Máy tính không chạy card rời, chỉ dùng card onboard: cách kiểm tra và sửa

Bạn mới lắp card đồ họa (VGA) rời nhưng game vẫn giật như cũ, Task Manager chỉ thấy card onboard hoạt động, hoặc card rời được nhận mà không chịu làm việc. Lỗi này thường do một chuyện rất đời thường: dây màn hình cắm nhầm cổng. Ngoài ra còn các nguyên nhân về BIOS, driver hoặc thiết lập hệ thống.

Bài này giúp bạn tìm ra nguyên nhân theo thứ tự từ dễ đến khó, áp dụng cho cả PC lắp ráp và laptop có card rời. Các bước chạm vào phần cứng bên trong máy cần tắt máy, rút điện; nếu không tự tin, hãy nhờ kỹ thuật viên.

Kiểm tra dây màn hình cắm đúng cổng chưa

Đây là nguyên nhân số một ở PC để bàn.

Trên mainboard có cổng HDMI/DisplayPort/VGA nằm cùng cụm với cổng USB, mạng ở phía sau. Đó là cổng của card onboard. Card rời gắn ở khe PCIe, cổng của nó nằm thấp hơn, tách riêng, thường có dải cổng HDMI và DisplayPort xếp cạnh nhau.

1. Tắt máy, rút điện.
2. Kiểm tra dây màn hình đang cắm vào cổng nào.
3. Nếu cắm vào cổng trên mainboard, hãy rút ra và cắm vào cổng trên card rời.
4. Bật máy và kiểm tra lại.

Lưu ý: một số CPU Intel đuôi F và AMD Ryzen đuôi F như Ryzen 5 7500F không có card đồ họa tích hợp, nên máy sẽ không lên hình nếu cắm sai cổng. CPU có card tích hợp thì lên hình bình thường nhưng chạy bằng onboard, đó là lý do bạn nghĩ máy không dùng card rời.

Kiểm tra card có được nhận chưa

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc mở Task Manager.
2. Chọn tab Performance (Hiệu suất) và xem các mục GPU 0, GPU 1.
3. Nếu thấy cả hai: một là card Intel/AMD tích hợp, một là NVIDIA/AMD Radeon rời, tức là card đã được nhận.
4. Nếu chỉ thấy một GPU là onboard, hãy mở Device Manager (chuột phải nút Start) > Display adapters (Bộ điều hợp màn hình) xem có thiết bị nào bị dấu chấm than hoặc xuất hiện dưới dạng Microsoft Basic Display Adapter hay không.

Nếu card không xuất hiện, kiểm tra việc lắp: card cắm sát khe PCIe chưa, đã cắm dây nguồn phụ 6/8 pin (nếu card cần) chưa, quạt có quay khi bật máy không. Nguồn phụ lỏng là lỗi khá phổ biến khi lắp lần đầu, xem thêm bài lỗi thường gặp khi lắp ráp PC lần đầu.

Cài driver card đồ họa

Nếu Windows chỉ hiện Basic Display Adapter, chưa có driver chính hãng.

1. Xác định hãng card (NVIDIA GeForce, AMD Radeon) và model.
2. Tải driver mới từ trang chính hãng, không qua trang trung gian.
3. Chạy file cài, chọn Express/Quick hoặc cài sạch nếu trước đó đã có driver cũ.
4. Khởi động lại máy.

Hướng dẫn chi tiết ở bài cập nhật driver card đồ họa NVIDIA, AMD.

Chọn card rời cho từng ứng dụng trong Windows

Ngay cả khi cả hai card đều hoạt động, một số ứng dụng (đặc biệt trên laptop) vẫn mặc định dùng card onboard để tiết kiệm điện.

1. Mở Settings (Cài đặt) > System (Hệ thống) > Display (Màn hình) > Graphics (Đồ họa).
2. Chọn ứng dụng trong danh sách, hoặc bấm Browse để thêm file .exe của game.
3. Bấm Options (Tùy chọn), chọn High performance (Hiệu suất cao), rồi Save.

Với card NVIDIA có thể chỉnh trong NVIDIA Control Panel > Manage 3D settings (mục Preferred graphics processor). Chọn High-performance NVIDIA processor.

Kiểm tra BIOS

Một số mainboard có tùy chọn ưu tiên card đồ họa nào lên hình trước.

1. Khởi động lại, nhấn phím vào BIOS (thường Del hoặc F2) ngay khi máy bật.
2. Tìm mục như Primary Display, Initial Display Output hoặc Boot Graphics Adapter.
3. Đặt thành PCIe / PEG hoặc PCIe Slot thay vì IGD/Onboard.
4. Lưu và thoát (thường phím F10).

Tên mục có thể khác tùy hãng mainboard. Đừng thay đổi những thiết lập mà bạn không hiểu.

Khi nào nghi ngờ phần cứng

• Card nhận nhưng nhiệt độ luôn thấp, mức sử dụng GPU gần 0% khi chơi game dù đã chọn đúng card.
• Máy tự khởi động lại, tắt đột ngột khi chơi game; xem thêm máy tính tắt đột ngột khi chơi game.
• Nguồn quá yếu cho card: kiểm tra bằng bài tính công suất nguồn.
• Khe PCIe hoặc card có dấu hiệu hỏng, cháy, oxy hóa chân.

Nếu card hỏng do hư hại vật lý, bạn có thể tham khảo card màn hình tại cửa hàng, gồm cả card hàng lướt có bảo hành.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu đã thử tất cả mà máy vẫn không dùng card rời, hãy mang cả máy tới cửa hàng ở 476 Đường CMT8, Thái Nguyên. Kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Xem thêm dịch vụ sửa chữa hoặc nhắn Zalo 0943.847.333.