Nguồn ATX 3.0, ATX 3.1 là gì và có cần mua không

Khi chọn nguồn cho PC mới, bạn sẽ thấy chữ ATX 3.0 hoặc ATX 3.1 trên hộp. Đây là hai phiên bản chuẩn nguồn do Intel công bố, ra đời để phù hợp với card đồ họa đời mới, vốn có mức tiêu thụ điện cao và biến động nhanh.

Ngắn gọn: nguồn ATX 3.x chịu được các đỉnh công suất đột ngột của card đồ họa tốt hơn và thường có sẵn cáp cho cổng nguồn 16 chân mới. Bài này giải thích từng điểm và giúp bạn quyết định có cần mua hay không.

Chuẩn ATX 3.0 và 3.1 là gì?

ATX là bộ tiêu chuẩn thiết kế nguồn cho máy tính để bàn. Chuẩn cũ (ATX 2.x) ra đời khi card đồ họa chưa ngốn điện nhiều. Khi card tiêu thụ nhiều điện hơn, đồng thời có những cú tăng vọt công suất trong thời gian rất ngắn (gọi là power excursion), chuẩn mới được cập nhật.

• ATX 3.0: yêu cầu nguồn phải chịu được các đỉnh công suất ngắn cao hơn đáng kể so với công suất định mức, và giới thiệu cổng cấp điện 16 chân 12VHPWR cho card đồ họa.
• ATX 3.1: bản cập nhật tiếp theo, siêu chỉnh một số yêu cầu và đổi cổng cấp điện thành 12V-2x6 với thiết kế đầu nối cải tiến, giúp tiếp xúc chắc chắn hơn.

Chi tiết kỹ thuật chính xác từng thông số có thể xem trên tài liệu của nhà sản xuất. Điều quan trọng với người dùng là hiểu hai ý chính ở trên.

Cổng 12VHPWR và 12V-2x6

Card đồ họa đời mới có thể dùng một cáp 16 chân thay vì nhiều đầu 8 chân. Gọn hơn, nhưng cần cắm đúng cách.

• 12VHPWR: đầu nối của ATX 3.0.
• 12V-2x6: đầu nối cải tiến của ATX 3.1, về cơ bản cùng kiểu cắm với 12VHPWR nhưng thiết kế chân tiếp xúc tối ưu hơn, và được dùng cho các card đời mới như dòng RTX 50.

Nếu card chỉ dùng cổng 8 chân (PCIe 6 + 2 pin), bạn vẫn dùng bình thường với nguồn đúng công suất. Chi tiết xem đầu cáp nguồn 12V-2x6 cho card đồ họa mới.

Có bắt buộc phải dùng nguồn ATX 3.0, 3.1 không?

Không phải lúc nào cũng bắt buộc. Hãy xem theo tình huống:

• PC tầm trung, card dùng đầu 8 chân hoặc không cần nguồn phụ: nguồn chất lượng tốt đúng công suất là đủ, ATX 2.x vẫn chạy ổn. Tham khảo card màn hình có cần cắm dây nguồn phụ không.
• Card đời mới dùng cổng 16 chân: nên chọn nguồn ATX 3.0/3.1 có sẵn cáp tương ứng để khỏi dùng đầu chuyển đổi, nhất là với card công suất lớn.
• Muốn nâng cấp về sau: chọn nguồn ATX 3.x và công suất dư dả giúp bạn yên tâm khi đổi card.

Ngoài chuẩn ATX, đừng quên các yếu tố nền tảng: công suất thực, chứng nhận hiệu suất 80 Plus, chất lượng linh kiện và bảo hành. Xem chứng nhận 80 Plus trên nguồn máy tính là gì và cách chọn nguồn máy tính tốt, an toàn.

Hai mẫu nguồn trong cửa hàng

Theo thông tin trong danh mục của cửa hàng:

• Corsair RM750e 750W: 80 Plus Gold, full modular, chuẩn ATX 3.0, có cáp 12VHPWR.
• Corsair RM850e 850W: 80 Plus Gold, full modular, chuẩn ATX 3.1, cáp 12V-2x6 dành cho RTX 50.

Bảo hành ghi trong danh mục là 84 tháng cho cả hai. Xem thêm nguồn Corsair RM750e có đáng mua và nguồn Corsair RM850e cho PC cao cấp. Về giá và tình trạng hàng, bạn xem trực tiếp trên website hoặc hỏi cửa hàng.

Chọn công suất bao nhiêu?

Công thức thực tế: cộng công suất CPU và card đồ họa, rồi cộng thêm khoảng 150W cho các linh kiện còn lại và dư dả. Ví dụ CPU 65W và card 250W thì nên chọn nguồn từ khoảng 470W trở lên, tức làm tròn lên mức nguồn có sẵn. Hướng dẫn chi tiết ở bài cách tính công suất nguồn máy tính cần bao nhiêu.

Lưu ý khi cắm cáp 16 chân

• Cắm thật chặt cho tới khi khớp hẳn, không để hở.
• Không uốn gập sát đầu nối. Để cáp thẳng ra một đoạn ngắn trước khi uốn.
• Ưu tiên dùng cáp đi kèm nguồn, hạn chế dùng cáp chuyển đổi nếu có lựa chọn.
• Kiểm tra case đủ rộng để cáp không bị ép khi đóng nắp bên.

Thao tác cắm cáp trong thùng máy cần tắt nguồn, rút điện và chống tĩnh điện. Nếu không tự tin, hãy nhờ kỹ thuật viên.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn đang lên cấu hình và băn khoăn nguồn nào hợp card nào? Công cụ Build PC kiểm tra tương thích linh kiện giúp bạn, hoặc ghé xem danh mục nguồn và case. Với card RTX 50 và các linh kiện đời mới, hãy hỏi cửa hàng để biết hàng về và giá hiện tại.