Lỗi máy tính báo thiếu bộ nhớ, Low on memory: cách xử lý

Thông báo «Your computer is low on memory» hay «Máy tính của bạn đang thiếu bộ nhớ» nghĩa là RAM và bộ nhớ ảo đang gần cạn. Cách xử lý nhanh là tắt bớt ứng dụng ngốn RAM, khởi động lại máy, tăng bộ nhớ ảo và về lâu dài là nâng cấp RAM.

Bài này giúp bạn nhận ra ứng dụng nào đang ngốn bộ nhớ, chỉnh bộ nhớ ảo (Virtual memory) và biết khi nào nên thêm RAM thay vì tiếp tục chịu đựng.

Vì sao máy báo thiếu bộ nhớ?

RAM là bộ nhớ tạm để chạy ứng dụng. Mở càng nhiều thứ, RAM càng đầy. Khi RAM hết, Windows dùng một phần ổ cứng làm bộ nhớ ảo, nhưng cách này chậm hơn nhiều. Khi cả hai đều gần đầy, bạn thấy thông báo lỗi, máy giật và đôi khi ứng dụng tự tắt.

Nguyên nhân hay gặp:

• Mở quá nhiều tab trình duyệt, nhất là Chrome.
• Máy chỉ có 4GB hoặc 8GB RAM nhưng chạy ứng dụng nặng như Photoshop, Excel file lớn, máy ảo.
• Phần mềm bị lỗi rò rỉ bộ nhớ (memory leak), càng dùng lâu càng ngốn RAM.
• Quá nhiều chương trình tự khởi động cùng Windows.
• Ổ C gần đầy khiến bộ nhớ ảo không có chỗ mở rộng.

Bước 1: Lưu công việc và xem ứng dụng nào ngốn RAM

1. Lưu ngay các file đang làm dở bằng Ctrl + S.
2. Bấm Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ).
3. Ở thẻ Processes (Tiến trình), bấm vào cột Memory (Bộ nhớ) để xếp từ cao xuống thấp.
4. Chọn ứng dụng ngốn RAM mà bạn không cần, bấm End task (Kết thúc tác vụ).

Bạn có thể tham khảo thêm cách mở Task Manager để tắt ứng dụng bị treo. Trình duyệt thường nằm đầu bảng, hãy đóng bớt tab hoặc dùng tính năng ngủ tab (Sleeping tabs) của Edge và Chrome.

Bước 2: Khởi động lại máy

Khởi động lại giúp giải phóng bộ nhớ bị ứng dụng chiếm giữ. Hãy chọn Restart (Khởi động lại) thay vì Shut down, vì Windows có thể dùng chế độ khởi động nhanh giữ lại một phần trạng thái. Xem Shut down, Sleep, Hibernate khác nhau thế nào để hiểu rõ hơn.

Bước 3: Giảm chương trình tự khởi động

1. Mở Task Manager bằng Ctrl + Shift + Esc.
2. Chọn thẻ Startup apps (Ứng dụng khởi động).
3. Chuột phải vào những ứng dụng không cần thiết (trình phát nhạc, ứng dụng cập nhật, chat) rồi chọn Disable (Tắt).

Cách này vừa giảm RAM chiếm dụng vừa giúp máy khởi động nhanh hơn. Xem thêm cách tăng tốc khởi động Windows.

Bước 4: Tăng bộ nhớ ảo (Virtual memory)

Tăng bộ nhớ ảo là giải pháp tạm thời giúp tránh báo lỗi, nhưng không nhanh bằng RAM thật.

1. Bấm phím Windows, gõ «View advanced system settings» và mở kết quả.
2. Ở thẻ Advanced (Nâng cao), mục Performance, bấm Settings....
3. Chuyển sang thẻ Advanced, bấm Change... (Thay đổi) ở mục Virtual memory.
4. Bỏ tích Automatically manage paging file size for all drives.
5. Chọn ổ có nhiều dung lượng trống, thường là ổ SSD, chọn Custom size.
6. Nhập Initial size và Maximum size (MB), một cách thường dùng là từ một đến hai lần dung lượng RAM.
7. Bấm Set, rồi OK và khởi động lại máy.

Nếu bạn không chắc, hãy giữ tùy chọn tự động quản lý, đây là mặc định ổn định nhất. Quan trọng là ổ chứa file phải còn trống, nên có thể bạn cần dọn dẹp ổ C khi bị đầy.

Bước 5: Kiểm tra phần mềm và virus

• Gỡ phần mềm không dùng và quảng cáo đi kèm, xem cách gỡ phần mềm rác, quảng cáo.
• Quét virus bằng Windows Security, vì mã độc đào tiền ảo hoặc chạy ngầm cũng ngốn RAM.
• Cập nhật phần mềm thường gặp lỗi: trình duyệt, Office, driver.

Khi nào nên nâng cấp RAM?

Nếu máy thường xuyên báo thiếu bộ nhớ dù đã tắt bớt ứng dụng, đây là dấu hiệu RAM không đáp ứng nhu cầu. Gợi ý chung:

• Máy chỉ có 4GB: nên nâng lên ít nhất 8GB cho dùng Windows 11.
• Làm văn phòng, nhiều tab: 8GB đến 16GB.
• Đồ họa, dựng video, máy ảo: từ 16GB trở lên.

Với PC, bạn cần chọn đúng chuẩn DDR4 hay DDR5. Tham khảo cách chọn RAM cho PC. Còn laptop thì xem có nên nâng cấp RAM cho laptop và cách kiểm tra khe RAM trống, vì nhiều dòng RAM bị hàn chết trên mainboard.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn không chắc máy của mình nâng được RAM hay không, hãy mang tới cửa hàng. Kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi nâng cấp. Bạn cũng có thể xem các loại RAM đang bán hoặc gọi 0943.847.333.