Cách nén và giải nén file ZIP, RAR trên Windows

Windows 11 đã có sẵn công cụ nén và giải nén file ZIP: bạn chỉ cần bấm chuột phải vào file hoặc thư mục là xong. Với file RAR hoặc 7z, Windows 11 bản mới cũng mở được, còn nếu máy chưa hỗ trợ thì bạn cài thêm 7-Zip miễn phí. Bài này hướng dẫn cả hai trường hợp.

Nén file giúp bạn gom nhiều tệp thành một, giảm dung lượng khi gửi email, Zalo hoặc lưu trữ. Giải nén là làm ngược lại để lấy các tệp ra dùng.

ZIP và RAR khác nhau thế nào?

Hai định dạng này đều gom và nén dữ liệu, khác nhau ở chỗ:

• ZIP: chuẩn phổ biến nhất, mọi máy tính và điện thoại đều mở được, Windows hỗ trợ sẵn.
• RAR: thường nén nhỏ hơn ZIP một chút, nhưng muốn tạo file RAR cần phần mềm riêng như WinRAR. Mở file RAR thì dễ hơn nhiều.
• 7z: định dạng của 7-Zip, nén tốt, hay dùng cho file lớn.

Nếu chỉ cần gửi file cho người khác, hãy chọn ZIP để người nhận không phải cài gì.

Cách nén file thành ZIP bằng Windows

1. Mở File Explorer (Trình quản lý tệp) bằng phím tắt Windows + E.
2. Chọn file hoặc thư mục cần nén. Muốn chọn nhiều file, giữ Ctrl rồi bấm từng file.
3. Bấm phải chuột vào phần đã chọn.
4. Trên Windows 11, bấm Compress to ZIP file (Nén thành tệp ZIP). Nếu không thấy, chọn Show more options (Hiển thị thêm tùy chọn), rồi Send to (Gửi tới) và Compressed (zipped) folder.
5. Đặt tên cho file ZIP rồi bấm Enter.

File ZIP xuất hiện ngay cạnh file gốc, có biểu tượng khóa kéo. Bạn có thể gửi file này đi.

Cách giải nén file ZIP

1. Tìm file ZIP trong File Explorer.
2. Bấm phải chuột và chọn Extract All (Giải nén tất cả).
3. Cửa sổ hiện ra cho bạn chọn nơi lưu. Mặc định là một thư mục cùng tên với file ZIP, bạn có thể bấm Browse (Duyệt) để đổi.
4. Tick Show extracted files when complete (Hiển thị các tệp đã giải nén khi hoàn tất) nếu muốn mở thư mục ngay.
5. Bấm Extract (Giải nén).

Cách mở file RAR và 7z bằng 7-Zip

Nếu Windows của bạn chưa mở được RAR, hãy cài 7-Zip, phần mềm miễn phí, nhẹ và không có quảng cáo. Xem thêm cách tải phần mềm đúng nguồn tại bài cách tải và cài đặt phần mềm an toàn.

1. Tải 7-Zip từ trang chính thức của nhà phát hành, chọn bản 64-bit.
2. Chạy file cài đặt, bấm Install (Cài đặt) và đợi hoàn tất.
3. Bấm phải chuột vào file RAR, chọn 7-Zip.
4. Chọn Extract Here (Giải nén tại đây) để giải nén ngay cạnh file, hoặc Extract to "tên thư mục\" để có thư mục riêng cho gọn.

Cách này dùng được cho cả ZIP, RAR, 7z, TAR và nhiều định dạng khác.

Cách nén file bằng 7-Zip và đặt mật khẩu

1. Bấm phải chuột vào file hoặc thư mục, chọn 7-Zip, rồi Add to archive (Thêm vào tệp nén).
2. Ở mục Archive format (Định dạng), chọn zip hoặc 7z.
3. Ở khung Encryption (Mã hóa), nhập mật khẩu hai lần.
4. Với định dạng 7z, tick thêm Encrypt file names (Mã hóa tên tệp) để người khác không đọc được cả tên file bên trong.
5. Bấm OK.

Nén file lớn thành nhiều phần

Khi cần gửi file vượt giới hạn của email hoặc ứng dụng, 7-Zip cho phép chia nhỏ. Trong cửa sổ Add to archive, ở ô Split to volumes, bytes (Chia thành các phần) nhập ví dụ 20M để mỗi phần tối đa 20 MB. Người nhận cần tải đủ tất cả phần, để chung một thư mục, rồi giải nén phần đầu tiên (đuôi .001).

Lỗi thường gặp khi giải nén

• Báo file bị hỏng (corrupted): thường do tải về chưa xong hoặc bị ngắt mạng. Tải lại file là cách nhanh nhất.
• Hỏi mật khẩu mà bạn không có: liên hệ người gửi, không có cách hợp lệ nào để đoán mật khẩu.
• Báo hết dung lượng: ổ đĩa không đủ chỗ cho dữ liệu sau khi giải nén. Hãy dọn dẹp theo bài dọn dẹp ổ C khi bị đầy hoặc chọn nơi lưu khác.
• Tên file bị lỗi font: thường gặp với file nén từ máy khác, thử giải nén bằng 7-Zip thay vì công cụ của Windows.

Hãy cẩn thận với file nén từ nguồn lạ, nhất là file có đuôi kép như .pdf.exe. Quét virus trước khi mở theo bài quét virus bằng Windows Security.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy bạn đầy ổ cứng, mở file nén báo lỗi liên tục hoặc nghi nhiễm virus, bạn có thể mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí, báo giá trước khi sửa. Xem thêm dịch vụ tại trang sửa chữa.