TBW của SSD là gì, ổ SSD dùng được bao lâu thì hỏng?

TBW (Terabytes Written) là tổng lượng dữ liệu tối đa, tính bằng terabyte, mà nhà sản xuất cam kết bạn có thể ghi vào SSD trong thời gian bảo hành. Con số này là thước đo độ bền của SSD, và với người dùng bình thường, nó thường lớn hơn nhiều so với lượng dữ liệu họ ghi trong cả chục năm.

Bài này giải thích TBW theo cách dễ hiểu, hướng dẫn tự tính xem ổ của bạn dùng được khoảng bao lâu, và đọc chỉ số sức khỏe để biết khi nào nên thay. Nhớ rằng TBW là mức bảo hành, không phải "ngày ổ sẽ chết" chính xác.

Vì sao SSD có giới hạn ghi?

SSD lưu dữ liệu trong các ô nhớ NAND flash. Mỗi lần ghi và xóa dữ liệu, ô nhớ hao mòn một chút. Sau rất nhiều lần, ô nhớ không còn giữ dữ liệu tin cậy. Vì thế nhà sản xuất đưa ra chỉ số TBW để báo mức ghi tối đa mà họ bảo đảm.

Ổ có dung lượng càng lớn thường có TBW càng cao, vì dữ liệu được phân tán ra nhiều ô nhớ hơn. Ví dụ theo thông số trong catalog:

• SSD Lexar NM790 1TB có độ bền 1000TBW.
• SSD Samsung 990 Pro 2TB có độ bền 1200TBW.

Một số ổ không ghi TBW trong catalog, bạn xem thông số hãng.

Cách tính SSD dùng được bao lâu

Công thức đơn giản: thời gian dùng = TBW ÷ lượng dữ liệu ghi mỗi ngày.

Lấy ổ 1000TBW làm ví dụ (1000TB bằng khoảng 1.000.000 GB):

• Nếu mỗi ngày bạn ghi khoảng 50GB (văn phòng, duyệt web, cài ứng dụng): 1.000.000 ÷ 50 = 20.000 ngày, tức khoảng 54 năm.
• Nếu mỗi ngày ghi khoảng 200GB (dựng video, tải game thường xuyên): 1.000.000 ÷ 200 = 5.000 ngày, tức khoảng 13 năm.

Thực tế bạn ghi bao nhiêu mỗi ngày khác nhau từng người, nên đây chỉ là ví dụ minh họa. Điểm chính: với người dùng văn phòng, học tập, chơi game thông thường, TBW hiếm khi là giới hạn thực tế. Ổ thường hỏng vì lý do khác, như lỗi mạch điều khiển, nhiệt độ cao, firmware hay hỏng cơ khí.

Những thói quen làm SSD hao nhanh hơn

• Ghi dữ liệu lớn liên tục: dựng video 4K, chép đi chép lại file nặng, chạy máy ảo.
• Để ổ đầy gần hết: ổ cần chỗ trống để phân bổ ghi, đầy ổ làm hao mòn không đều và chậm hơn. Bài SSD bao nhiêu GB là đủ dùng giúp bạn chọn dung lượng hợp lý.
• Nhiệt độ cao do thiếu tản nhiệt. Xem tản nhiệt cho SSD M.2 có cần thiết không.
• Dùng SSD làm nơi tải torrent hoặc ghi log liên tục suốt ngày.
• Hiệu năng giảm khi ổ gần đầy dù TBW còn nhiều.

Cách xem SSD của bạn đã ghi bao nhiêu

1. Dùng phần mềm quản lý của chính hãng ổ (ví dụ Samsung Magician của Samsung, hoặc công cụ tương ứng do hãng ổ cung cấp). Chỉ tải từ trang chính thức của hãng.
2. Tìm mục Total Bytes Written (Tổng dữ liệu đã ghi) hoặc Percentage Used (Phần trăm đã dùng) trong thông tin SMART.
3. So sánh con số này với TBW ghi trong thông số ổ.
4. Xem thêm tình trạng chung của ổ: Health (Sức khỏe), nhiệt độ, các cảnh báo.

Bài cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng SSD, HDD hướng dẫn chi tiết hơn. Tên mục trong từng phần mềm có thể khác.

Dấu hiệu SSD sắp hỏng

• Máy treo, đơ hoặc màn hình xanh khi truy cập ổ.
• Ổ bỗng nhiên biến mất khỏi Windows hoặc BIOS.
• File bị hỏng, copy báo lỗi đọc.
• Phần mềm kiểm tra báo "Caution" hoặc "Bad" hoặc % sức khỏe giảm nhanh.
• Tốc độ chậm bất thường dù ổ không đầy.

Nếu gặp các dấu hiệu này, hãy sao lưu dữ liệu ngay, đừng chờ ổ hỏng hẳn. Bạn xem cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn. Nếu ổ đã nhận lỗi và dữ liệu quan trọng, hãy mang tới kỹ thuật viên thay vì tự thử nhiều lần.

Chọn SSD thế nào cho bền?

• Chọn ổ của hãng uy tín, ưu tiên thông số TBW và bảo hành rõ ràng. Ví dụ WD Black SN7100 1TB có bảo hành 60 tháng theo catalog, xem thêm TBW trong thông số hãng.
• Chọn dung lượng dư dả, giữ ổ không đầy quá 80–90%.
• Giữ nhiệt độ ổ ổn định, gắn tản nhiệt nếu cần.
• Sao lưu định kỳ, vì SSD tốt đến mấy cũng có thể hỏng bất ngờ.

Muốn so sánh các loại ổ, bạn xem SSD NVMe và SATA khác nhau thế nào và cách chọn SSD cho PC và laptop.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn nghi ngờ SSD sắp hỏng hoặc muốn nâng cấp ổ, hãy mang máy tới cửa hàng. Kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí, tư vấn dung lượng phù hợp và hỗ trợ chuyển dữ liệu sang ổ mới. Xem thêm dịch vụ sửa chữa hoặc gọi 0943.847.333.