Chép file chậm, tốc độ copy giảm mạnh: nguyên nhân và cách khắc phục
Chép file bắt đầu nhanh rồi tụt xuống vài MB/s? Giải thích vì sao (cache, cổng USB, ổ đầy, file nhỏ) và 7 cách làm tốc độ copy ổn định trở lại.
Bạn chép một thư mục lớn sang USB hay ổ ngoài: ban đầu tốc độ rất cao, vài giây sau tụt thê thảm xuống chỉ vài MB mỗi giây. Hiện tượng này khá phổ biến và không phải lúc nào cũng có nghĩa là ổ bị hỏng.
Bài này giải thích các lý do thường gặp và cách xử lý, từ đổi cổng cắm tới đóng gói file trước khi chép.
Hiểu đúng: vì sao tốc độ lúc nhanh lúc chậm?
Hầu hết ổ SSD, USB và thẻ nhớ dùng một vùng cache tốc độ cao ở đầu. Khi bạn chép dữ liệu, vùng này nhận rất nhanh. Khi cache đầy, ổ phải ghi trực tiếp vào bộ nhớ gốc chậm hơn, nên tốc độ tụt mạnh. Đây là thiết kế bình thường, mức tụt nhiều hay ít tùy dòng ổ.
Ngoài ra còn nhiều nguyên nhân khác liên quan tới cổng, cáp và cách bạn chép.
Nguyên nhân 1: Chép rất nhiều file nhỏ
Chép một file 4GB thường nhanh hơn chép 40.000 ảnh nhỏ có tổng dung lượng bằng thế. Lý do là mỗi file nhỏ tốn thêm thao tác tạo, ghi thông tin, kiểm tra.
Cách khắc phục: nén thư mục thành một file trước khi chép (xem cách nén và giải nén file zip, rar), chép xong rồi giải nén ở máy đích.
Nguyên nhân 2: Cắm sai cổng USB hoặc cáp kém
- Cổng USB 2.0 chỉ cho tốc độ thấp hơn nhiều so với USB 3.x. Cổng USB 3 thường có lõi màu xanh hoặc ký hiệu SS.
- Cáp kéo dài, hub giá rẻ hoặc cáp ổ cứng ngoài lỗi làm tốc độ tụt, thậm chí ngắt kết nối.
- Cắm ổ vào cổng ở mặt trước thùng máy bằng dây nối kém chất lượng.
Hãy thử cắm trực tiếp vào cổng phía sau (với PC) hoặc cổng khác, bỏ qua hub, và dùng cáp đi kèm ổ.
Nguyên nhân 3: Ổ gần đầy hoặc bị phân mảnh
SSD và USB khi sắp đầy sẽ ghi chậm hơn vì còn ít khoảng trống để xoay. Với ổ HDD cơ, ổ phân mảnh và sector nằm ở phần trong của đĩa cũng chậm hơn.
Hãy giải phóng bớt dung lượng, xem cách dọn ổ C khi bị đầy, và nên chừa trống khoảng 10 đến 20% dung lượng cho SSD.
Nguyên nhân 4: Phần mềm khác đang chiếm ổ đĩa
Phần mềm diệt virus đang quét, OneDrive đang đồng bộ, Windows Update đang tải hoặc trình duyệt đang tải file đều tranh nhau ổ đĩa.
- Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ).
- Ở thẻ Processes (Tiến trình), bấm cột Disk (Ổ đĩa) để xếp theo mức dùng.
- Nếu thấy ứng dụng nào ngốn ổ liên tục, tạm dừng nó rồi chép lại.
Trường hợp ổ báo 100% ngay cả khi máy rảnh, xem ổ cứng báo 100% disk trên Windows.
Nguyên nhân 5: Định dạng ổ chưa phù hợp
FAT32 không chép được file lớn hơn 4GB và với dung lượng lớn thì kém hiệu quả. exFAT phù hợp USB dùng chung giữa Windows và macOS, NTFS phù hợp với ổ chỉ dùng trên Windows. Xem thêm không chép được file lớn hơn 4GB vào USB.
Cẩn thận: định dạng sẽ xóa sạch dữ liệu, hãy sao lưu trước.
Nguyên nhân 6: Cài đặt ghi của ổ rời trong Windows
- Bấm chuột phải Start, chọn Device Manager (Trình quản lý thiết bị).
- Mở Disk drives (Ổ đĩa), bấm chuột phải ổ USB/ổ ngoài, chọn Properties (Thuộc tính).
- Sang thẻ Policies (Chính sách), chọn Better performance (Hiệu suất tốt hơn).
- Bấm OK.
Nguyên nhân 7: Ổ đang xuống cấp
Nếu ổ lúc nào cũng chậm, hay đơ khi chép, có tiếng lạch cạch (với HDD) hoặc báo lỗi đọc ghi, hãy kiểm tra sức khỏe ổ. Xem cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng, SSD, HDD. Nếu ổ chứa dữ liệu quan trọng, sao lưu ngay và đừng chép thêm.
Khi nào nên nâng cấp ổ?
Nếu máy bạn còn dùng ổ HDD cơ và mỗi lần chép hoặc mở máy đều ì ạch, nâng cấp lên SSD là cách cải thiện rõ nhất. Với máy mới hơn có khe M.2, SSD NVMe cho tốc độ cao hơn SATA; hiểu khác biệt qua bài SSD NVMe và SATA khác nhau thế nào. Ngoài ra, SSD có bộ nhớ đệm DRAM thường giữ tốc độ ghi ổn định hơn khi chép khối lượng lớn, xem SSD có DRAM và không DRAM.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu đã thử mà máy vẫn chép chậm, hoặc nghi ổ đang hỏng, bạn có thể mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá nếu cần thay ổ hay cứu dữ liệu. Hoặc gọi/Zalo 0943.847.333 để hỏi nhanh trước khi mang máy tới.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chép file lúc đầu nhanh rồi chậm hẳn?
Do vùng cache tốc độ cao của USB hoặc SSD đã đầy, ổ chuyển sang ghi trực tiếp vào bộ nhớ gốc nên chậm hơn. Đây là hiện tượng bình thường ở nhiều dòng ổ.
Chép nhiều file nhỏ có chậm hơn một file lớn không?
Có. Mỗi file nhỏ tốn thêm thao tác ghi thông tin, nên nên nén cả thư mục thành một file rồi chép.
Làm sao biết USB đang cắm cổng 3.0?
Cổng USB 3.x thường có lõi màu xanh hoặc ghi SS. Hãy cắm cả ổ lẫn cổng đều hỗ trợ USB 3 để đạt tốc độ cao.
Chép file chậm có phải do ổ hỏng không?
Không nhất thiết. Hãy loại trừ cổng, cáp, dung lượng đầy, phần mềm nền trước. Nếu ổ luôn chậm và có lỗi đọc ghi thì nên kiểm tra sức khỏe ổ.
