File Explorer mở rất chậm: nguyên nhân và cách khắc phục

File Explorer (trình quản lý tệp, cửa sổ bạn mở bằng Windows + E) mở chậm, vào thư mục phải chờ vòng xoay hay cứ treo vài giây là lỗi rất hay gặp. Nguyên nhân có thể nằm ở một thư mục quá nhiều file, ổ cứng yếu, mục mạng không còn tồn tại hoặc tiện ích mở rộng của phần mềm khác.

Các cách dưới đây xếp từ đơn giản đến sâu hơn. Hãy thử lần lượt, sau mỗi bước mở lại File Explorer để kiểm tra.

Bước 1: Khởi động lại Windows Explorer

Cách này xử lý được nhiều trường hợp treo tạm thời:

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Quản lý tác vụ).
2. Tìm mục Windows Explorer trong thẻ Processes (Tiến trình).
3. Nhấp chuột phải vào đó và chọn Restart (Khởi động lại).

Thanh taskbar sẽ nhấp nháy rồi quay lại. Nếu chưa quen Task Manager, xem bài mở Task Manager để tắt ứng dụng bị treo.

Bước 2: Xóa lịch sử File Explorer

Lịch sử tệp truy cập gần đây quá dài hoặc trỏ tới nơi không còn tồn tại có thể làm Explorer chờ lâu:

1. Mở File Explorer, bấm dấu ba chấm See more (Xem thêm) trên thanh công cụ, chọn Options (Tùy chọn).
2. Ở thẻ General (Chung), tìm mục Privacy (Quyền riêng tư).
3. Bấm Clear (Xóa) cạnh dòng Clear File Explorer history.
4. Có thể bỏ tích hai ô hiển thị tệp gần đây và thư mục hay dùng, rồi bấm OK.

Bước 3: Đổi trang mở đầu sang This PC

Trang Home (Trang chủ) của Windows 11 hoặc Quick access trên Windows 10 cố gắng hiển thị tệp gần đây, kể cả từ thư mục mạng hay OneDrive. Nếu một mục trong đó đang trục trặc, cả cửa sổ bị chậm.

Trong cùng hộp Folder Options ở bước trước, ở dòng Open File Explorer to (Mở File Explorer tới) chọn This PC (Máy tính này) rồi bấm OK.

Bước 4: Gỡ các ổ mạng và lối tắt chết

Nếu ở cột bên trái có ổ mạng đã ngắt kết nối (dấu X đỏ) hoặc thư mục chia sẻ không còn tồn tại, Explorer có thể đợi hết thời gian chờ mới chịu mở.

• Nhấp chuột phải vào ổ mạng lỗi và chọn Disconnect (Ngắt kết nối).
• Gỡ ghim những thư mục chết khỏi Quick access bằng Unpin from Quick access.
• Với máy dùng trong văn phòng, hãy kiểm tra máy chủ chia sẻ có đang hoạt động không. Nếu cần hỗ trợ mạng nội bộ, xem dịch vụ IT doanh nghiệp.

Bước 5: Thư mục có quá nhiều file

Một thư mục chứa hàng chục nghìn ảnh, file nhỏ hoặc video sẽ khiến Explorer mất thời gian tạo hình xem trước. Cách xử lý:

1. Tách file thành nhiều thư mục con theo tháng hoặc theo dự án.
2. Trong thư mục đó, thẻ View (Xem) chọn chế độ Details (Chi tiết) thay vì biểu tượng lớn.
3. Tắt xem trước: vào Folder Options > View, tích vào ô Always show icons, never thumbnails (Luôn hiển thị biểu tượng, không bao giờ hiển thị hình thu nhỏ).

Bước 6: Kiểm tra OneDrive và Search Indexing

OneDrive đang đồng bộ hàng ngàn file có thể làm các thư mục như Desktop, Documents phản hồi chậm. Bấm biểu tượng đám mây gần đồng hồ để xem tiến độ và tạm dừng đồng bộ thử.

Lập chỉ mục tìm kiếm (Indexing Options) cũng có thể ngốn ổ đĩa lúc mới cài máy hoặc sau khi chép dữ liệu lớn. Hãy để máy cắm điện và chờ vài chục phút cho nó chạy xong. Không nên tắt hẳn dịch vụ tìm kiếm nếu bạn hay dùng ô tìm file.

Bước 7: Kiểm tra phần mềm thêm menu chuột phải

Nhiều phần mềm nén file, đồng bộ đám mây, diệt virus gắn thêm mục vào menu chuột phải. Nếu một mục lỗi, mỗi lần nhấp chuột phải hoặc mở thư mục Explorer lại đơ. Hãy gỡ những phần mềm không dùng nữa trong Settings > Apps > Installed apps, và cập nhật các phần mềm còn lại. Gỡ phần mềm là việc đơn giản, nhưng các tinh chỉnh sâu trong hệ thống nên nhờ kỹ thuật viên nếu bạn không chắc.

Bước 8: Sửa lỗi hệ thống và kiểm tra ổ cứng

Nếu mọi thứ vẫn chậm, hệ thống có thể có file lỗi:

1. Nhấp chuột phải vào nút Start, chọn Terminal (Admin).
2. Gõ `sfc /scannow` rồi nhấn Enter, chờ quét xong.
3. Gõ tiếp `DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth` và chờ hoàn tất.
4. Khởi động lại máy.

Song song đó hãy kiểm tra ổ đĩa: nếu ổ C hiển thị 100% hoạt động trong Task Manager dù bạn không làm gì, rất có thể ổ cứng cơ (HDD) đã yếu. Nếu ổ C còn dưới 10% trống, hãy làm theo bài dọn ổ C khi bị đầy.

Khi nào nên nâng cấp ổ cứng

Máy dùng ổ HDD cơ khí thường có File Explorer chậm hơn hẳn máy dùng SSD, nhất là khi mở thư mục nhiều file. Chuyển hệ điều hành sang SSD là cải thiện dễ thấy nhất. Bạn có thể xem các mẫu SSD NVMe tại cửa hàng, và hỏi máy của bạn có khe cắm phù hợp không. Việc tháo lắp phần cứng nên nhờ kỹ thuật viên nếu bạn chưa quen.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu đã thử các bước trên mà File Explorer vẫn lag, có thể do ổ cứng sắp hỏng hoặc hệ điều hành cần cài lại. Hãy mang máy tới cửa hàng để kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa, hoặc xem trang sửa chữa. Hotline 0943.847.333.