Cách kiểm tra mật khẩu của bạn đã bị lộ hay chưa

Mật khẩu của bạn có thể đã nằm trong một vụ rò rỉ dữ liệu mà bạn không hề hay biết, vì kẻ xấu thường tấn công vào website bạn từng đăng ký chứ không tấn công trực tiếp vào bạn. Tin tốt là bạn có thể tự kiểm tra miễn phí chỉ trong vài phút bằng các công cụ có sẵn.

Bài này chỉ cách kiểm tra bằng trình quản lý mật khẩu của Google, Microsoft Edge và dịch vụ kiểm tra email nổi tiếng, rồi làm gì tiếp theo nếu kết quả báo "đã bị lộ".

Mật khẩu bị lộ nghĩa là gì?

Khi một website bị tấn công, danh sách email và mật khẩu của người dùng có thể bị đánh cắp rồi rao bán hoặc đăng công khai. Kẻ xấu sẽ lấy cặp email và mật khẩu đó thử đăng nhập vào hàng loạt dịch vụ khác như Gmail, Facebook, ngân hàng. Cách này gọi là credential stuffing (thử mật khẩu hàng loạt).

Vì vậy, nếu bạn dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản thì một vụ rò rỉ nhỏ cũng đủ khiến tất cả tài khoản gặp nguy hiểm. Việc kiểm tra định kỳ giúp bạn phát hiện sớm trước khi bị chiếm tài khoản.

Cách 1: Kiểm tra bằng Google Password Manager

Nếu bạn lưu mật khẩu trong Chrome hoặc tài khoản Google, đây là cách nhanh nhất.

1. Mở Chrome, bấm biểu tượng ba chấm ở góc phải, chọn Settings (Cài đặt).
2. Chọn mục Autofill and passwords (Tự động điền và mật khẩu), sau đó chọn Google Password Manager (Trình quản lý mật khẩu của Google).
3. Chọn Checkup (Kiểm tra mật khẩu) ở thanh bên.
4. Bấm Check passwords (Kiểm tra mật khẩu) và xác nhận bằng mã PIN hoặc mật khẩu Windows nếu được hỏi.
5. Đọc kết quả: Chrome sẽ liệt kê mật khẩu bị lộ (compromised), mật khẩu bị dùng lại (reused) và mật khẩu yếu (weak).

Tên menu có thể khác đôi chút tùy phiên bản Chrome, nhưng luôn có mục "Kiểm tra mật khẩu" trong trình quản lý mật khẩu.

Cách 2: Kiểm tra bằng Microsoft Edge

Edge có tính năng giám sát mật khẩu tương tự.

1. Mở Microsoft Edge, bấm ba chấm, chọn Settings (Cài đặt).
2. Vào Profiles (Hồ sơ), chọn Password Manager (Trình quản lý mật khẩu) hoặc Passwords (Mật khẩu).
3. Bật Password Monitor (Giám sát mật khẩu) nếu chưa bật.
4. Xem danh sách cảnh báo ở đầu trang và đổi mật khẩu cho từng tài khoản được liệt kê.

Cách 3: Kiểm tra địa chỉ email bằng dịch vụ Have I Been Pwned

Have I Been Pwned là dịch vụ kiểm tra miễn phí được nhiều chuyên gia bảo mật nhắc đến. Bạn nhập địa chỉ email, dịch vụ cho biết email đó xuất hiện trong những vụ rò rỉ nào đã được công bố.

1. Tìm "Have I Been Pwned" trên Google và mở đúng trang chính thức của dịch vụ.
2. Nhập địa chỉ email của bạn vào ô tìm kiếm rồi bấm nút kiểm tra.
3. Nếu kết quả hiện màu xanh, email chưa xuất hiện trong dữ liệu mà dịch vụ biết. Nếu hiện màu đỏ, bạn sẽ thấy tên các vụ rò rỉ và loại dữ liệu bị lộ (mật khẩu, số điện thoại, ngày sinh...).

Lưu ý quan trọng: chỉ nhập email vào các công cụ kiểm tra như vậy. Đừng bao giờ gõ chính mật khẩu của bạn vào một trang lạ. Nếu muốn kiểm tra mật khẩu, hãy dùng công cụ tích hợp trong trình duyệt hoặc trình quản lý mật khẩu bạn tin tưởng.

Nếu phát hiện mật khẩu đã bị lộ, làm gì?

Hãy hành động theo thứ tự sau, bắt đầu từ tài khoản quan trọng nhất.

1. Đổi mật khẩu ngay cho tài khoản bị báo lộ, ưu tiên email chính, ngân hàng, mạng xã hội.
2. Đổi luôn mật khẩu ở mọi nơi bạn từng dùng chung mật khẩu đó.
3. Đặt mật khẩu mới dài, khác nhau cho từng tài khoản. Cụm từ dài dễ nhớ tốt hơn chuỗi ngắn phức tạp.
4. Bật xác minh 2 bước để dù lộ mật khẩu kẻ xấu vẫn không vào được. Xem thêm cách bảo vệ tài khoản bằng mật khẩu mạnh và xác minh 2 bước.
5. Đăng xuất các thiết bị lạ trong phần bảo mật của tài khoản và kiểm tra có email hay số điện thoại khôi phục nào bị đổi không.

Để không phải nhớ hàng chục mật khẩu, hãy dùng trình quản lý mật khẩu. Bài cách quản lý mật khẩu bằng trình quản lý mật khẩu sẽ giúp bạn bắt đầu.

Thói quen giúp hạn chế rủi ro

• Không dùng chung một mật khẩu cho nhiều dịch vụ.
• Dùng email riêng cho các website ít quan trọng để giảm thư rác và rủi ro.
• Kiểm tra mật khẩu định kỳ, ví dụ vài tháng một lần.
• Cảnh giác với email mạo danh thông báo "tài khoản bị lộ" kèm đường link lạ. Hãy tự mở trang chính thức thay vì bấm link trong thư. Xem cách nhận biết email lừa đảo giả mạo ngân hàng.
• Giữ máy tính sạch virus để mật khẩu không bị đánh cắp từ chính máy của bạn.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn nghi ngờ máy tính đã nhiễm phần mềm đánh cắp mật khẩu, hãy mang máy tới Cường Tech để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Bạn cũng có thể gọi hotline 0943.847.333 để được hướng dẫn thêm.