Bảo vệ laptop khi dùng ở quán cà phê, nơi công cộng

Làm việc ở quán cà phê, thư viện hay khu làm việc chung rất dễ chịu, nhưng cũng kèm rủi ro: mất máy, lộ dữ liệu qua Wi-Fi công cộng, người ngồi cạnh nhìn trộm màn hình, hay một ly nước đổ nhầm.

Bài này gom các thói quen đơn giản giúp bạn giữ laptop và dữ liệu an toàn khi làm việc ngoài nhà, chia theo ba nhóm: bảo vệ máy, bảo vệ dữ liệu và bảo vệ khỏi hỏng hóc.

Bảo vệ máy khỏi mất cắp

• Không bao giờ để máy không người trông, kể cả "chỉ đi vệ sinh một phút". Mang máy theo hoặc nhờ người quen trông.
• Ngồi gần tường hoặc nơi có thể nhìn thấy máy, không ngồi sát lối đi, cửa ra vào, nơi dễ giật túi.
• Không để túi laptop ở lối đi hay móc sau ghế nơi bạn không quan sát được.
• Dùng khóa Kensington nếu laptop có khe khóa (hình ổ khóa nhỏ trên thân máy) và bạn thường xuyên làm việc ở nơi công cộng.
• Ghi lại số serial và chụp ảnh máy ở nhà, để có thông tin nếu cần báo mất.

Khóa máy mỗi khi rời chỗ

Chỉ cần đứng dậy vài giây, người khác đã có thể nhìn hoặc thao tác trên máy bạn.

1. Nhấn Windows + L để khóa màn hình ngay lập tức.
2. Đặt mật khẩu hoặc PIN, Windows Hello cho tài khoản.
3. Đặt thời gian tự khóa ngắn khi không dùng, xem cách đặt máy tính tự khóa sau vài phút không dùng.

Hướng dẫn riêng cho thao tác này nằm ở bài khóa màn hình nhanh khi rời máy tính.

Bảo mật khi dùng Wi-Fi công cộng

Wi-Fi quán cà phê thường dùng chung cho nhiều người, nên dữ liệu có nguy cơ bị nghe lén, hoặc bạn kết nối nhầm vào mạng giả mạo cùng tên.

1. Hỏi nhân viên đúng tên mạng và mật khẩu, không kết nối mạng lạ có tên giống nhưng khác chữ.
2. Khi Windows hỏi loại mạng, chọn Public network (Mạng công cộng). Windows sẽ tắt chia sẻ file và ẩn máy bạn khỏi các thiết bị khác.
3. Chỉ đăng nhập các trang có ổ khóa HTTPS trên thanh địa chỉ. Tránh nhập mật khẩu ngân hàng, thẻ khi không cần thiết.
4. Dùng VPN nếu cần xử lý dữ liệu quan trọng, xem VPN là gì, khi nào cần dùng.
5. Cách an toàn hơn: phát Wi-Fi từ điện thoại của bạn, xem phát Wi-Fi từ điện thoại cho laptop dùng.
6. Dùng xong thì quên mạng, xem quên mạng Wi-Fi và kết nối lại để máy không tự nối lại lần sau.

Bảo vệ dữ liệu nếu lỡ mất máy

Mất máy đã tiếc, lộ dữ liệu còn nặng hơn. Hãy chuẩn bị từ trước:

• Mã hóa ổ cứng bằng BitLocker (trên Windows Pro) hoặc tính năng mã hóa thiết bị (trên một số máy Home), để kẻ trộm không đọc được dữ liệu dù tháo ổ ra. Hướng dẫn tại mã hóa ổ cứng bằng BitLocker.
• Sao lưu dữ liệu định kỳ lên đám mây hoặc ổ cứng ngoài, xem sao lưu dữ liệu máy tính an toàn.
• Đăng xuất các tài khoản nhạy cảm, nhất là khi dùng máy mượn. Xem thêm dùng máy tính công cộng an toàn.
• Bật xác thực hai yếu tố cho email, mạng xã hội để mất máy không đồng nghĩa mất tài khoản.

Che chắn màn hình, giữ riêng tư

Người ngồi gần có thể nhìn thấy nội dung bạn đang gõ. Một số cách:

• Ngồi quay lưng vào tường nếu có thể.
• Giảm độ sáng màn hình khi đọc nội dung nhạy cảm.
• Dùng miếng dán chống nhìn trộm nếu thường xuyên làm việc nơi đông người.

Bảo vệ khỏi đổ nước, va đập, nóng

• Đặt ly nước xa laptop, tốt nhất ở phía đối diện với tay thuận. Nước đổ vào bàn phím có thể gây hỏng nặng.
• Dùng túi chống sốc khi mang theo, tránh nhét chung với chai nước.
• Không đặt laptop trên đệm, ghế sofa vì che khe tản nhiệt, máy dễ nóng.
• Tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào máy trong thời gian dài.
• Nếu lỡ đổ nước vào máy: tắt nguồn ngay, rút sạc, lật úp máy và mang tới kỹ thuật viên sớm nhất có thể. Đừng cố bật lại để thử.

Sạc pin nơi công cộng

Mang theo củ sạc của mình và cắm trực tiếp vào ổ điện. Hạn chế dùng cổng USB sạc công cộng không rõ nguồn gốc cho thiết bị chứa dữ liệu quan trọng.

Cần hỗ trợ thêm?

Laptop bị đổ nước, va đập hay nghi mất dữ liệu? Hãy mang máy tới cửa hàng để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Nếu laptop cũ không còn dùng, bạn cũng có thể xem dịch vụ thu mua máy cũ và nhớ xóa sạch dữ liệu trước khi bán.