Ứng dụng nào đang tận dụng NPU trên laptop Windows

Nhiều laptop mới quảng cáo có NPU, nhưng mua về bạn có thể thắc mắc: bộ phận này thực sự giúp gì? NPU (Neural Processing Unit) là bộ xử lý chuyên chạy các phép tính AI với mức điện năng thấp, để CPU và card đồ họa rảnh tay cho việc khác. Bài này giải thích những ứng dụng và tính năng đang dùng NPU, cách kiểm tra máy bạn, và lưu ý để không mua theo quảng cáo.

Nếu chưa rõ khái niệm, xem trước Copilot+ PC và NPU là gì và laptop có NPU cho AI có cần thiết với sinh viên không.

NPU làm việc gì tốt nhất

NPU hợp với các tác vụ AI nhỏ, chạy nền liên tục như xử lý hình ảnh từ webcam, nhận dạng giọng nói, hoặc làm mờ nền. Lợi ích chính là tiết kiệm pin và giảm tải cho CPU. Nó không phải để thay card đồ họa trong việc chạy mô hình lớn hay chơi game.

Microsoft quy định thiết bị Copilot+ PC cần NPU từ 40 TOPS trở lên, cùng ít nhất 16GB RAM và 256GB SSD. Máy có NPU yếu hơn vẫn có thể chạy một số tính năng AI, nhưng không phải tất cả tính năng của Copilot+ PC.

Các tính năng của Windows dùng NPU

Windows Studio Effects

Đây là nhóm hiệu ứng cho webcam và micro: làm mờ nền, tự động giữ khung hình (Automatic framing), chỉnh ánh mắt (Eye contact), lọc tiếng ồn. Khi máy có NPU phù hợp, các hiệu ứng này được xử lý bằng NPU thay vì CPU. Xem cách dùng Windows Studio Effects khi gọi video.

Các tính năng AI trên Copilot+ PC

Microsoft giới thiệu nhiều tính năng dành riêng cho Copilot+ PC, như Recall, Click to Do, Cocreator trong Paint, phụ đề trực tiếp kèm dịch (Live Captions). Việc tính năng nào có mặt ở Việt Nam, hỗ trợ tiếng Việt hay chưa tùy khu vực và phiên bản. Hãy xem Click to Do trên Windows 11 để biết cách thao tác khi máy hỗ trợ.

Ứng dụng của hãng thứ ba

Một số phần mềm hội họp, chỉnh sửa ảnh, video và công cụ AI chạy trên máy đã bổ sung hỗ trợ NPU hoặc đang thử nghiệm. Việc này thay đổi liên tục, phụ thuộc loại chip (Intel, AMD, Qualcomm) và phiên bản phần mềm. Cách an toàn nhất là:

1. Mở trang thông tin hoặc ghi chú phiên bản của chính nhà phát triển phần mềm.
2. Tìm cụm từ như NPU, AI PC, Copilot+ PC, hoặc tên chip của bạn.
3. Chỉ tin thông tin từ trang chính thức của hãng, không tin các trang tổng hợp không rõ nguồn.

Nhiều phần mềm AI quen thuộc vẫn chạy chính trên CPU hoặc card đồ họa, kể cả trên máy có NPU. Đừng mặc định rằng cứ có NPU là mọi ứng dụng AI sẽ nhanh hơn.

Cách kiểm tra máy bạn có NPU và nó có đang chạy không

1. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ).
2. Chọn thẻ Performance (Hiệu suất) ở thanh bên.
3. Nếu máy có NPU và Windows hỗ trợ hiển thị, bạn sẽ thấy mục NPU cùng biểu đồ mức sử dụng.
4. Bật một tính năng như làm mờ nền webcam trong lúc gọi video, rồi quan sát biểu đồ NPU có dao động không.

Nếu không thấy mục NPU, có thể máy không có NPU, hoặc Windows hay driver chưa được cập nhật. Hãy cập nhật qua Settings (Cài đặt) > Windows Update, hoặc dùng trang hỗ trợ chính thức của hãng laptop. Không tải driver từ nguồn lạ.

Lưu ý khi mua laptop vì NPU

• Xem con số TOPS và tên chip trong thông số hãng. Nếu thông số không ghi, hãy hỏi người bán.
• Không mua chỉ vì chữ AI trong tên máy. Hãy xem RAM, ổ cứng, màn hình và pin trước.
• Tính năng AI cập nhật qua phần mềm, nên máy đời hơi cũ vẫn có thể dùng tốt cho công việc văn phòng.
• Nếu bạn cần chạy mô hình AI lớn hoặc chơi game, card đồ họa rời quan trọng hơn NPU.

Trong catalog của cửa hàng có các dòng như Acer Swift Go 14 AI và MSI Prestige 13 AI+ Evo. Thông số NPU và khả năng đạt chuẩn Copilot+ của từng máy, bạn nên xem trang sản phẩm hoặc hỏi cửa hàng để xác nhận.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn phân vân giữa laptop có NPU và laptop có card đồ họa rời? Hãy gọi 0943.847.333 hoặc ghé cửa hàng, nói rõ nhu cầu để được tư vấn. Xem thêm danh mục laptop, có thể mua trả góp hoặc thu cũ đổi mới để nâng cấp.