Prompt viết bài văn nghị luận: lập dàn ý và kiểm tra lập luận

Bài văn nghị luận khó ở chỗ tư duy: hiểu đề, đặt luận điểm, chọn dẫn chứng, đi từ ý này sang ý kia mạch lạc. AI không nên viết hộ cả bài vì bạn sẽ không học được gì, và bài dễ mất cá tính. Thay vào đó, hãy dùng nó như một người thầy kèm: hỏi gợi mở, góp ý dàn ý, chỉ ra chỗ lập luận lỏng.

Bài này gồm các prompt cho từng bước từ hiểu đề tới kiểm tra bài đã viết. Chúng dành cho học sinh, sinh viên đang luyện viết, không dùng để gian lận thi cử hay nộp bài làm hộ. Nếu muốn xem cách rà soát lập luận chung, đọc nhờ AI kiểm tra lại lập luận trong bài.

Cách dùng các prompt này

1. Chép đề bài vào prompt, đừng bỏ sót yêu cầu về dạng bài (nghị luận xã hội hay văn học).
2. Tự trả lời các câu hỏi gợi mở của AI trước khi xem gợi ý.
3. Luôn tự viết bài bằng lời của mình; chỉ nhờ AI nhận xét.
4. Dùng được với ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot; hỏi tiếp để chỉnh theo yêu cầu của giáo viên.

Bước 1: Hiểu đề

Tôi là học sinh lớp [lớp]. Đề bài: [chép đề]. Đừng viết bài mẫu. Hãy giúp tôi phân tích đề bằng cách: (1) chỉ ra dạng nghị luận, (2) gạch chân từ khóa và giải thích nghĩa, (3) nêu vấn đề cần bàn luận, (4) liệt kê phạm vi dẫn chứng phù hợp. Sau đó đặt 3 câu hỏi để tôi tự trả lời nhằm xác định quan điểm của mình.

Bắt đầu từ việc hiểu đề giúp tránh lạc đề, lỗi phổ biến nhất. Câu hỏi cuối kéo bạn vào tư duy chủ động thay vì chờ đáp án.

Bước 2: Lập dàn ý

Dàn ý từ ý của bạn

Dưới đây là các ý tôi nghĩ ra cho đề trên: [liệt kê các ý lộn xộn]. Hãy giúp tôi sắp xếp thành dàn ý gồm mở bài, thân bài với 3 luận điểm, kết bài. Với mỗi luận điểm, gợi ý cách triển khai (giải thích, chứng minh, bàn luận). Chỉ ra ý nào của tôi còn yếu hoặc trùng nhau. Không thêm nội dung quá nhiều ngoài ý của tôi.

Bạn đưa ý trước, AI sắp xếp sau. Cách này giữ bài văn mang dấu ấn của bạn, đồng thời tập kỹ năng tổ chức ý.

Dàn ý khi chưa biết bắt đầu

Tôi chưa biết bắt đầu từ đâu với đề [đề]. Hãy hỏi tôi từng câu một về suy nghĩ, trải nghiệm và ví dụ tôi biết liên quan đến vấn đề. Sau 5 câu hỏi, giúp tôi tóm tắt các ý thành dàn ý sơ bộ.

Bước 3: Tìm và kiểm tra dẫn chứng

Với luận điểm [luận điểm], hãy gợi ý các loại dẫn chứng phù hợp (đời sống, văn học, lịch sử, số liệu) và cách chọn dẫn chứng tiêu biểu. Chỉ nêu dẫn chứng bạn chắc chắn có thật, ghi rõ chỗ nào tôi cần tự kiểm tra lại trong sách hoặc nguồn chính thống. Không bịa trích dẫn hay số liệu.

AI từng bị phát hiện bịa trích dẫn, tên tác giả hay số liệu nghe rất thật. Mọi dẫn chứng và câu trích đều phải được bạn đối chiếu với sách giáo khoa hoặc nguồn đáng tin.

Bước 4: Viết và nhờ nhận xét

Nhận xét đoạn văn bạn viết

Đây là đoạn thân bài tôi tự viết cho luận điểm [luận điểm]:
[dán đoạn văn]
Hãy nhận xét như giáo viên Ngữ văn: (1) ý chính có rõ không, (2) lập luận có từ giải thích tới chứng minh tới bàn luận không, (3) liên kết giữa các câu, (4) lỗi diễn đạt, chính tả. Chỉ ra 3 chỗ cần sửa nhất, kèm gợi ý cách sửa nhưng không viết lại cả đoạn thay tôi.

Kiểm tra lập luận cả bài

Hãy đọc bài nghị luận dưới đây và tìm: các chỗ nhảy cóc trong lập luận, luận điểm thiếu dẫn chứng, ý lặp, kết luận chưa khớp với mở bài. Trình bày dạng danh sách, mỗi mục nêu vị trí, vấn đề và câu hỏi gợi ý để tôi tự sửa.
[dán bài làm]

Cách đặt “câu hỏi gợi ý để tôi tự sửa” biến AI thành người hướng dẫn. Bạn vẫn là người viết lại câu chữ của mình.

Luyện tập thêm

Hãy ra cho tôi 3 đề nghị luận xã hội ở mức lớp [lớp] về chủ đề [chủ đề, ví dụ công nghệ trong đời sống học sinh]. Với mỗi đề, đưa 3 câu hỏi gợi mở giúp tôi tìm ý, nhưng đừng đưa dàn ý hoàn chỉnh.

Bạn nên luyện đều đặn, ví dụ mỗi tuần một đề. Muốn có lịch học bài bản, tham khảo dùng AI lập kế hoạch học tập và ôn thi.

Ví dụ điền sẵn

Giả sử đề nói về vai trò của công nghệ với giới trẻ. Bạn dùng prompt hiểu đề và nhận lại phần phân tích từ khóa, phạm vi bàn luận và 3 câu hỏi như “Bạn thấy công nghệ giúp ích gì cho việc học của mình?”. Bạn trả lời, sau đó mới dùng prompt lập dàn ý với ý của chính bạn.

Kiểm tra kết quả

AI có thể đưa nhận xét chung chung, trích sai tác phẩm hoặc khen quá mức. Hãy đối chiếu với sách giáo khoa, nhờ giáo viên nhận xét lại, và đừng dán thông tin cá nhân như họ tên, tên trường, điểm số vào AI công cộng.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu con bạn học online và máy tính cũ chậm, cửa hàng có thể kiểm tra miễn phí qua trang sửa chữa hoặc tư vấn máy học tập trong ngân sách bằng công cụ Build PC. Gọi 0943.847.333 để được hỗ trợ.