Ollama, LM Studio không nhận card đồ họa: cách khắc phục

Bạn cài Ollama hay LM Studio, máy có card đồ họa rời nhưng mô hình chạy rất chậm và Task Manager cho thấy CPU chạy hết công suất còn GPU thì nằm yên. Nghĩa là phần mềm không dùng được card của bạn. Nguyên nhân thường là driver cũ, laptop chọn nhầm card, mô hình quá lớn so với VRAM hoặc card chưa được hỗ trợ. Bài này đi từ cách kiểm tra đến cách khắc phục theo thứ tự dễ nhất.

Nếu bạn chưa biết cách cài và dùng, đọc trước cách chạy AI ngay trên máy tính bằng LM Studio, Ollama.

Bước 1: Xác nhận phần mềm có dùng GPU hay không

1. Mở mô hình và bắt đầu trò chuyện để máy chạy thật.
2. Nhấn Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager (Quản lý tác vụ).
3. Chọn tab Performance (Hiệu suất), bấm vào GPU của card rời.
4. Xem mục Dedicated GPU memory (Bộ nhớ GPU chuyên dụng) và biểu đồ tải. Nếu bộ nhớ GPU tăng lên khi mô hình chạy là phần mềm đang dùng card; nếu không đổi, mô hình đang chạy bằng CPU.

Với Ollama, bạn có thể mở Terminal và gõ lệnh sau khi mô hình đang chạy:

ollama ps

Cột xử lý (PROCESSOR) cho biết mô hình đang chạy bằng GPU, CPU hay chia đôi cả hai. Ví dụ, nếu ghi chạy hoàn toàn trên GPU là đang tận dụng card. Tên cột và cách hiển thị có thể thay đổi theo phiên bản.

Bước 2: Kiểm tra driver card đồ họa

Driver cũ hoặc lỗi là nguyên nhân phổ biến nhất.

1. Mở Device Manager (Trình quản lý thiết bị): nhấp chuột phải nút Start rồi chọn tên mục này.
2. Mở Display adapters (Bộ điều hợp hiển thị) và kiểm tra card có hiện đúng tên và không có dấu cảnh báo vàng. Nếu có lỗi, xem card màn hình báo lỗi Code 43 trong Device Manager.
3. Cập nhật driver từ trang chính thức của NVIDIA hoặc AMD, hoặc qua ứng dụng của hãng. Xem cách cập nhật driver card đồ họa NVIDIA, AMD.
4. Khởi động lại máy rồi thử lại. Nếu bạn dùng NVIDIA, có thể mở Terminal và gõ nvidia-smi để kiểm tra driver có nhận card không; nếu lệnh in ra bảng thông tin card, driver đang hoạt động.

Bước 3: Laptop có hai card, chọn đúng card

Laptop thường có card tích hợp và card rời. Windows có thể chọn card tích hợp cho ứng dụng để tiết kiệm pin.

1. Mở Settings (Cài đặt) > System (Hệ thống) > Display (Màn hình) > Graphics (Đồ họa).
2. Tìm Ollama hoặc LM Studio trong danh sách, hoặc bấm Add an app (Thêm ứng dụng) để thêm.
3. Bấm vào ứng dụng, chọn Options (Tùy chọn), đặt High performance (Hiệu suất cao) rồi lưu.
4. Đóng hẳn phần mềm rồi mở lại.

Cắm sạc và chọn chế độ nguồn hiệu năng cao cũng giúp ích. Tên mục có thể khác theo phiên bản Windows.

Bước 4: Kiểm tra mô hình có vừa VRAM không

Nếu mô hình lớn hơn VRAM, phần mềm sẽ chia một phần sang CPU và RAM, nên cảm giác như không dùng GPU và chạy chậm. Giải pháp:

• Chọn mô hình nhỏ hơn hoặc bản lượng tử hóa nhẹ hơn. Một mô hình 7–8 tỉ tham số bản 4-bit thường cần khoảng 5–6GB VRAM, tùy phần mềm và độ dài ngữ cảnh.
• Giảm độ dài ngữ cảnh trong phần cài đặt.
• Đóng bớt ứng dụng và game đang chiếm VRAM.

Xem thêm VRAM card đồ họa bao nhiêu GB là đủ.

Bước 5: Chọn đúng chế độ chạy trong LM Studio

Trong LM Studio, vào phần cài đặt của ứng dụng và tìm mục liên quan đến trình chạy (runtime) hoặc tăng tốc phần cứng. Với card NVIDIA hãy chọn bản hỗ trợ CUDA nếu có, với card khác có thể có lựa chọn khác như Vulkan. Ở phần cài đặt của từng mô hình, thường có thanh điều chỉnh số lớp đẩy lên GPU (GPU offload). Kéo cao hơn nếu VRAM còn dư.

Tên mục và cách bố trí khác nhau theo phiên bản, nên hãy xem tài liệu chính thức của phần mềm.

Bước 6: Card của bạn có được hỗ trợ không?

NVIDIA thường được hỗ trợ rộng rãi hơn. Với card AMD hoặc card đời quá cũ, phần mềm có thể chưa hỗ trợ hoặc chỉ hỗ trợ một số dòng nhất định. Hãy kiểm tra danh sách card được hỗ trợ trong tài liệu chính thức của Ollama hoặc LM Studio, vì danh sách thay đổi theo phiên bản. Nếu card không có trong danh sách, phần mềm sẽ chạy bằng CPU.

Lưu ý chỉ tải phần mềm từ trang chính thức của dự án, tránh các bản “vá” hay tệp DLL gửi từ nơi lạ để “ép” nhận card vì dễ chứa mã độc.

Khi nào nên mang máy tới kỹ thuật viên?

• Device Manager không thấy card hoặc báo lỗi dù đã cài lại driver.
• Card không hiện trong Task Manager, game cũng không nhận.
• Máy tự tắt, quá nhiệt hay màn hình nhấp nháy khi chạy tác vụ nặng.
• PC để bàn: nghi lỏng card, thiếu cáp nguồn phụ cho card. Đừng tự tháo máy nếu chưa quen, hãy nhờ kỹ thuật viên.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu đã làm theo các bước mà máy vẫn không nhận card, bạn có thể mang tới cửa hàng để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Xem trang sửa chữa hoặc xem danh mục card đồ họa nếu cần nâng cấp. Hotline 0943.847.333.