File bị hỏng sau khi chép từ USB: nguyên nhân và cách khắc phục

File chép từ USB sang máy tính mà mở không được, báo corrupt hoặc dung lượng bằng 0 KB thường do rút USB khi đang ghi dữ liệu, USB hoặc cổng cắm gặp lỗi, hoặc USB đã đầy và hỏng hệ thống tệp. Đừng vội format: nếu file gốc vẫn còn trên USB, bạn có thể chép lại an toàn.

Bài này giúp bạn xác định nguyên nhân, kiểm tra và sửa lỗi USB, cứu file đã chép lỗi và hình thành thói quen chép dữ liệu để không lặp lại.

Dấu hiệu nhận biết file hỏng khi chép từ USB

• File ảnh hoặc video mở được nửa chừng rồi đứng, ảnh bị sọc hoặc xám một phần.
• File Word, Excel, PDF báo «file is corrupt» hoặc «không thể mở».
• Dung lượng file trên máy nhỏ hơn bản gốc hoặc hiện 0 KB.
• Chép được một phần rồi báo lỗi «I/O device error» hoặc «The file or directory is corrupted and unreadable».
• File nén ZIP, RAR báo lỗi CRC khi giải nén.

Nguyên nhân thường gặp

• Rút USB không an toàn. Windows đôi khi vẫn đang ghi dữ liệu nền, rút đột ngột làm file lỗi hoặc làm hỏng hệ thống tệp của USB.
• USB hỏng chip nhớ hoặc đã dùng rất lâu, nhiều lỗi ô nhớ.
• USB giả dung lượng: loại này khai báo dung lượng lớn hơn thực tế, khi chép vượt mức thật, dữ liệu bị ghi hỏng mà không báo lỗi rõ ràng.
• Cổng USB lỏng hoặc cáp nối dài kém, mất kết nối chập chờn khi chép.
• Virus làm biến đổi file hoặc ẩn file thành lối tắt.
• Ổ đầy hoặc đĩa đích có lỗi, không đủ chỗ ghi.
• Chép file lớn trên định dạng FAT32 (giới hạn 4GB mỗi file): thường báo lỗi chứ không hỏng, nhưng dễ bị nhầm.

Bước 1: Kiểm tra file gốc trên USB

Trước khi sửa gì, hãy xem file trên USB còn nguyên không.

1. Cắm USB vào cổng khác, tốt nhất là cổng phía sau (nếu máy bàn).
2. Mở File Explorer (Trình quản lý tệp) bằng Windows + E.
3. Mở file trực tiếp từ USB để xem có lỗi không.
4. Nếu mở được, chép lại sang máy bằng cách kéo thả hoặc Ctrl + C, Ctrl + V, và chờ chép xong hẳn.

Nếu file gốc trên USB cũng lỗi, nghĩa là USB đã hỏng dữ liệu từ trước. Khi đó bạn nên ngừng ghi thêm vào USB để tăng cơ hội cứu dữ liệu.

Bước 2: So sánh để chắc chắn file đã chép đúng

Bạn có thể so sánh dấu vân tay (hash) của file gốc và bản đã chép để biết bản copy có đúng không.

1. Nhấn Windows + R, gõ `powershell` và nhấn Enter.
2. Gõ `Get-FileHash` rồi dán đường dẫn file. Ví dụ: `Get-FileHash E:\baocao.docx` cho file trên USB (ổ E), và `Get-FileHash C:\Users\Public\baocao.docx` cho bản đã chép.
3. So sánh dòng Hash của hai file. Nếu khác nhau, bản chép bị lỗi.

Bước 3: Quét và sửa lỗi USB

1. Mở This PC (Máy tính này), nhấp chuột phải vào USB, chọn Properties (Thuộc tính).
2. Chuyển sang tab Tools (Công cụ).
3. Bấm Check (Kiểm tra) ở mục Error checking (Kiểm tra lỗi), rồi chọn Scan and repair drive (Quét và sửa ổ đĩa).
4. Chờ hoàn tất. Nếu Windows báo có lỗi đã sửa, thử mở lại file.

Cách khác, mở Terminal quyền quản trị và chạy `chkdsk E: /f` (thay E bằng chữ ổ USB của bạn). Lệnh này cố sửa lỗi hệ thống tệp, nhưng có thể làm mất một số dữ liệu đang hỏng, nên hãy chép những gì đọc được ra máy trước.

Nếu nghi ngờ virus, quét USB bằng Windows Security, xem hướng dẫn ở bài quét virus bằng Windows Security miễn phí.

Bước 4: Chép lại đúng cách

Sau khi USB ổn định, bạn nên áp dụng thói quen sau:

1. Chép file sang ổ cứng máy tính rồi mới mở và chỉnh sửa. Không mở và sửa trực tiếp file đang ở trong USB, vì dễ hỏng nếu USB bị rút.
2. Khi chép xong, đợi thanh tiến trình tắt hẳn, rồi nhấp biểu tượng Safely Remove Hardware and Eject Media (Gỡ thiết bị phần cứng an toàn) ở khay hệ thống, chọn USB và đợi thông báo «có thể rút».
3. Không chép quá sát dung lượng; chừa lại ít nhất vài phần trăm trống.
4. Với file quan trọng, giữ ít nhất hai bản sao ở hai nơi khác nhau, ví dụ USB và ổ cứng, hoặc thêm bản lưu trên đám mây.

Bạn cũng nên biết cách chép ảnh, video từ điện thoại sang máy tính đúng cách, xem chép ảnh, video từ điện thoại sang máy tính.

Khi nào nên thay USB mới

Hãy thay USB nếu:

• Lỗi tái diễn trên nhiều máy tính khác nhau.
• Tốc độ chép tụt thảm hại hoặc USB thỉnh thoảng không được nhận diện.
• Công cụ kiểm tra lỗi báo lỗi nặng và không sửa được.
• Bạn nghi ngờ đã mua phải USB giả dung lượng.

Khi chọn USB, nên mua loại chính hãng có bảo hành rõ ràng, ví dụ USB Kingston DataTraveler Exodia 64GB có bảo hành theo catalog. Nếu dữ liệu nhiều và quan trọng, nên dùng ổ SSD hoặc ổ cứng ngoài thay vì chỉ trông vào USB nhỏ.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu USB chứa dữ liệu quan trọng mà không đọc được, đừng format hay ghi thêm gì vào đó. Hãy mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra và tư vấn hướng cứu dữ liệu, xem thêm dịch vụ sửa chữa hoặc gọi 0943.847.333.