Lỗi màn hình xanh IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL: nguyên nhân và cách khắc phục
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL là lỗi màn hình xanh thường do driver hoặc RAM. Hướng dẫn tự kiểm tra bằng công cụ của Windows và dấu hiệu cần mang máy đi sửa.
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL là một trong những mã lỗi màn hình xanh (BSOD) hay gặp nhất trên Windows. Nó xuất hiện khi một driver hoặc một phần phần cứng truy cập vùng bộ nhớ mà nó không được phép truy cập. Nguyên nhân phổ biến là driver lỗi, RAM có vấn đề hoặc ép xung/ cấu hình RAM không ổn định.
Bài này hướng dẫn bạn khoanh vùng nguyên nhân từng bước, chỉ dùng công cụ có sẵn của Windows. Phần cuối nói rõ khi nào nên dừng tự sửa và mang máy đi kiểm tra. Nếu bạn muốn hiểu chung về màn hình xanh, đọc thêm máy tính bị màn hình xanh: nguyên nhân và cách xử lý.
Dấu hiệu nhận biết
Máy đột ngột hiện màn hình xanh kèm biểu tượng mặt buồn, dòng Your device ran into a problem và mã IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL. Sau đó máy tự khởi động lại.
Lỗi hay gặp trong các tình huống:
- Vừa cài driver mới (card màn hình, mạng, âm thanh) hoặc vừa cập nhật Windows.
- Vừa gắn thêm RAM, đổi thanh RAM hoặc bật XMP/ép xung.
- Vừa cài phần mềm diệt virus, VPN, phần mềm ảo hóa hay phần mềm giả lập.
- Máy chơi game hoặc chạy nặng một lúc thì tự lỗi.
Bước 1: Ghi lại thông tin và gỡ thứ vừa thay đổi
Nhớ lại bạn vừa làm gì trước khi lỗi xuất hiện, vì phần lớn trường hợp liên quan đến thay đổi gần nhất.
- Nếu máy vào được Windows, mở Settings (Cài đặt) bằng Windows + I.
- Chọn Apps (Ứng dụng), rồi Installed apps (Ứng dụng đã cài đặt).
- Tìm phần mềm vừa cài (đặc biệt là diệt virus, VPN, tiện ích điều khiển phần cứng), bấm dấu ba chấm, chọn Uninstall (Gỡ cài đặt).
- Khởi động lại máy và quan sát xem lỗi còn không.
Nếu máy không vào được Windows, giữ nút nguồn tắt máy vài lần liên tiếp khi đang khởi động để vào Windows Recovery Environment (Môi trường khôi phục). Từ đó chọn Troubleshoot (Khắc phục sự cố), Advanced options (Tùy chọn nâng cao), Startup Settings, rồi vào Safe Mode (Chế độ an toàn).
Bước 2: Cập nhật hoặc quay lại driver
Driver là phần mềm giúp Windows điều khiển phần cứng. Driver mới lỗi hoặc quá cũ đều có thể gây ra mã này.
- Nhấn chuột phải vào Start (Bắt đầu), chọn Device Manager (Quản lý thiết bị).
- Tìm thiết bị nghi ngờ (thường là Display adapters, Network adapters), bấm đúp để mở.
- Qua thẻ Driver, nếu nút Roll Back Driver (Quay lại trình điều khiển cũ) bấm được, hãy bấm để về bản trước.
- Nếu không, chọn Update Driver (Cập nhật trình điều khiển) rồi Search automatically for drivers.
Bước 3: Chạy Windows Update và kiểm tra file hệ thống
- Vào Settings > Windows Update, bấm Check for updates (Kiểm tra bản cập nhật) và cài hết bản vá.
- Mở Terminal (Admin) bằng cách bấm chuột phải Start rồi chọn Terminal (Admin).
- Gõ sfc /scannow rồi nhấn Enter, chờ quét xong.
- Nếu báo có lỗi không sửa được, gõ DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth rồi nhấn Enter, đợi hoàn tất rồi chạy lại lệnh ở bước 3.
Bước 4: Kiểm tra RAM bằng Windows Memory Diagnostic
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL rất hay liên quan đến RAM, nên bước này nên làm sớm.
- Nhấn Windows, gõ Windows Memory Diagnostic rồi mở công cụ.
- Chọn Restart now and check for problems (Khởi động lại ngay và kiểm tra sự cố).
- Máy khởi động lại và chạy kiểm tra. Quá trình mất vài phút.
- Sau khi vào lại Windows, kết quả hiện ở thông báo. Nếu không thấy, mở Event Viewer và tìm nhật ký MemoryDiagnostics-Results.
Nếu báo lỗi, rất có thể một thanh RAM bị hỏng hoặc tiếp xúc kém. Lúc đó xem tiếp phần cuối.
Bước 5: Tắt ép xung, đưa BIOS về mặc định
Nếu bạn từng bật XMP/EXPO, ép xung CPU hoặc RAM, hãy thử tắt đi.
- Khởi động lại, nhấn phím vào BIOS (thường là Delete hoặc F2, tùy hãng).
- Tìm tùy chọn Load Optimized Defaults hoặc tắt XMP/EXPO.
- Lưu và thoát (thường là F10).
Nếu hết lỗi, nghĩa là cấu hình RAM chưa ổn định ở tốc độ đó. Xem thêm bài cách theo dõi nhiệt độ và hiệu năng máy tính để kiểm tra máy có quá nóng không.
Khi nào nên dừng và mang máy đi kiểm tra?
Hãy dừng tự sửa và nhờ kỹ thuật viên khi:
- Windows Memory Diagnostic báo lỗi bộ nhớ.
- Lỗi vẫn lặp lại sau khi gỡ driver, phần mềm và đưa BIOS về mặc định.
- Máy treo, tự tắt đột ngột, hoặc có mùi khét, tiếng kêu lạ.
- Ổ cứng báo lỗi, máy chạy chậm bất thường trước khi xanh màn hình.
Các dấu hiệu này gợi ý RAM, ổ cứng hoặc nguồn có vấn đề. Việc tháo lắp linh kiện cần tắt máy, rút điện và chống tĩnh điện. Nếu bạn không tự tin, hãy để kỹ thuật viên làm. Một lỗi liên quan khác bạn có thể xem là màn hình xanh CRITICAL_PROCESS_DIED.
Cần hỗ trợ thêm?
Cường Tech nhận kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Bạn có thể mang máy tới cửa hàng để kiểm tra RAM, ổ cứng, nguồn, hoặc đọc thêm tại trang sửa chữa. Cần nâng cấp RAM thì tham khảo danh mục RAM hoặc gọi 0943.847.333.
Câu hỏi thường gặp
IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL là lỗi gì?
Là mã màn hình xanh xảy ra khi driver hoặc phần cứng truy cập vùng bộ nhớ không hợp lệ. Nguyên nhân thường là driver lỗi, RAM hỏng hoặc ép xung không ổn định.
Lỗi IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL có do RAM không?
Có thể. RAM lỗi hoặc chạy XMP không ổn định là nguyên nhân hay gặp. Hãy chạy Windows Memory Diagnostic để kiểm tra.
Làm sao vào Windows khi màn hình xanh lặp liên tục?
Tắt máy bằng nút nguồn vài lần khi đang khởi động để vào môi trường khôi phục, sau đó chọn Safe Mode trong Startup Settings.
Có nên cài lại Windows để hết lỗi này?
Chỉ nên làm sau khi đã thử gỡ driver, kiểm tra RAM và tắt ép xung. Nếu nguyên nhân là phần cứng thì cài lại Windows không giải quyết được.
