Checklist kiểm tra trước khi nhận PC lắp ráp: 12 bước không nên bỏ qua

Nhận PC lắp ráp mà chỉ bật lên thấy chạy là chưa đủ. Một cái checklist ngắn giúp bạn phát hiện sớm linh kiện sai model, RAM chạy chưa đúng tốc độ, dây cắm nhầm cổng hay thiếu giấy bảo hành, thay vì để đến lúc dùng mới phát sinh. Bài này liệt kê 12 bước kiểm tra, làm được ngay tại cửa hàng trong khoảng 20–30 phút.

Bạn không cần am hiểu sâu. Hầu hết các bước chỉ là nhìn, đối chiếu và chạy vài phần mềm miễn phí.

Nhóm 1: Đối chiếu bằng mắt

1. Đối chiếu linh kiện với báo giá. Xem tên CPU, mainboard, RAM, SSD, card đồ họa, nguồn, case có đúng như đã thỏa thuận không. Kiểm tra tem, serial trên thân từng món (có thể phải nhờ nhân viên mở thùng máy). Nếu cửa hàng ghi "hoặc tương đương" thì yêu cầu ghi rõ model cuối cùng trên phiếu.
2. Kiểm tra ngoại hình. Case không móp, kính cường lực không nứt, không trầy lớn, ốc vít đủ, còn nguyên miếng chặn card đồ họa nếu có.
3. Kiểm tra cách đi dây và quạt. Quạt quay êm, không chạm dây, dây nguồn CPU 8 chân cắm chắc, dây nguồn card đồ họa cắm khít và đúng cổng. Xem thêm gợi ý ở bài cách bố trí quạt case để luồng gió tối ưu.
4. Kiểm tra cáp hình. Cáp HDMI hoặc DisplayPort cần cắm vào card đồ họa rời (nếu có), không phải cổng của mainboard. Cắm nhầm là lỗi người mới hay gặp, máy vẫn lên hình nhưng chơi game rất yếu.

Nhóm 2: Kiểm tra trong BIOS và Windows

1. Vào BIOS (thường bấm Del hoặc F2 khi mới bật máy). Kiểm tra CPU nhận đúng tên, RAM nhận đủ dung lượng (ví dụ 32GB) và SSD hiển thị đúng dung lượng.
2. Bật XMP/EXPO. RAM thường chạy thấp hơn tốc độ quảng cáo nếu chưa bật. Cách làm xem bài cách bật XMP, EXPO để RAM chạy đúng tốc độ.
3. Xem cấu hình trong Windows. Nhấn Windows + R, gõ dxdiag hoặc mở Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) > Performance (Hiệu suất) để xem CPU, RAM, ổ đĩa và GPU. Cách xem chi tiết hơn có ở cách kiểm tra máy tính dùng linh kiện gì bằng phần mềm.
4. Kiểm tra Windows. Vào Settings > System > Activation (Kích hoạt) xem Windows đã kích hoạt chưa và là bản quyền loại nào. Hỏi rõ cửa hàng về bản quyền Windows đi kèm, và ghi lại. Muốn đối chiếu thêm, xem cách kiểm tra Windows, Office có bản quyền không.

Nhóm 3: Thử tải và kiểm tra nhiệt

1. Chạy thử CPU và GPU. Dùng phần mềm miễn phí như Cinebench, 3DMark hoặc mở một game bạn hay chơi trong 10–15 phút. Mục tiêu không phải điểm cao, mà là máy không tắt, không đứng, không treo.
2. Theo dõi nhiệt độ. Dùng HWMonitor hoặc phần mềm tương tự. Nhiệt độ CPU lúc nghỉ thường không quá cao, khi chạy nặng tăng lên là bình thường nhưng không nên chạm ngưỡng nguy hiểm kéo dài. Xem thêm nhiệt độ CPU bao nhiêu là an toàn. Nghe tiếng quạt: kêu rít, lạch cạch là bất thường.
3. Kiểm tra ổ cứng. Dùng CrystalDiskInfo xem tình trạng ổ SSD (Health - Sức khỏe) và số giờ sử dụng, ổ mới thì số giờ rất thấp. Hướng dẫn chi tiết ở cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng SSD, HDD.

Nhóm 4: Giấy tờ và bảo hành

1. Giấy tờ. Yêu cầu:

• Phiếu bảo hành ghi rõ ngày mua, thời gian bảo hành từng linh kiện.
• Hóa đơn hoặc phiếu bán hàng, ghi đúng model linh kiện.
• Hộp, sách hướng dẫn, dây cáp đi kèm (SATA, dây nguồn, ốc case...).
• Tem bảo hành còn nguyên trên linh kiện nếu có.

Những dấu hiệu nên dừng lại và hỏi lại

• Linh kiện trong máy khác với báo giá và không có lý do rõ ràng.
• RAM hiển thị thiếu dung lượng (ví dụ mua 32GB nhưng chỉ nhận 16GB).
• Máy tự khởi động lại, đứng hình khi chạy thử.
• Nhiệt độ tăng vọt và quạt gào ngay khi vừa mở ứng dụng nhẹ.
• Cửa hàng ngại cho kiểm tra tại chỗ, hoặc không viết bảo hành rõ ràng.

Các lỗi lắp ráp phổ biến còn được tổng hợp trong bài lỗi thường gặp khi lắp ráp PC lần đầu và cách khắc phục. Nếu bạn đang cân nhắc mua máy lắp sẵn hay tự build, xem nên mua PC lắp sẵn hay tự build.

Mang gì theo khi đi nhận máy

• Một chiếc USB nhỏ để chép phần mềm kiểm tra, ví dụ USB Kingston DataTraveler Exodia 64GB.
• Điện thoại để chụp lại tem, serial và tình trạng máy lúc nhận.
• Phiếu báo giá, thông tin đã thỏa thuận với cửa hàng.

Chính sách bảo hành chi tiết tại cửa hàng bạn xem ở trang chính sách bảo hành.

Cần hỗ trợ thêm?

Khi đặt PC tại Cường Tech, bạn có thể yêu cầu kiểm tra từng bước này trước khi nhận, hoặc dùng công cụ Build PC để kiểm tra tương thích linh kiện trước khi đặt hàng. Gặp vấn đề sau khi dùng, bạn gọi 0943.847.333 hoặc xem trang sửa chữa.