Cách quét mã QR an toàn, tránh mã QR lừa đảo

Mã QR tiện đến mức ta quét mà không nghĩ: thanh toán, xem thực đơn, vào Wi-Fi, đăng nhập Zalo. Nhưng chính vì không đọc được bằng mắt, mã QR cũng là chỗ để kẻ xấu giấu một đường link độc hại hoặc một tài khoản nhận tiền không phải của bạn.

Bài này giúp bạn tạo thói quen kiểm tra nhanh 10 giây trước khi quét hoặc xác nhận, đủ để tránh phần lớn các chiêu phổ biến.

Mã QR lừa đảo hoạt động thế nào

Mã QR thực chất chỉ chứa một đoạn văn bản, thường là đường link. Kẻ xấu lợi dụng theo vài cách:

• Dán đè mã giả lên mã thật ở quán, bãi xe, bảng thông tin, để tiền chuyển vào tài khoản của họ.
• Gửi mã QR qua tin nhắn, email kèm lời dụ nhận quà, hoàn tiền, xác minh tài khoản.
• Link giả giống trang thật (ngân hàng, mạng xã hội) để lấy mật khẩu và mã OTP.
• Cài ứng dụng lạ: quét xong bị dẫn tới tệp cài đặt ngoài kho ứng dụng chính thức.

Cách quét QR an toàn từng bước

1. Dùng camera hoặc ứng dụng uy tín. Camera mặc định của điện thoại hoặc ứng dụng ngân hàng của bạn là đủ, tránh ứng dụng quét QR lạ nhiều quảng cáo.
2. Đọc địa chỉ trước khi mở. Khi quét, điện thoại hiện đường link ở dạng xem trước. Đừng bấm vội, hãy đọc tên miền.
3. Cảnh giác link rút gọn (dạng chữ ngắn không rõ nội dung) hoặc tên miền có ký tự lạ, nhiều gạch ngang, sai chính tả so với tên thương hiệu.
4. Không nhập mật khẩu, thẻ, OTP trên trang mở từ QR nếu bạn không tự chủ động vào. Muốn đăng nhập, hãy mở ứng dụng hoặc gõ địa chỉ trang chính thức.
5. Không cài ứng dụng từ link trong QR. Chỉ cài từ App Store hoặc Google Play.
6. Cẩn thận khi cấp quyền (vị trí, danh bạ, thông báo) cho trang vừa mở.

Thanh toán bằng QR: kiểm tra gì

Với mã QR chuyển tiền, ứng dụng ngân hàng sẽ hiện thông tin người nhận trước khi bạn xác nhận. Đây là bước quan trọng nhất.

1. Đối chiếu tên người nhận hoặc tên cửa hàng với tên bạn kỳ vọng.
2. Kiểm tra số tiền và nội dung đã đúng chưa, nhất là khi mã do người khác gửi.
3. Nếu tên không khớp, dừng lại và hỏi lại trực tiếp.
4. Với quán ăn, quầy hàng, hỏi nhân viên đọc tên tài khoản hoặc cho xem tên hiển thị trên máy của họ.

Chủ cửa hàng nên để mã QR ở nơi khó dán đè, thỉnh thoảng kiểm tra lại, và thông báo cho khách có thể kiểm tra tên người nhận.

Quét mã QR ở các tình huống thường gặp

• Wi-Fi quán: chỉ quét mã do nhân viên đưa hoặc bảng của quán. Wi-Fi công cộng không nên dùng để giao dịch ngân hàng.
• Đăng nhập Zalo trên máy tính: mã QR chỉ nên được quét khi chính bạn đang đăng nhập. Ai nhờ bạn quét mã giùm để làm thủ tục đều đáng nghi. Xem thêm cách đăng nhập Zalo trên máy tính bằng mã QR.
• Quét bằng webcam laptop: có thể làm được, xem cách quét mã QR bằng webcam laptop.
• Tạo QR của riêng bạn cho Wi-Fi hay website: xem cách tạo mã QR miễn phí.

Nếu đã quét và nhập thông tin

1. Đổi ngay mật khẩu của tài khoản liên quan, bật xác thực hai lớp.
2. Nếu đã nhập thông tin thẻ hoặc OTP, gọi tổng đài ngân hàng (số trên thẻ) để khóa thẻ hoặc báo giao dịch.
3. Nếu lỡ cài ứng dụng lạ, gỡ ứng dụng, quét bằng phần mềm bảo mật có sẵn và xem lại quyền đã cấp.
4. Báo công an địa phương nếu bị mất tiền.

Bạn cũng nên đọc cách nhận biết email lừa đảo giả mạo ngân hàng để nhận ra những lời dụ đi kèm mã QR.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy tính hoặc điện thoại của bạn có dấu hiệu lạ sau khi quét mã, bạn có thể mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra, hoặc xem dịch vụ sửa chữa và kiểm tra. Cần tư vấn, gọi hotline 0943.847.333.