Cách điều khiển máy tính bằng giọng nói với Voice Access

Voice Access (Truy nhập bằng giọng nói) là tính năng trợ năng có sẵn trong Windows 11, cho phép bạn mở ứng dụng, bấm nút, cuộn trang và nhập văn bản chỉ bằng giọng nói. Tính năng này đặc biệt hữu ích với người khó dùng chuột và bàn phím, hoặc khi bạn muốn rảnh tay một lúc.

Trước tiên cần nói rõ một điểm: Voice Access hỗ trợ một số ngôn ngữ nhất định, và các lệnh điều khiển phụ thuộc vào ngôn ngữ đó. Danh sách ngôn ngữ được Microsoft mở rộng dần qua các bản cập nhật, nên bạn cần kiểm tra xem tiếng Việt đã có trong danh sách trên máy mình chưa. Nếu chưa, bạn vẫn có thể dùng bằng tiếng Anh hoặc sử dụng chức năng gõ bằng giọng nói riêng.

Yêu cầu để dùng Voice Access

• Windows 11 đã được cập nhật gần đây (tính năng bắt đầu có từ bản 22H2 và được cải thiện qua các bản sau). Nếu không thấy mục này, hãy cập nhật Windows. Windows 10 không có Voice Access này.
• Một micro hoạt động tốt: micro của laptop, tai nghe có mic hoặc micro rời.
• Môi trường tương đối yên tĩnh để nhận lệnh chính xác.
• Lần đầu bật có thể cần kết nối mạng để tải dữ liệu nhận diện giọng nói, tùy phiên bản.

Nếu micro chưa nhận, xem trước bài micro laptop không nhận khi gọi Zoom, Zalo.

Các bước bật Voice Access

1. Mở Settings (Cài đặt) bằng Windows + I.
2. Chọn Accessibility (Trợ năng) ở cột bên trái.
3. Kéo xuống nhóm Interaction (Tương tác), chọn Speech (Lời nói).
4. Bật công tắc Voice access (Truy nhập bằng giọng nói).
5. Làm theo hướng dẫn thiết lập đầu tiên: chọn ngôn ngữ, chọn micro, và tải về dữ liệu giọng nói nếu được yêu cầu.
6. Khi hoàn tất, một thanh Voice Access hiện ở đầu màn hình, cho biết trạng thái nghe.

Bạn cũng có thể bật nhanh bằng cách bấm Windows + Ctrl + S (nếu phiên bản của bạn hỗ trợ), hoặc gõ "Voice access" vào ô tìm kiếm Start.

Kiểm tra ngôn ngữ được hỗ trợ

Trên thanh Voice Access, bấm Settings (Cài đặt) rồi chọn Language (Ngôn ngữ) để xem danh sách ngôn ngữ hiện có và tải thêm nếu cần. Tại nhiều phiên bản, danh sách chủ yếu gồm tiếng Anh và một số ngôn ngữ châu Âu. Tiếng Việt có được hỗ trợ hay không phụ thuộc vào bản Windows của bạn, nên hãy xem danh sách trên máy. Nếu không có tiếng Việt, bạn nên dùng chức năng gõ bằng giọng nói dưới đây để soạn văn bản tiếng Việt.

Các lệnh cơ bản (khi dùng tiếng Anh)

Các ví dụ sau là lệnh tiếng Anh thông dụng của Voice Access. Muốn xem đầy đủ, nói What can I say? để mở danh sách lệnh.

• "Open Notepad": mở ứng dụng Notepad. Thay Notepad bằng tên ứng dụng khác.
• "Click Start" hoặc "Click" + tên nút: bấm vào nút có tên đó.
• "Show numbers": hiện số cạnh mọi thứ bấm được, rồi nói số đó để bấm. Cách này rất hữu ích khi không biết gọi tên.
• "Show grid": chia màn hình thành ô lưới để chọn điểm cần bấm.
• "Scroll down" / "Scroll up": cuộn trang.
• "Go back", "Close window": quay lại, đóng cửa sổ.
• "Voice access sleep": tạm dừng nghe; "Voice access wake up": nghe lại.
• "Voice access off" hoặc bấm nút trên thanh: tắt hoàn toàn.

Hãy bắt đầu bằng các lệnh đơn giản rồi quen dần.

Gõ văn bản bằng giọng nói

Ngoài Voice Access, Windows có chức năng Voice typing (Gõ bằng giọng nói):

1. Bấm vào ô nhập văn bản (Word, Notepad, trình duyệt).
2. Bấm Windows + H để mở thanh gõ bằng giọng nói.
3. Bấm biểu tượng micro, chờ báo trạng thái "Listening" rồi nói.
4. Nói chậm, rõ ràng. Với tiếng Việt, bạn nên kiểm tra chọn đúng ngôn ngữ bàn phím trước.
5. Đọc lại và sửa lỗi dấu, tên riêng.

Bạn có thể xem chi tiết hơn trong bài gõ văn bản bằng giọng nói trên máy tính.

Mẹo để nhận diện chính xác hơn

• Dùng tai nghe có micro gần miệng thay vì micro của laptop ở xa. Có thể tham khảo các mẫu tai nghe có mic.
• Nói với tốc độ vừa phải, không quá nhanh, phát âm rõ.
• Giảm tiếng ồn xung quanh (quạt, tivi).
• Tắt các phần mềm đang sử dụng micro khác như họp trực tuyến.
• Kiểm tra mức âm lượng micro trong Settings > System (Hệ thống) > Sound (Âm thanh) > Input (Đầu vào).

Khi Voice Access không hoạt động

• Kiểm tra micro đã bật và đã chọn đúng thiết bị đầu vào.
• Cập nhật Windows lên bản mới nhất.
• Kiểm tra quyền truy cập micro trong Settings > Privacy & security (Quyền riêng tư & bảo mật) > Microphone (Micro).
• Thử tắt rồi bật lại Voice Access, hoặc khởi động lại máy.
• Một số ứng dụng, đặc biệt các cửa sổ chạy quyền quản trị, có thể không nhận lệnh.

Các phím tắt cũng là cách điều khiển nhanh không cần chuột. Xem những phím tắt Windows hữu ích nhất.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu micro hoặc tai nghe của bạn không hoạt động tốt, hãy mang tới cửa hàng để được kiểm tra, hoặc tham khảo trang liên hệ và hotline 0943.847.333.