Sạc điện thoại ở nơi công cộng có nguy hiểm không

Pin sắp hết giữa sân bay, quán cà phê hay trạm xe là lúc ai cũng muốn cắm đại vào ổ sạc gần nhất. Vấn đề là cổng USB công cộng không chỉ cấp điện mà còn có thể truyền dữ liệu, nên về lý thuyết nó là đường vào máy của bạn.

Tin tốt là rủi ro thực tế thường thấp hơn nỗi lo, và chỉ cần một vài thói quen nhỏ là bạn đã sạc an toàn. Bài này giải thích kiểu tấn công gọi là juice jacking, những tình huống đáng cẩn thận và cách sạc khi ra ngoài.

Juice jacking là gì

Cáp sạc USB có cả dây điện và dây dữ liệu. Juice jacking là kiểu tấn công mà cổng sạc hoặc cáp bị kẻ xấu chỉnh sửa để, khi bạn cắm vào, nó cố truyền dữ liệu hoặc cài phần mềm độc vào điện thoại.

Điện thoại hiện đại có nhiều lớp bảo vệ: khi cắm vào một thiết bị lạ, máy thường hỏi bạn có muốn cho phép truyền dữ liệu không. Vì vậy hầu hết trường hợp, cắm sạc đơn thuần không tự động bị xâm nhập. Nhưng nếu bạn bấm đồng ý với thông báo đó, tình hình khác.

Những nơi và tình huống cần cẩn thận

• Trạm sạc USB công cộng ở sân bay, nhà ga, trung tâm thương mại, nhất là cổng USB trần không có củ sạc.
• Cáp lạ do người khác cho mượn, cáp để sẵn ở quán, cáp quà tặng không rõ nguồn gốc.
• Cổng USB trên máy tính lạ (máy công cộng ở quán net, thư viện) khi bạn cắm điện thoại để sạc.
• Củ sạc nhái rẻ tiền, không đủ an toàn về điện, có thể gây cháy nổ hoặc hỏng pin.

Ở nơi công cộng, rủi ro còn đến từ chuyện khác, như mất cắp điện thoại khi cắm sạc ở chỗ khuất. Đừng bỏ máy sạc không người trông.

Cách sạc an toàn khi ra ngoài

1. Mang củ sạc và cáp riêng rồi cắm vào ổ điện thông thường. Đây là cách an toàn nhất, vì ổ điện chỉ có điện, không có đường dữ liệu.
2. Mang pin dự phòng đủ dung lượng. Chọn loại có thương hiệu rõ ràng, có chứng nhận an toàn.
3. Dùng cáp chỉ sạc (power-only) hoặc bộ chặn dữ liệu USB (USB data blocker) nếu buộc phải dùng cổng USB lạ.
4. Khi điện thoại hỏi "Trust this computer" hoặc "Cho phép truyền dữ liệu", chọn Không / Chỉ sạc (Charge only).
5. Khóa màn hình và bật mật khẩu mạnh để dù có ai chạm vào máy, dữ liệu cũng khó bị truy cập.
6. Cập nhật hệ điều hành vì các bản vá thường sửa lỗ hổng liên quan đến USB.

Cách chọn củ sạc, cáp, pin dự phòng đáng tin

Nhiều người quan tâm bảo mật nhưng lại quên an toàn về điện. Củ sạc kém chất lượng có thể quá nhiệt, chập điện hoặc gây hỏng pin điện thoại. Khi mua:

• Ưu tiên thương hiệu uy tín, có thông số in rõ trên sản phẩm.
• Tránh cáp và củ sạc không có nhãn mác, bán dạo giá quá rẻ.
• Chọn công suất phù hợp với thiết bị, đừng bắt buộc dùng sạc quá yếu cho máy đòi hỏi công suất cao.
• Bỏ cáp đã đứt vỏ, hở lõi hoặc nóng bất thường khi sạc.

Nếu điện thoại có dấu hiệu bất thường khi sạc như nóng quá mức, phồng pin, cháy xém hoặc có mùi khét, hãy rút sạc ngay, không dùng nữa và mang máy tới kỹ thuật viên kiểm tra.

Nếu nghi ngờ máy đã bị cài gì đó

Dấu hiệu có thể gồm: pin tụt nhanh bất thường, máy nóng khi không dùng, xuất hiện ứng dụng lạ, quảng cáo bật liên tục. Hãy thử:

1. Gỡ các ứng dụng bạn không nhận ra. Hướng dẫn chi tiết cho Android ở bài cách gỡ ứng dụng độc hại khiến điện thoại Android hiện quảng cáo liên tục.
2. Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng từ thiết bị khác.
3. Bật xác minh hai bước. Xem cách dùng ứng dụng Google Authenticator, Microsoft Authenticator.
4. Nếu vẫn lo, sao lưu dữ liệu rồi khôi phục cài đặt gốc (factory reset).

Trong trường hợp nghi bị chiếm tài khoản ngân hàng, hãy gọi ngay đường dây nóng của chính ngân hàng.

Mẹo đi xa vẫn đủ pin

• Giảm độ sáng màn hình, bật chế độ tiết kiệm pin khi còn khoảng 20–30%.
• Tắt bớt ứng dụng chạy nền, tắt Bluetooth/định vị khi không dùng.
• Mang theo củ sạc đa cổng nhỏ gọn thay vì nhiều củ rời.
• Sạc đầy trước khi ra khỏi nhà, nhất là khi đi công tác.

Với laptop, nhiều máy sạc được qua cổng USB-C. Hãy dùng đúng củ sạc của hãng hoặc củ sạc đáp ứng đúng công suất yêu cầu của máy, thay vì cắm bừa vào cổng sạc công cộng.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu pin laptop hoặc điện thoại phồng, sạc không vào hoặc nóng bất thường, đừng tự tháo máy. Hãy mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa, xem sửa chữa hoặc gọi 0943.847.333. Phụ kiện sạc và kết nối có thể xem tại danh mục phụ kiện.