Cách quét mã độc bằng Malwarebytes bản miễn phí
Hướng dẫn tải Malwarebytes đúng nguồn, quét mã độc thủ công bằng bản miễn phí, xử lý mục bị phát hiện và khi nào nên mang máy tới kỹ thuật viên.
Malwarebytes là phần mềm chuyên tìm và gỡ mã độc, phần mềm quảng cáo (adware) và chương trình không mong muốn mà nhiều phần mềm diệt virus thông thường dễ bỏ sót. Bản miễn phí cho phép bạn tự quét thủ công khi máy có dấu hiệu lạ, rất hợp để làm “lớp kiểm tra thứ hai” bên cạnh Windows Security.
Bài này hướng dẫn tải đúng nguồn, quét, xử lý kết quả và những điều cần biết về giới hạn của bản miễn phí.
Khi nào nên dùng Malwarebytes
Bạn nên quét bằng Malwarebytes khi gặp một trong các dấu hiệu sau:
- Trình duyệt tự đổi trang chủ, hiện quảng cáo bật lên liên tục dù đã tắt.
- Máy đột nhiên chậm, quạt quay mạnh dù không mở gì nặng.
- Xuất hiện thanh công cụ hoặc tiện ích mở rộng bạn không nhớ đã cài.
- Sau khi cài một phần mềm tải từ nguồn không rõ ràng.
Nếu máy bị virus nặng hơn như mã hóa file hay không vào được Windows, hãy xem bài máy tính bị virus: dấu hiệu và cách xử lý trước.
Bản miễn phí làm được gì, không làm được gì
Điều này nên hiểu rõ để khỏi thất vọng và khỏi mua nhầm:
- Làm được: quét thủ công, phát hiện và đưa mã độc vào khu cách ly (Quarantine) để gỡ bỏ.
- Không có: bảo vệ theo thời gian thực (chặn mã độc ngay khi chúng chạy), chặn trang web độc hại. Những tính năng này thuộc bản trả phí.
- Khi cài lần đầu, phần mềm thường cho dùng thử bản trả phí trong một thời gian. Sau khi hết hạn, nó tự trở về chế độ quét thủ công. Điều khoản cụ thể tùy phiên bản, bạn nên đọc kỹ trên màn hình trước khi bấm tiếp.
Vì vậy, hãy giữ Windows Security bật làm lớp bảo vệ thường trực. Xem thêm Windows Defender có đủ để diệt virus không.
Các bước tải và cài đặt an toàn
Kẻ xấu hay làm trang giả mạo phần mềm diệt virus. Hãy cẩn thận ở bước tải.
- Mở trình duyệt, gõ tên Malwarebytes vào Google và vào trang chủ chính thức của hãng. Kiểm tra kỹ tên miền trước khi tải, tránh các trang quảng cáo giả mạo ở đầu kết quả tìm kiếm.
- Chọn tải bản dành cho Windows (bản miễn phí / free download).
- Mở file vừa tải trong thư mục Downloads (Tải xuống). Khi Windows hỏi quyền, chọn Yes (Có).
- Chọn ngôn ngữ, chọn Personal computer (Máy tính cá nhân) nếu được hỏi, rồi bấm Install (Cài đặt).
- Chờ cài xong và bấm Get started (Bắt đầu).
Cách quét mã độc
- Mở Malwarebytes từ menu Start.
- Lưu lại các file đang làm dở và đóng bớt chương trình khác.
- Trên màn hình chính, bấm Scan (Quét). Nếu thấy lựa chọn kiểu quét, hãy chọn quét đầy đủ cho lần đầu (tên có thể là Threat Scan hoặc Custom Scan, tùy phiên bản).
- Chờ quá trình hoàn tất. Máy có thể chậm hơn một chút trong lúc quét. Đừng tắt máy giữa chừng.
- Khi có kết quả, xem danh sách mục bị phát hiện (Detections).
- Bấm Quarantine (Cách ly) hoặc Apply Actions (Áp dụng hành động) để xử lý các mục được chọn.
- Nếu phần mềm yêu cầu khởi động lại, hãy làm ngay để hoàn tất việc gỡ.
Đọc kết quả quét như thế nào
Malwarebytes thường chia kết quả thành vài nhóm. Đừng hoảng khi thấy nhiều mục.
- Malware (mã độc): nên cách ly ngay.
- PUP (Potentially Unwanted Program): chương trình có thể không mong muốn, như thanh công cụ, phần mềm đi kèm khi cài. Thường nên gỡ.
- PUM (Potentially Unwanted Modification): thay đổi cài đặt hệ thống, như trang chủ trình duyệt bị đổi.
Nếu có một mục bạn nhận ra là phần mềm bạn cố ý cài, hãy bỏ chọn mục đó trước khi bấm cách ly. Với mục không chắc, cứ cách ly: bạn vẫn có thể khôi phục từ khu Quarantine nếu thấy phần mềm nào hoạt động sai.
Sau khi quét xong
- Chạy thêm quét nhanh bằng Windows Security để chắc chắn.
- Gỡ các tiện ích trình duyệt lạ và đổi lại mật khẩu quan trọng (ngân hàng, email, Zalo) nếu nghi mã độc đánh cắp thông tin.
- Cập nhật Windows và trình duyệt.
- Sao lưu dữ liệu quan trọng để lỡ máy có sự cố vẫn an toàn.
Khi nào nên dừng tự xử lý
Hãy mang máy tới kỹ thuật viên nếu: quét xong mã độc vẫn quay lại, file bị mã hóa hoặc đổi đuôi lạ, không vào được Windows, hoặc bạn đã nhập mật khẩu ngân hàng trên trang đáng ngờ.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu máy vẫn có dấu hiệu lạ sau khi quét, bạn có thể mang tới cửa hàng để kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa tại trang sửa chữa, hoặc gọi hotline 0943.847.333 để được hướng dẫn thêm.
Câu hỏi thường gặp
Malwarebytes bản miễn phí có an toàn không?
Có, nếu bạn tải từ trang chủ chính thức của hãng. Bản miễn phí chỉ quét và gỡ thủ công. Không có bảo vệ thời gian thực, nên hãy giữ Windows Security luôn bật.
Dùng Malwarebytes cùng Windows Defender được không?
Được. Bản quét thủ công của Malwarebytes thường dùng song song với Windows Security như lớp kiểm tra thứ hai, không thay thế nhau.
Quét xong thấy rất nhiều mục PUP có sao không?
PUP là chương trình có thể không mong muốn, thường đi kèm phần mềm miễn phí. Bạn nên cách ly những mục không nhận ra, và bỏ chọn mục thuộc phần mềm bạn cố ý cài.
Máy vẫn chậm sau khi quét thì sao?
Hãy kiểm tra ổ cứng, RAM và các ứng dụng khởi động cùng Windows. Nếu vẫn chậm, mang máy tới kỹ thuật viên kiểm tra thay vì tải thêm nhiều công cụ lạ.
