Cách sửa lỗi giảm FPS sau khi cập nhật Windows 11

Game đang chạy ổn, sau một lần Windows 11 tự cập nhật lại thấy FPS tụt, giật hoặc nóng hơn. Điều này khá thường gặp và đa số không phải do máy hỏng, mà do bản cập nhật đã đặt lại một số thiết lập (driver, card đồ họa mặc định, chế độ nguồn) hoặc đang chạy các tác vụ nền sau cập nhật.

Bài này hướng dẫn kiểm tra theo thứ tự từ dễ tới khó. Hãy ghi lại tình trạng trước và sau mỗi thay đổi để biết cách nào có tác dụng. Mình không nêu mức FPS cụ thể vì phụ thuộc cấu hình và game.

Bước 1: Cho Windows làm xong việc nền

Sau cập nhật lớn, Windows có thể đang đánh chỉ mục, tối ưu ổ đĩa, cập nhật ứng dụng và tải thêm bản vá ở nền.

1. Khởi động lại máy ít nhất một lần.
2. Mở Settings (Cài đặt) → Windows Update và cài nốt các bản cập nhật còn chờ, rồi khởi động lại.
3. Mở Task Manager (Quản lý tác vụ) bằng Ctrl + Shift + Esc và xem tab Processes (Tiến trình), kiểm tra CPU, ổ đĩa có đang chạy cao bất thường không. Nếu có, hãy chờ vài giờ cho máy xử lý xong.

Bước 2: Kiểm tra driver card đồ họa

Cập nhật Windows đôi khi thay driver card đồ họa bằng bản chung, hoặc làm hỏng bản đang chạy tốt.

1. Nhấn Windows + X → Device Manager (Quản lý thiết bị) → mở Display adapters (Bộ điều hợp hiển thị) để xem tên card. Nếu thấy Microsoft Basic Display Adapter, nghĩa là driver chưa được cài đúng.
2. Tải driver mới từ trang hãng hoặc ứng dụng chính thức: NVIDIA App, AMD Software: Adrenalin Edition, hoặc trang hỗ trợ của hãng laptop.
3. Khi cài, nếu có tùy chọn Clean installation (Cài sạch), hãy chọn.
4. Khởi động lại và thử game.

Không dùng công cụ cập nhật driver từ trang lạ. Nếu không cài được, xem cách khắc phục khi không cài được driver card đồ họa.

Bước 3: Kiểm tra game có dùng đúng card đồ họa

Laptop có hai card (rời và tích hợp) hay bị Windows chuyển game sang card tích hợp sau cập nhật.

1. Mở Settings → System (Hệ thống) → Display (Màn hình) → Graphics (Đồ họa).
2. Tìm game trong danh sách (hoặc bấm Browse (Duyệt) để thêm file chạy .exe).
3. Bấm vào game → Options (Tùy chọn) → chọn High performance (Hiệu suất cao).
4. Kiểm tra bằng cách xem tab Performance trong Task Manager, mục GPU nào đang hoạt động.

Bước 4: Kiểm tra chế độ nguồn và Game Mode

• Cắm sạc khi chơi trên laptop. Mở Settings → System → Power & battery (Nguồn và pin) → Power mode (Chế độ nguồn) chọn Best performance (Hiệu suất tốt nhất).
• Settings → Gaming → Game Mode: thử bật hoặc tắt và so sánh, vì hiệu quả khác nhau tùy máy.
• Kiểm tra Hardware-accelerated GPU scheduling (Lập lịch GPU tăng tốc phần cứng) tại Settings → System → Display → Graphics → Default graphics settings. Thử đổi trạng thái rồi khởi động lại để so sánh; tính năng này phụ thuộc card và driver nên kết quả khác nhau.

Bước 5: Xem các tính năng bảo mật chạy nền

Một số tính năng bảo mật dựa trên ảo hóa, như Memory integrity (Toàn vẹn bộ nhớ) trong Windows Security → Device security (Bảo mật thiết bị) → Core isolation (Cách ly lõi), có thể ảnh hưởng hiệu năng ở một số máy. Tuy nhiên đây là lớp bảo vệ quan trọng chống mã độc; nếu muốn thử tắt để so sánh, hãy cân nhắc kỹ và bật lại sau khi thử. Nếu không chắc, bạn nên bỏ qua bước này.

Cũng hãy kiểm tra phần mềm diệt virus có đang quét liên tục thư mục game không, bằng cách thêm thư mục game vào danh sách loại trừ.

Bước 6: Gỡ bản cập nhật hoặc quay lại điểm khôi phục

Chỉ làm khi các bước trên không hiệu quả và bạn chắc chắn lỗi bắt đầu đúng lúc cập nhật.

1. Mở Settings → Windows Update → Update history (Lịch sử cập nhật).
2. Kéo xuống chọn Uninstall updates (Gỡ cập nhật).
3. Chọn bản cập nhật gần nhất, bấm Uninstall (Gỡ cài đặt) và làm theo hướng dẫn.
4. Có thể dùng System Restore (Khôi phục hệ thống) nếu bạn từng bật điểm khôi phục.

Đo lại và so sánh

Bật hiển thị FPS để đối chiếu trước và sau mỗi thay đổi, xem cách hiện số FPS khi chơi game. Nếu FPS vẫn thấp mặc dù cấu hình mạnh, hãy xem thêm FPS thấp dù cấu hình mạnh: kiểm tra những gì. Nếu FPS cao nhưng hình vẫn giật, thử bài game bị khung giật dù FPS cao.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu đã thử hết mà máy vẫn chậm, nóng bất thường hoặc có dấu hiệu lỗi ổ cứng, hãy mang máy tới Cường Tech để kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa, xem trang sửa chữa hoặc gọi/Zalo 0943.847.333. Nếu máy đã quá cũ so với game mới, bạn có thể tham khảo Build PC để nâng cấp hợp lý.