt.

Để thấy NPU hoạt động, hãy mở một tính năng AI chạy cục bộ, ví dụ hiệu ứng làm mờ nền hoặc căn chỉnh ánh mắt trong camera (Windows Studio Effects) nếu máy hỗ trợ, rồi nhìn đồ thị. Có tính năng chạy bằng NPU, có tính năng chạy bằng card đồ họa hoặc CPU, nên đồ thị NPU không nhảy không phải là máy hỏng.

Không thấy mục NPU thì sao

Hãy kiểm tra lần lượt các nguyên nhân sau.

1. Máy không có NPU: nhiều laptop, nhất là đời cũ hoặc phân khúc phổ thông, không có NPU. Xem thông số máy hoặc tên CPU trên trang của hãng.
2. Chưa cập nhật Windows: vào Settings (Cài đặt) > Windows Update > Check for updates (Kiểm tra bản cập nhật), cài hết bản cập nhật và khởi động lại.
3. Chưa có driver NPU: mở Device Manager (Quản lý thiết bị) (chuột phải vào Start rồi chọn tên này) và tìm nhóm Neural processors (Bộ xử lý thần kinh) hoặc thiết bị có tên liên quan AI. Nếu thiết bị có dấu cảnh báo vàng, cần cài driver.
4. Driver tải từ nguồn lạ: chỉ lấy driver từ Windows Update hoặc trang hỗ trợ chính thức của hãng laptop. Đừng tải từ trang không rõ nguồn.
5. Bị tắt trong BIOS: hiếm gặp, nhưng một số máy cho phép bật tắt thiết bị này. Chỉ chỉnh BIOS khi bạn hiểu mình đang làm gì, nếu không hãy hỏi kỹ thuật viên.

Cách kiểm tra khác ngoài Task Manager

Dùng Device Manager

1. Nhấn chuột phải vào Start và chọn Device Manager (Quản lý thiết bị).
2. Mở rộng nhóm Neural processors (Bộ xử lý thần kinh) nếu có.
3. Bấm đúp vào thiết bị để xem trạng thái. Dòng Device status (Trạng thái thiết bị) cho biết thiết bị đang hoạt động bình thường hay không.

Xem tên CPU

Vào Settings (Cài đặt) > System (Hệ thống) > About (Giới thiệu) để xem tên bộ xử lý. Sau đó tra thông số chính thức của hãng chip để biết CPU đó có NPU không và NPU đạt bao nhiêu TOPS. TOPS là đơn vị đo số phép tính AI mỗi giây mà hãng công bố.

NPU có đủ để là Copilot+ PC không

Theo Microsoft, một máy được gọi là Copilot+ PC cần NPU từ 40 TOPS trở lên, RAM tối thiểu 16GB và SSD tối thiểu 256GB. Có mục NPU trong Task Manager chưa chắc là máy đạt chuẩn này, vì một số NPU đời đầu thấp hơn mức 40 TOPS. Hãy kiểm tra thông số hãng của model chính xác trước khi mua theo tiêu chí này.

Một số tính năng như Recall hoặc một số chức năng AI trong Photos, Paint chỉ có trên Copilot+ PC, và còn tùy khu vực, ngôn ngữ và phiên bản. Vì thế khi chọn máy, bạn nên xem bạn thực sự cần tính năng nào. Bài laptop có NPU cho AI có cần thiết với sinh viên không sẽ giúp bạn cân nhắc.

Laptop có NPU đang bán tại cửa hàng

Một số laptop dùng chip Intel Core Ultra có NPU, ví dụ dòng Zenbook 14 OLED, Acer Swift Go 14 AI hay MSI Prestige 13 AI+. NPU mạnh đến đâu và máy có đạt chuẩn Copilot+ hay không phụ thuộc từng model chip, nên hãy xem thông số hãng hoặc hỏi cửa hàng trước khi chọn.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn đã cập nhật Windows mà vẫn không thấy NPU, hoặc thiết bị có dấu cảnh báo trong Device Manager, hãy mang máy tới Cường Tech để kiểm tra miễn phí, kỹ thuật viên sẽ xem driver và báo giá trước khi sửa. Cần chọn laptop có NPU, xem các mẫu tại danh mục laptop hoặc gọi 0943.847.333.