Nhân P và nhân E trên CPU Intel là gì

Nếu bạn thấy CPU Intel ghi “20 nhân 28 luồng” mà thắc mắc vì sao số lẻ như vậy, câu trả lời nằm ở nhân P và nhân E. Từ thế hệ Core 12 (Alder Lake), Intel dùng kiến trúc lai: một số nhân mạnh dành cho tác vụ nặng, một số nhân nhỏ tiết kiệm điện dành cho việc nền và đa luồng.

Bài này giải thích hai loại nhân, cách tính số luồng, và cách xem trên máy của bạn.

Nhân P và nhân E khác nhau thế nào?

• Nhân P (Performance core, nhân hiệu năng): lớn, xung nhịp cao, xử lý mạnh từng luồng. Hỗ trợ Hyper-Threading, nên mỗi nhân P chạy được 2 luồng. Phù hợp game, tác vụ đòi hỏi tốc độ đơn nhân.
• Nhân E (Efficient core, nhân tiết kiệm): nhỏ gọn, tiết kiệm điện, chiếm ít diện tích. Mỗi nhân E thường chạy 1 luồng. Mạnh ở việc gom nhiều nhân để xử lý khối lượng đa luồng và các tiến trình nền.

Tư duy dễ nhớ: nhân P giống vài tay thợ giỏi làm việc khó, nhân E giống nhóm lao động đông đảo lo việc lặt vặt và hỗ trợ khi cần nhiều tay.

Cách tính số nhân và số luồng

Công thức: Số luồng = (số nhân P × 2) + số nhân E.

Ví dụ với CPU có trong cửa hàng (cấu hình nhân dựa trên thông số công bố của Intel):

• Core i3-12100F: 4 nhân, 8 luồng. Chỉ có nhân P (4 × 2 = 8).
• Core i5-12400F: 6 nhân, 12 luồng. Cũng chỉ có nhân P (6 × 2 = 12).
• Core i5-14400F: 10 nhân, 16 luồng. Gồm 6 nhân P và 4 nhân E (6 × 2 + 4 = 16).
• Core i7-14700K: 20 nhân, 28 luồng. Gồm 8 nhân P và 12 nhân E (8 × 2 + 12 = 28).

Vậy không phải CPU Intel đời mới nào cũng có nhân E. Các dòng phổ thông như i3-12100F, i5-12400F dùng toàn nhân P. Nếu bạn đang phân vân các dòng i3, i5, i7, đọc thêm Intel Core i3, i5, i7 khác nhau thế nào.

Ai phân công việc cho nhân P và nhân E?

Intel bổ sung bộ điều phối phần cứng gọi là Thread Director. Nó gửi thông tin về tính chất công việc cho hệ điều hành, để Windows biết nên giao tác vụ nào cho nhân nào:

• Tác vụ đòi hỏi hiệu năng cao như game ở tiền cảnh thường được giao nhân P.
• Tiến trình nền, cập nhật, quét virus, hoặc khối lượng đa luồng lớn có thể giao cho nhân E.

Windows 11 được tối ưu cho cách điều phối này tốt hơn Windows 10. Bạn thường không cần can thiệp thủ công. Cài Windows 11 bản mới và cập nhật driver chipset đầy đủ là đủ.

Nhân E có làm game chậm đi không?

Trong điều kiện bình thường, không. Hệ điều hành và Thread Director ưu tiên nhân P cho luồng chính của game. Một số game cũ có thể điều phối chưa tối ưu, khi đó cập nhật Windows, BIOS và driver thường đã đủ. Việc tắt nhân E trong BIOS chỉ nên là bước thử nghiệm của người dùng nâng cao, không phải thao tác mặc định. Nếu bạn bắt gặp tình trạng FPS thấp bất thường, xem FPS thấp dù cấu hình mạnh, kiểm tra những gì.

Cách xem số nhân P, nhân E trên máy

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Quản lý tác vụ).
2. Chọn thẻ Performance (Hiệu suất), bấm CPU.
3. Xem ở góc dưới bên phải: Cores (Nhân) và Logical processors (Bộ xử lý logic) chính là số nhân và số luồng.
4. Muốn thấy từng nhân, bấm chuột phải vào biểu đồ, chọn Change graph to, sau đó Logical processors.

Task Manager cho bạn tổng số nhân và luồng, chưa phân biệt trực tiếp P hay E. Để biết cụ thể, tra tên CPU (ví dụ i5-14400F) trên trang thông số chính thức của Intel, hoặc dùng phần mềm kiểm tra phần cứng đáng tin cậy. Xem thêm cách kiểm tra máy tính đang dùng linh kiện gì.

Laptop có nhân P và nhân E không?

Có, và còn đa dạng hơn. Các dòng laptop Intel đời mới cũng dùng kiến trúc lai, riêng dòng Core Ultra còn có thêm loại nhân E công suất cực thấp cho tác vụ rất nhẹ, giúp kéo dài pin. Cách đọc ký hiệu chữ cái đuôi U, H, HX, P tham khảo ở bài CPU laptop, phân biệt dòng U, H, HX, P và Intel Core Ultra khác gì Core i thế hệ cũ.

Vậy nên chọn CPU có nhiều nhân E hay chỉ nhân P?

• Chơi game là chính, ngân sách vừa phải: i5-12400F hay i5-14400F đều là lựa chọn thực dụng. Hiệu năng game phụ thuộc cả card đồ họa, bạn đọc thêm bottleneck là gì, cách tránh nghẽn cổ chai.
• Vừa chơi game vừa dựng video, render, stream: CPU nhiều nhân E hơn như i7-14700K hưởng lợi từ khối lượng đa luồng.
• Văn phòng, học tập: các dòng i3, i5 là đủ, không cần dư nhân.

Lưu ý nên chọn CPU kèm mainboard, tản nhiệt phù hợp công suất. Dòng K mở khóa như i7-14700K tỏa nhiệt nhiều hơn, hãy xem cách chọn tản nhiệt CPU theo công suất TDP.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn có thể dùng công cụ Build PC để ghép CPU với mainboard đúng socket, hoặc xem danh mục CPU. Cần tư vấn trực tiếp, cứ gọi hotline 0943.847.333 hoặc ghé cửa hàng.