Cách kiểm tra ứng dụng bên thứ ba được truy cập tài khoản Google, Facebook
Hướng dẫn xem và thu hồi quyền của ứng dụng, trò chơi, trang web bên thứ ba đang truy cập tài khoản Google và Facebook của bạn để giảm nguy cơ lộ dữ liệu.
Mỗi lần bạn bấm "Đăng nhập bằng Google" hay "Đăng nhập bằng Facebook" trên một ứng dụng lạ, bạn đã cho ứng dụng đó một phần quyền truy cập tài khoản. Sau vài năm, danh sách này có thể dài tới hàng chục mục, trong đó nhiều ứng dụng bạn đã quên mất hoặc không còn dùng.
Bài này hướng dẫn cách xem những ứng dụng bên thứ ba đang được cấp quyền, nhận biết cái nào đáng ngờ và thu hồi quyền ngay. Việc này chỉ mất khoảng 10 phút mà giảm đáng kể rủi ro bị đọc trộm thư, danh bạ hay bị đăng bài thay bạn.
Ứng dụng bên thứ ba là gì và vì sao cần rà soát?
Ứng dụng bên thứ ba là phần mềm hoặc trang web không phải của Google hay Facebook nhưng được bạn cho phép dùng tài khoản để đăng nhập hoặc truy cập dữ liệu: ví dụ app chỉnh ảnh, trò chơi, công cụ gửi email hàng loạt, ứng dụng lên lịch đăng bài.
Rủi ro nằm ở chỗ quyền này thường vẫn còn hiệu lực dù bạn đã đổi mật khẩu. Nếu ứng dụng bị tấn công, đóng cửa hoặc vốn có ý đồ xấu, kẻ gian có thể lợi dụng quyền đã cấp. Vì vậy rà soát định kỳ, chẳng hạn vài tháng một lần, là thói quen đáng có.
Kiểm tra trên tài khoản Google
- Mở trình duyệt, đăng nhập Google, bấm ảnh đại diện rồi chọn Quản lý Tài khoản Google (Manage your Google Account).
- Chọn Bảo mật (Security) ở menu bên trái.
- Kéo xuống mục Ứng dụng và dịch vụ của bên thứ ba có quyền truy cập vào tài khoản của bạn (tên có thể khác tùy phiên bản, đôi khi là Kết nối của bên thứ ba). Bấm Xem tất cả kết nối (See all connections).
- Bấm vào từng ứng dụng để xem họ được phép làm gì: xem tên và email, đọc Drive, đọc Gmail, quản lý lịch...
- Với ứng dụng không dùng hoặc không nhận ra, bấm Xóa quyền truy cập (Delete all connections) rồi xác nhận.
Quyền nào cần cảnh giác?
Các quyền như đọc, gửi hoặc xóa email, xem toàn bộ file trên Drive, truy cập danh bạ là quyền rất rộng. Một ứng dụng chỉnh ảnh không có lý do gì để đọc Gmail của bạn. Nếu quyền vượt quá nhu cầu thực tế, hãy thu hồi.
Kiểm tra trên tài khoản Facebook
Giao diện Facebook thay đổi thường xuyên, nên tên menu có thể khác đôi chút. Nguyên tắc chung như sau.
- Bấm ảnh đại diện, chọn Cài đặt và quyền riêng tư (Settings & privacy), rồi Cài đặt (Settings).
- Tìm mục Ứng dụng và trang web (Apps and websites). Nếu không thấy ngay, dùng ô tìm kiếm trong phần cài đặt với từ khóa "ứng dụng và trang web", hoặc vào Trung tâm tài khoản rồi tìm mục liên quan tới quyền của ứng dụng.
- Xem danh sách ở tab Đang hoạt động (Active). Mỗi mục cho biết ứng dụng được xem thông tin gì.
- Chọn ứng dụng không cần nữa rồi bấm Xóa (Remove). Hộp thoại có thể hỏi bạn có muốn xóa luôn bài viết hoặc hoạt động mà ứng dụng đã đăng, hãy đọc kỹ rồi chọn.
Với ứng dụng đã xóa, dữ liệu cũ thì sao?
Thu hồi quyền chỉ chặn ứng dụng truy cập từ bây giờ. Dữ liệu mà ứng dụng đã lấy trước đó có thể vẫn còn ở phía họ. Bạn có thể liên hệ bên cung cấp ứng dụng để yêu cầu xóa dữ liệu nếu cần.
Dấu hiệu một ứng dụng đáng ngờ
- Bạn không nhớ đã cấp quyền cho ứng dụng này bao giờ.
- Tên ứng dụng giống dịch vụ nổi tiếng nhưng viết sai chính tả hoặc lạ.
- Xin quyền quá nhiều so với chức năng (ví dụ trò chơi đòi quyền đọc tin nhắn).
- Bài đăng, tin nhắn tự động gửi từ tài khoản của bạn mà bạn không soạn.
- Ứng dụng đã lâu không dùng nhưng vẫn còn quyền truy cập.
Nếu thấy những dấu hiệu này, hãy thu hồi quyền ngay, đổi mật khẩu và bật xác minh 2 bước. Hướng dẫn chi tiết có trong bài bảo vệ tài khoản bằng mật khẩu mạnh và xác minh 2 bước.
Thói quen tốt khi cấp quyền cho ứng dụng
- Chỉ dùng "Đăng nhập bằng Google/Facebook" với ứng dụng bạn tin tưởng và biết nguồn gốc.
- Khi hộp thoại xin quyền hiện ra, đọc danh sách quyền thay vì bấm Cho phép theo phản xạ.
- Với tiện ích cài trên trình duyệt hoặc phần mềm tải từ nơi lạ, thận trọng hơn nữa. Xem thêm cách tải và cài đặt phần mềm an toàn, tránh virus.
- Đặt lịch rà soát 3 đến 6 tháng một lần, xóa những gì không dùng.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu bạn nghi ngờ máy tính hoặc điện thoại đã cài phần mềm lạ hay tài khoản bị chiếm, bạn có thể mang máy tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra, xem thêm tại trang sửa chữa. Gọi hotline/Zalo 0943.847.333 nếu cần hỏi nhanh.
Câu hỏi thường gặp
Thu hồi quyền ứng dụng bên thứ ba có làm mất tài khoản của tôi không?
Không. Bạn chỉ gỡ quyền truy cập của ứng dụng đó, tài khoản Google hoặc Facebook vẫn nguyên vẹn. Nếu muốn dùng lại, bạn chỉ cần đăng nhập và cấp quyền lại.
Đổi mật khẩu có tự động chặn các ứng dụng bên thứ ba không?
Không chắc. Quyền cấp cho ứng dụng thường tách biệt với mật khẩu, nên bạn cần vào danh sách kết nối để thu hồi thủ công.
Bao lâu nên kiểm tra danh sách ứng dụng bên thứ ba một lần?
Khoảng 3 đến 6 tháng một lần, hoặc ngay khi bạn thấy hoạt động lạ trên tài khoản.
Ứng dụng đã bị xóa quyền còn giữ dữ liệu của tôi không?
Có thể có, vì dữ liệu đã lấy trước đó nằm ở phía ứng dụng. Bạn nên liên hệ nhà cung cấp để yêu cầu xóa nếu thấy cần.
