Cách chia mạng LAN cho nhiều máy tính bằng switch và router

Văn phòng nhỏ, cửa hàng hay phòng game cần nhiều máy tính cùng vào Internet và dùng chung file, máy in? Giải pháp chuẩn là tạo một mạng LAN. Bạn không cần thiết bị phức tạp: một chiếc router và một switch cùng vài sợi dây mạng là đủ cho vài chục máy.

Bài này giải thích cách chia mạng LAN, đấu dây đúng cách và thiết lập để các máy thấy nhau trong mạng.

Chia mạng LAN bằng cách nào?

Có hai thiết bị thường dùng:

• Router: nhận Internet từ nhà mạng, cấp địa chỉ IP cho từng máy và điều hướng dữ liệu. Router thường có sẵn 3-4 cổng LAN.
• Switch: chỉ mở rộng thêm cổng mạng. Khi router hết cổng, bạn cắm switch vào router để có thêm 5, 8, 16 cổng.

Mô hình đơn giản nhất: Modem/Router nhà mạng → Switch → các máy tính. Dây mạng nối từ cổng LAN của router sang cổng bất kỳ trên switch, sau đó từng máy cắm vào các cổng còn lại.

Chuẩn bị thiết bị

• Switch đủ cổng cho số máy hiện tại, cộng thêm vài cổng dự phòng. Loại Gigabit (10/100/1000Mbps) là lựa chọn hợp lý. Ví dụ switch 8 cổng Gigabit.
• Dây mạng (cáp Ethernet) đủ chiều dài; nên dùng loại Cat5e hoặc Cat6 cho mạng Gigabit, xem cáp mạng Cat5e và Cat6 khác nhau thế nào.
• Router hỗ trợ cổng Gigabit nếu bạn cần tốc độ nội bộ cao.

Các bước chia mạng LAN

1. Cắm Internet vào router. Dây từ modem hoặc đường truyền vào cổng WAN/Internet của router.
2. Nối router với switch. Một đầu dây cắm vào cổng LAN của router, đầu kia vào cổng bất kỳ của switch.
3. Cắm nguồn cho switch. Đèn trên các cổng sẽ sáng khi có thiết bị kết nối.
4. Cắm từng máy tính vào switch bằng dây mạng. Mỗi máy một cổng.
5. Kiểm tra trên Windows. Nhấn vào biểu tượng mạng ở góc phải thanh Taskbar; nếu thấy Ethernet kèm trạng thái kết nối là đã nhận mạng.
6. Thử vào Internet để xác nhận máy được cấp IP đúng.

Các máy có thể vừa cắm dây vừa dùng Wi-Fi từ router. Nếu bạn cần phủ Wi-Fi rộng hơn, tìm hiểu thêm Wi-Fi Mesh là gì, khi nào nên dùng.

Cho các máy thấy nhau để chia sẻ file

Sau khi các máy đã vào cùng mạng, bạn có thể chia sẻ thư mục:

1. Trên máy cần chia sẻ, bấm chuột phải vào thư mục, chọn Properties (Thuộc tính).
2. Chuyển sang thẻ Sharing (Chia sẻ) và bấm Share (Chia sẻ)....
3. Chọn người dùng được phép (hoặc Everyone), đặt quyền Read (chỉ xem) hoặc Read/Write (đọc và ghi), rồi bấm Share.
4. Ghi lại đường dẫn dạng `\\TEN-MAY\TenThuMuc`.
5. Trên máy khác, nhấn Windows + R, gõ đường dẫn đó và nhấn Enter.

Với mạng riêng trong gia đình, văn phòng, hãy đặt mạng là Private (Riêng tư) trong Settings > Network & internet > Ethernet để máy có thể phát hiện nhau. Không bật chia sẻ rộng rãi ở mạng công cộng.

Chia sẻ máy in trong mạng LAN

Một máy in mạng (Wi-Fi hoặc cổng LAN) có thể dùng chung cho nhiều máy. Xem cách kết nối máy in qua mạng LAN, Wi-Fi. Với mạng văn phòng nhỏ, cách thiết lập tổng thể có trong bài thiết lập mạng văn phòng nhỏ 10-20 máy.

Khi máy không nhận mạng LAN

• Đèn cổng không sáng: kiểm tra dây có cắm chặt, thử dây khác hoặc đổi cổng switch.
• Có Ethernet nhưng không có Internet: máy có thể không nhận IP. Xem mất kết nối mạng LAN qua cáp mạng.
• Máy không thấy nhau: kiểm tra mạng đang ở chế độ Private, tường lửa có chặn chia sẻ không.
• Mạng chậm bất thường: có thể do dây quá dài, dây kém chất lượng hoặc một máy nào đó đang tải nặng.
• Chập chờn, mất mạng cả nhóm: thử khởi động lại router và switch, nếu vẫn lỗi cần kiểm tra thiết bị.

Nếu có sự cố DNS, bạn có thể tham khảo lỗi DNS Server not responding.

Mẹo thiết kế mạng gọn, ổn định

• Đặt switch ở vị trí trung tâm, thông thoáng và có điện ổn định.
• Đánh dấu nhãn hai đầu dây để dễ truy vết khi sửa chữa.
• Với máy tính cố định như PC, nên dùng dây mạng thay vì Wi-Fi để ổn định, độ trễ thấp hơn.
• Khi cần phân chia nhiều nhóm hoặc bảo mật cao hơn, tư vấn từ kỹ thuật viên sẽ giúp bạn thiết kế mạng bài bản.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn đang đi dây cho văn phòng, cửa hàng hay phòng game, cửa hàng có thể hỗ trợ chọn thiết bị và cài đặt. Doanh nghiệp cần thiết kế mạng, quản trị hệ thống có thể xem dịch vụ IT và vận hành hệ thống IT, hoặc nhắn liên hệ.