Mạng chậm chỉ trên máy tính dù điện thoại vẫn nhanh: nguyên nhân và cách sửa

Cùng một Wi-Fi, điện thoại xem video mượt còn máy tính tải trang rất lâu. Chuyện này khiến nhiều người nghĩ nhà mạng có vấn đề, nhưng thực tế nếu điện thoại vẫn nhanh thì đường truyền Internet nhìn chung ổn. Lỗi nằm ở chính chiếc máy tính, card Wi-Fi hoặc cấu hình trên máy.

Bài này hướng dẫn bạn đi từ việc dễ đến khó: kiểm tra xem máy đang bắt sóng nào, ứng dụng nào ngốn mạng, đổi DNS, cập nhật driver và đặt lại mạng.

Vì sao máy tính chậm còn điện thoại thì không?

Hai thiết bị chia sẻ cùng một đường truyền, nhưng khác nhau ở nhiều điểm:

• Card Wi-Fi của máy tính yếu hoặc đời cũ, chỉ bắt tốt sóng 2.4GHz hoặc ăng-ten kém.
• Máy ở xa router hoặc bị vật cản, trong khi điện thoại bạn cầm đi lại nhiều chỗ.
• Ứng dụng chạy nền đang tải bản cập nhật Windows, đồng bộ OneDrive hoặc game launcher, chiếm hết băng thông.
• Cấu hình DNS, proxy, VPN làm mở trang chậm dù tốc độ tải vẫn cao.
• Driver card mạng lỗi thời hoặc bị cài sai.
• Phần mềm diệt virus hoặc tường lửa quét lưu lượng quá mức.

Bước 1: Kiểm tra băng tần và cường độ sóng

Nhiều router phát hai băng tần: 2.4GHz (xa hơn nhưng chậm, dễ nhiễu) và 5GHz (nhanh hơn nhưng phủ gần hơn). Điện thoại có thể đang ở 5GHz còn máy tính ở 2.4GHz.

1. Bấm biểu tượng Wi-Fi ở góc phải Taskbar.
2. Xem danh sách mạng. Thường tên sẽ có đuôi 5G hoặc 5GHz cho băng tần 5GHz.
3. Thử kết nối vào mạng 5GHz nếu máy ở gần router.

Nếu cần thao tác từ đầu, xem bài kết nối Wi-Fi trên laptop Windows 11. Nếu máy bàn cố định, hãy cân nhắc kéo dây mạng LAN theo bài kết nối máy tính với mạng dây LAN.

Bước 2: Tìm ứng dụng đang ngốn mạng

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Quản lý tác vụ).
2. Ở tab Processes (Tiến trình), bấm vào tiêu đề cột Network (Mạng) để sắp xếp từ cao đến thấp.
3. Chú ý ứng dụng nào dùng nhiều mạng bất thường.
4. Chuột phải vào ứng dụng không cần thiết và chọn End task (Kết thúc tác vụ).

Thủ phạm thường gặp là cập nhật Windows, OneDrive, trình duyệt có nhiều tab video, phần mềm tải torrent, hoặc game launcher đang tự cập nhật. Muốn biết cập nhật Windows có đang chạy không, xem bài cập nhật Windows đúng cách.

Bước 3: Đổi DNS

DNS là "danh bạ" chuyển tên website thành địa chỉ máy chủ. DNS mặc định của nhà mạng đôi khi phản hồi chậm.

1. Mở Settings (Cài đặt) > Network & internet (Mạng & Internet).
2. Chọn Wi-Fi (hoặc Ethernet), bấm vào tên mạng đang dùng.
3. Tìm DNS server assignment (Gán máy chủ DNS), bấm Edit (Chỉnh sửa).
4. Chọn Manual (Thủ công), bật IPv4.
5. Nhập DNS ưu tiên là 8.8.8.8 và DNS phụ là 8.8.4.4 (của Google), hoặc 1.1.1.1 (của Cloudflare).
6. Bấm Save (Lưu).

Bước 4: Cập nhật hoặc cài lại driver card mạng

1. Chuột phải vào nút Start, chọn Device Manager (Quản lý thiết bị).
2. Mở mục Network adapters (Bộ điều hợp mạng).
3. Chuột phải vào card Wi-Fi, chọn Update driver (Cập nhật trình điều khiển) và Search automatically for drivers.
4. Nếu vẫn chậm, thử Uninstall device (Gỡ cài đặt thiết bị), khởi động lại máy để Windows nhận và cài lại driver.

Nếu bạn thấy tín hiệu Wi-Fi hiện vạch đầy đủ nhưng chậm, tắt tính năng tiết kiệm điện cho card mạng thường giúp ích: trong cửa sổ thuộc tính card, thẻ Power Management, bỏ chọn Allow the computer to turn off this device to save power.

Bước 5: Đặt lại mạng

Nếu mọi thứ đều không hiệu quả, hãy đặt lại toàn bộ cấu hình mạng:

1. Mở Settings > Network & internet > Advanced network settings.
2. Chọn Network reset (Đặt lại mạng), bấm Reset now.
3. Máy khởi động lại. Bạn sẽ phải nhập lại mật khẩu Wi-Fi.

Khi vấn đề là phần cứng hoặc router

Nếu chỉ một máy tính bị chậm, và đã thử hết các cách trên, card Wi-Fi có thể bị hỏng hoặc ăng-ten laptop bị lỏng. Còn nếu cả nhà đều thấy chập chờn lúc đông thiết bị, nâng cấp router có thể giúp: Router Wi-Fi 6 TP-Link Archer AX23 hỗ trợ băng tần kép, hoặc Archer C6 AC1200 cho nhu cầu cơ bản.

Cần hỗ trợ thêm?

Không chắc nguyên nhân nằm ở máy hay router? Bạn có thể mang máy tới Cường Tech ở 476 Đường CMT8, Thái Nguyên để kiểm tra miễn phí, báo giá trước khi sửa. Xem trang sửa chữa hoặc liên hệ để hỏi nhanh qua Zalo.