Cách cập nhật Windows đúng cách và khi nào nên cập nhật

Bạn nên cập nhật Windows thường xuyên vì các bản vá bảo mật chặn được lỗ hổng mà mã độc hay khai thác. Cách làm rất đơn giản: vào Settings (Cài đặt) > Windows Update, bấm Check for updates (Kiểm tra bản cập nhật) rồi để máy tải và cài. Điều cần cân nhắc chỉ là chọn đúng thời điểm và chuẩn bị trước một vài việc.

Bài này giải thích cách cập nhật an toàn, loại cập nhật nào nên cài ngay, loại nào có thể chờ, và cách xử lý khi quá trình cập nhật bị đứng.

Vì sao phải cập nhật Windows

Mỗi bản cập nhật thường làm ba việc: vá lỗ hổng bảo mật, sửa lỗi hệ thống và đôi khi thêm tính năng mới. Máy lâu không cập nhật dễ bị tấn công qua các lỗ hổng đã được công bố, kể cả khi bạn có phần mềm diệt virus.

Microsoft thường phát hành bản vá bảo mật hằng tháng vào ngày Thứ Ba tuần thứ hai. Ngoài ra mỗi năm có một bản cập nhật lớn (feature update) đổi giao diện hoặc thêm chức năng.

Cách cập nhật Windows 11 từng bước

1. Cắm sạc nếu bạn dùng laptop, và đóng các file đang làm dở.
2. Nhấn Windows + I để mở Settings (Cài đặt).
3. Chọn Windows Update ở cột bên trái (với Windows 10: Update & Security > Windows Update).
4. Bấm Check for updates (Kiểm tra bản cập nhật).
5. Khi danh sách hiện ra, chọn Download & install (Tải xuống và cài đặt) nếu máy chưa tự tải.
6. Chờ đến khi có nút Restart now (Khởi động lại ngay) rồi bấm để hoàn tất.

Sau khi khởi động lại, máy có thể mất vài phút hiển thị màn hình xanh có chữ đang cấu hình. Đây là bình thường, bạn đừng tắt nguồn giữa chừng.

Khi nào nên cập nhật, khi nào nên chờ

Không phải bản cập nhật nào cũng nên cài ngay phút đầu.

• Bản vá bảo mật hằng tháng: nên cài trong vòng vài ngày, vì đây là loại quan trọng nhất.
• Bản cập nhật tính năng lớn: nếu máy đang dùng ổn định để làm việc, bạn có thể chờ vài tuần cho các lỗi ban đầu được sửa. Máy gaming hoặc máy dùng phần mềm chuyên dụng (kế toán, đồ họa) càng nên chờ.
• Cập nhật driver tùy chọn: ở mục Advanced options > Optional updates, chỉ cài nếu bạn đang gặp lỗi cụ thể. Với card đồ họa, nên tải trực tiếp từ hãng, xem bài cách cập nhật driver card đồ họa NVIDIA, AMD.

Chuẩn bị trước khi cập nhật bản lớn

Bản cập nhật lớn có thể đòi hỏi vài chục GB trống và tiêu tốn thời gian. Hãy làm ba việc sau:

• Kiểm tra ổ C còn đủ chỗ. Nếu ổ gần đầy, xem bài dọn dẹp ổ C khi bị đầy trước.
• Sao lưu dữ liệu quan trọng sang ổ ngoài hoặc đám mây, tham khảo cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn.
• Rút bớt USB, ổ cứng ngoài không cần thiết để tránh xung đột.

Chỉnh để Windows không cập nhật lúc bạn đang làm việc

Bạn không cần tắt hẳn cập nhật, chỉ cần đặt lại thời điểm hợp lý.

1. Vào Settings > Windows Update > Advanced options (Tùy chọn nâng cao).
2. Chọn Active hours (Giờ hoạt động) và đặt khung giờ bạn hay dùng máy, ví dụ 8 giờ sáng đến 11 giờ đêm.
3. Hoặc bấm Pause updates (Tạm dừng cập nhật) nếu cần hoãn vài tuần, chẳng hạn trước một buổi thuyết trình quan trọng.

Trong khung giờ hoạt động, Windows sẽ không tự khởi động lại máy.

Khi cập nhật bị kẹt hoặc báo lỗi

Nếu thanh tiến trình đứng ở một phần trăm hơn một giờ, hãy thử theo thứ tự:

1. Chờ thêm, vì bản lớn có thể mất lâu trên ổ HDD hoặc máy cũ.
2. Khởi động lại máy rồi bấm Check for updates lần nữa.
3. Vào Settings > System (Hệ thống) > Troubleshoot (Khắc phục sự cố) > Other troubleshooters (Trình khắc phục sự cố khác), chạy mục Windows Update.
4. Kiểm tra dung lượng ổ C và giải phóng thêm nếu cần.

Nếu vẫn lỗi hoặc máy không vào được Windows sau cập nhật, hãy tham khảo Windows không khởi động được: cách khắc phục.

Còn Windows 10 thì sao?

Windows 10 đã hết thời hạn hỗ trợ miễn phí, nghĩa là máy không còn nhận bản vá bảo mật thông thường nếu không đăng ký chương trình gia hạn. Nếu máy đủ điều kiện, bạn nên nâng lên Windows 11. Xem thêm bài Windows 10 hết hỗ trợ, người dùng nên làm gì.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy bị chậm, treo hoặc lỗi sau khi cập nhật mà bạn không muốn tự xử lý, có thể mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Bạn cũng có thể xem trang sửa chữa hoặc gọi hotline ở trang liên hệ.