Cách bật Smart App Control và SmartScreen trên Windows 11
Hướng dẫn bật SmartScreen và Smart App Control trên Windows 11 để chặn ứng dụng, file tải về có hại, kèm lưu ý khi dùng và cách tắt.
Windows 11 có hai lớp bảo vệ giúp chặn ứng dụng nguy hiểm trước khi chúng chạy: SmartScreen và Smart App Control. Cả hai làm việc ở phía nền, bạn không phải quét thủ công, và cảnh báo hiện ra khi bạn sắp mở một file hay phần mềm bị đánh giá là có rủi ro.
Bài này hướng dẫn kiểm tra và bật cả hai, giải thích khác biệt và những lưu ý để không bị phiền khi dùng phần mềm hợp lệ.
SmartScreen và Smart App Control khác nhau thế nào?
- SmartScreen kiểm tra danh tiếng của ứng dụng, file tải về, website. Nếu file chưa phổ biến hoặc nằm trong danh sách xấu, Windows sẽ hiện cảnh báo để bạn cân nhắc. Tính năng này có trên Windows 10 lẫn Windows 11.
- Smart App Control là lớp bảo vệ chặt hơn: chỉ cho chạy ứng dụng được Microsoft đánh giá an toàn hoặc có chữ ký số hợp lệ. Tính năng này chỉ có trên Windows 11 bản mới và trước đây chỉ dùng được khi cài Windows sạch.
Nghĩa là SmartScreen mang tính cảnh báo, còn Smart App Control mang tính ngăn chặn.
Cách bật SmartScreen (Reputation-based protection)
- Bấm Start, gõ Windows Security rồi mở ứng dụng này. Tên tiếng Việt thường là Bảo mật Windows.
- Chọn App & browser control (Kiểm soát ứng dụng và trình duyệt).
- Bấm Reputation-based protection settings (Cài đặt bảo vệ dựa trên danh tiếng).
- Bật các công tắc sau:
- Check apps and files (Kiểm tra ứng dụng và tệp): cảnh báo khi mở file lạ.
- SmartScreen for Microsoft Edge (SmartScreen cho Microsoft Edge): chặn trang web và file tải về đáng ngờ.
- Potentially unwanted app blocking (Chặn ứng dụng có thể không mong muốn): chặn phần mềm quảng cáo, thanh công cụ rác.
- SmartScreen for Microsoft Store apps (SmartScreen cho ứng dụng Microsoft Store): kiểm tra liên kết mà ứng dụng cửa hàng truy cập.
Nếu công tắc bị mờ, máy có thể đang được quản lý bởi tổ chức (công ty, trường học) và quản trị viên đã đặt chính sách riêng.
Cách kiểm tra và bật Smart App Control
- Mở Windows Security, chọn App & browser control (Kiểm soát ứng dụng và trình duyệt).
- Bấm Smart App Control settings (Cài đặt Smart App Control).
- Bạn sẽ thấy ba lựa chọn: On (Bật), Evaluation (Đánh giá) hoặc Off (Tắt).
- Chọn On nếu muốn bảo vệ luôn. Chế độ Evaluation là thời gian Windows học thói quen sử dụng máy của bạn; nếu thấy phù hợp sẽ tự bật, nếu không sẽ tự tắt.
Khi nào Smart App Control gây phiền?
Smart App Control rất chặt, nên đôi khi chặn cả phần mềm hợp lệ:
- Công cụ nội bộ của công ty chưa có chữ ký số.
- Phần mềm kế toán, bán hàng, ứng dụng cũ do hãng nhỏ phát triển.
- Một số script, trình cài đặt tự đóng gói.
- Trình điều khiển hay công cụ dành cho lập trình viên.
Nếu bạn gặp thông báo kiểu "ứng dụng đã bị chặn", hãy làm như sau:
- Xác nhận phần mềm tải từ nguồn chính thức của nhà phát hành.
- Với doanh nghiệp, hỏi lại đơn vị cung cấp phần mềm.
- Chỉ khi chắc chắn an toàn mới cân nhắc đổi sang chế độ Off, và nhớ rằng bạn đang giảm lớp bảo vệ.
Nếu bạn dùng phần mềm bán hàng hay nghiệp vụ đặc thù, hãy hỏi đơn vị cung cấp trước khi bật Smart App Control để tránh gián đoạn công việc.
Khi SmartScreen cảnh báo, nên làm gì?
Khi thấy màn hình xanh "Windows protected your PC (Windows đã bảo vệ PC của bạn)":
- Không bấm ngay vào Run anyway (Vẫn chạy).
- Kiểm tra lại nguồn tải: có đúng trang của nhà phát hành không, tên file có kỳ lạ không.
- Nếu còn nghi ngờ, kiểm tra file bằng VirusTotal.
- Nếu bạn chắc chắn file an toàn, mới bấm More info (Thông tin thêm) rồi Run anyway.
Đây là lý do cảnh báo SmartScreen rất đáng tin: nó thường xuất hiện đúng lúc bạn đang chuẩn bị chạy một bản cài lậu hay phần mềm lạ. Xem thêm cách tải và cài phần mềm an toàn, tránh bị cài kèm.
Kết hợp với các lớp bảo vệ khác
Smart App Control và SmartScreen không thay thế các thói quen an toàn khác:
- Giữ Windows luôn cập nhật, xem cách cập nhật Windows đúng cách.
- Bật Windows Security và quét định kỳ, xem Windows Defender có đủ để diệt virus không.
- Dùng tài khoản thường thay vì quản trị viên cho công việc hằng ngày.
- Không cài phần mềm crack, vì nhóm này thường mang mã độc.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu phần mềm công việc của bạn bị chặn và không rõ nên xử lý thế nào, hoặc bạn muốn thiết lập bảo mật đồng bộ cho cả văn phòng, hãy gọi hotline 0943.847.333 hoặc xem dịch vụ vận hành hệ thống CNTT của Cường Tech.
Câu hỏi thường gặp
Smart App Control có trên Windows 10 không?
Không. Smart App Control là tính năng của Windows 11 bản mới. Windows 10 chỉ có SmartScreen.
Smart App Control bị tắt rồi bật lại được không?
Trước đây thường phải cài lại Windows mới bật lại được, nhưng cách này có thể thay đổi theo phiên bản. Hãy kiểm tra thông báo hiển thị trong Windows Security trên máy bạn.
Phần mềm bị SmartScreen cảnh báo có chắc là virus không?
Không chắc. Có thể phần mềm đó ít người dùng nên chưa có danh tiếng. Tuy vậy bạn vẫn cần kiểm tra nguồn tải và chỉ chạy khi hoàn toàn tin tưởng.
Có nên tắt SmartScreen cho đỡ phiền không?
Không nên. Cảnh báo ít khi xuất hiện, và khi xuất hiện thì thường có lý do. Bạn chỉ nên cho phép từng file bạn chắc chắn an toàn.
