Cách dùng AI viết mô tả ảnh (alt text) cho website

Alt text (văn bản thay thế) là đoạn mô tả ngắn gắn với mỗi ảnh trên website. Nó giúp người khiếm thị nghe được nội dung ảnh qua trình đọc màn hình, hiển thị khi ảnh không tải được và giúp công cụ tìm kiếm hiểu ảnh nói về gì. Với website có hàng trăm ảnh sản phẩm, viết thủ công từng cái rất mất thời gian, và đó là chỗ AI có thể hỗ trợ.

Bài này giải thích alt text tốt trông ra sao, cách nhờ AI soạn nháp, cách thêm vào website và những lưu ý để không viết nhồi nhét hay mô tả sai.

Alt text dùng để làm gì

• Trợ năng: người dùng trình đọc màn hình sẽ nghe alt text thay cho ảnh. Thiếu alt text, họ chỉ nghe “hình ảnh” hoặc tên tệp vô nghĩa.
• Khi ảnh lỗi: nếu ảnh không tải được, trình duyệt hiển thị alt text thay thế.
• SEO ảnh: công cụ tìm kiếm dùng alt text và nội dung xung quanh để hiểu ảnh, góp phần giúp ảnh xuất hiện trong tìm kiếm hình ảnh.

Nguyên tắc viết alt text tốt

1. Mô tả đúng nội dung và vai trò của ảnh trong ngữ cảnh trang. Ảnh sản phẩm thì nêu tên sản phẩm và đặc điểm nhìn thấy.
2. Ngắn gọn. Thông lệ phổ biến là khoảng dưới 125 ký tự, đủ ý chính. Không có quy định cứng, miễn dễ nghe và dễ hiểu.
3. Không bắt đầu bằng “hình ảnh của” hoặc “ảnh về”, vì trình đọc màn hình vốn đã báo đó là ảnh.
4. Không nhồi từ khóa. Câu như “laptop giá rẻ, laptop tốt, mua laptop Thái Nguyên” không giúp ai và có thể bị coi là spam.
5. Ảnh trang trí thuần túy (đường kẻ, họa tiết) nên để alt rỗng để trình đọc bỏ qua.
6. Ảnh có chữ quan trọng thì nhắc lại nội dung chữ đó trong alt text hoặc trong phần nội dung gần ảnh.
7. Ảnh biểu đồ, sơ đồ thì tóm tắt ý chính, chi tiết đặt ở chú thích hoặc đoạn văn bên cạnh.

Ví dụ tốt cho ảnh sản phẩm: “Laptop màu bạc mở nắp, màn hình hiển thị hình nền xanh”. Ví dụ chưa tốt: “hình ảnh laptop laptop giá rẻ”.

Các bước dùng AI để viết alt text

1. Chuẩn bị ảnh và ghi lại thông tin thật về ảnh: tên sản phẩm, model, vị trí ảnh trên trang (ảnh bìa, ảnh chi tiết cổng kết nối...).
2. Mở công cụ AI hỗ trợ nhìn ảnh, ví dụ Gemini hoặc ChatGPT; xem cách dùng Gemini phân tích hình ảnh và ảnh chụp màn hình.
3. Tải ảnh lên và dùng câu lệnh rõ ràng, ví dụ:

“Đây là ảnh sản phẩm trên website cửa hàng máy tính. Tên sản phẩm: [điền tên]. Hãy viết 1 alt text bằng tiếng Việt, dưới 125 ký tự, mô tả những gì thấy rõ trong ảnh, không bắt đầu bằng ‘hình ảnh của’, không nhồi từ khóa, không bịa thông số không nhìn thấy.”

1. Đọc và sửa lại. Đối chiếu với ảnh thật: màu sắc, số lượng, vị trí có đúng không. Bổ sung tên sản phẩm chính xác nếu AI không biết.
2. Với nhiều ảnh, tạo bảng gồm tên tệp, tên sản phẩm, alt text rồi làm từng đợt nhỏ và rà soát; xem cách dùng AI tách thông tin từ nhiều email vào bảng để học cách làm việc với dữ liệu nhiều dòng.
3. Thêm vào website theo hướng dẫn bên dưới.

Thêm alt text vào website

Với WordPress:

1. Vào Media (Thư viện media) và bấm vào ảnh.
2. Điền vào ô Alternative Text (Văn bản thay thế).
3. Bấm Update (Cập nhật). Khi chèn ảnh trong bài viết, bạn cũng có thể điền ở cột bên phải.

Với nền tảng khác (Shopify, Wix, trang tự làm): thường có ô tương tự trong phần chỉnh sửa ảnh, đôi khi gọi là Alt text hoặc Mô tả ảnh.

Với người viết mã: thuộc tính alt của thẻ ảnh chứa văn bản này. Giữ nguyên tên thuộc tính khi nhờ AI sinh mã.

Nếu website do cửa hàng hoặc đối tác dựng, bạn có thể nhờ họ bổ sung; xem dịch vụ thiết kế website.

Những lỗi thường gặp

• Alt text trùng lặp cho mọi ảnh sản phẩm. Hãy khác nhau theo từng ảnh.
• Mô tả sai vì AI hiểu nhầm màu hoặc loại thiết bị.
• Nhồi tên thương hiệu và từ khóa quá nhiều.
• Quá dài, đọc bằng trình đọc màn hình rất mệt.
• Quên rà soát sau khi AI tạo hàng loạt.

Để ảnh tải nhanh hơn, bạn cũng nên giảm dung lượng ảnh; xem cách giảm dung lượng ảnh để gửi email, Zalo. Nếu bạn viết nội dung cho website, đọc thêm cách dùng AI tìm từ khóa cho nội dung website.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn đang xây hoặc cải thiện website bán hàng và muốn tối ưu ảnh, nội dung? Hãy xem thiết kế website hoặc liên hệ cửa hàng qua hotline, Zalo 0943.847.333 để được tư vấn.