Tốc độ đọc ghi SSD là gì, có quan trọng không? Cách đọc thông số đúng

Khi mua SSD, bạn sẽ thấy những con số như 5.000MB/s hay 7.150MB/s in to trên hộp. Nhiều người nghĩ số càng lớn máy càng nhanh. Thực tế, tốc độ đọc ghi có ý nghĩa, nhưng cảm nhận hằng ngày của bạn phụ thuộc vào nhiều thứ hơn một con số quảng cáo.

Bài này giải thích tốc độ đọc ghi là gì, cách hiểu các thông số, và khi nào bạn thật sự cần SSD nhanh hơn.

Tốc độ đọc ghi SSD là gì?

• Tốc độ đọc (read): ổ đọc dữ liệu ra nhanh thế nào, quyết định tốc độ mở file, khởi động Windows, tải game.
• Tốc độ ghi (write): ổ lưu dữ liệu vào nhanh thế nào, ảnh hưởng khi sao chép file lớn, cài đặt phần mềm, xuất video.

Đơn vị thường là MB/s (megabyte mỗi giây) hoặc GB/s. Con số nhà sản xuất công bố thường là tốc độ tuần tự (sequential) tối đa, đo khi đọc ghi file lớn liên tục.

Tốc độ tuần tự và ngẫu nhiên khác nhau thế nào?

Đây là điểm nhiều người không để ý:

• Tuần tự (sequential): đọc hoặc ghi một file lớn liền mạch, như copy một bộ phim. Con số này thường là số lớn in trên hộp.
• Ngẫu nhiên (random, thường tính bằng IOPS): đọc ghi hàng nghìn file nhỏ rải rác. Đây mới là kiểu truy cập phổ biến khi dùng Windows, mở ứng dụng, chạy game.

Vì vậy hai ổ có tốc độ tuần tự khác nhau nhiều vẫn có thể cho cảm giác sử dụng gần giống nhau hằng ngày.

Tốc độ các chuẩn SSD

Các con số dưới đây là mức tối đa theo công bố và mang tính tham khảo:

• SSD SATA 2.5 inch: bị giới hạn khoảng 550MB/s của chuẩn SATA III. Ví dụ Samsung 870 EVO 500GB, phù hợp nâng cấp laptop và PC đời cũ không có khe M.2.
• SSD NVMe PCIe 3.0: đọc tối đa khoảng 3.500MB/s.
• SSD NVMe PCIe 4.0: có sản phẩm đọc từ khoảng 4.000 đến hơn 7.000MB/s, như WD Blue SN580 1TB (4.150MB/s), Crucial P3 Plus 1TB (5.000MB/s), Kingston NV3 1TB (tới 6.000MB/s) và Samsung 990 EVO Plus 1TB (tới 7.150MB/s).
• SSD PCIe 5.0: còn nhanh hơn, nhưng nóng và giá cao, ít cần thiết cho người dùng phổ thông.

Phân biệt NVMe và SATA kỹ hơn trong bài SSD NVMe và SATA khác nhau thế nào, và về chuẩn PCIe tại PCIe 4.0 và 5.0 khác nhau thế nào.

Tốc độ cao có thật sự quan trọng?

Câu trả lời tùy nhu cầu của bạn.

Chuyển từ HDD sang SSD: khác biệt cực lớn

Nếu bạn đang dùng ổ cứng HDD, chuyển sang bất kỳ SSD nào cũng là bước nhảy vọt về khởi động Windows, mở ứng dụng và độ mượt. Lúc này, SATA hay NVMe đều ổn, chưa cần quan tâm tốc độ cao nhất.

Từ SSD SATA lên NVMe: khác biệt vừa phải

Với việc sử dụng hằng ngày như lướt web, văn phòng, cảm nhận nhanh hơn có nhưng không quá rõ. Sự khác biệt thể hiện rõ hơn khi chép file dung lượng lớn, làm việc với video, mở dự án nặng.

Từ NVMe nhanh lên NVMe cực nhanh: khác biệt rất nhỏ với phần lớn người dùng

Game thủ cài game lên ổ 5.000MB/s hay 7.000MB/s thường chỉ thấy thời gian tải map chênh nhau rất ít, vì thời gian tải còn phụ thuộc CPU và cách game xử lý dữ liệu. Nếu ngân sách có hạn, đầu tư vào RAM hay card đồ họa thường có lợi hơn.

Những yếu tố khác ngoài tốc độ tối đa

Khi chọn SSD, ngoài số MB/s, bạn nên để ý:

• Dung lượng: SSD dung lượng lớn thường nhanh và bền hơn bản nhỏ. Xem bài SSD bao nhiêu GB là đủ dùng.
• Tốc độ khi ghi liên tục: nhiều SSD giá rẻ dùng bộ nhớ đệm (cache) tạm; khi cache đầy, tốc độ ghi tụt mạnh. Điều này thấy rõ khi chép file rất lớn.
• Nhiệt độ: SSD NVMe nóng có thể tự giảm tốc. Xem tản nhiệt cho SSD M.2 có cần thiết không.
• Độ bền và bảo hành: thông số như TBW cho biết lượng dữ liệu ghi tối đa, kèm thời gian bảo hành của hãng. Các mẫu SSD trong cửa hàng có bảo hành từ 36 đến 60 tháng.
• Giao tiếp tương thích: mainboard phải có khe M.2 NVMe; laptop cũ có thể chỉ hỗ trợ SATA. Dùng Build PC để kiểm tra khi lắp mới.

Cách kiểm tra tốc độ ổ đang dùng

Bạn có thể dùng phần mềm đo tốc độ ổ như CrystalDiskMark (tải từ trang chính thức của tác giả) để xem tốc độ tuần tự và ngẫu nhiên. Nếu thấy tốc độ thấp hơn nhiều so với công bố, kiểm tra xem ổ có cắm đúng khe, driver đầy đủ và đang không nóng quá. Để biết sức khỏe ổ, đọc bài cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng SSD, HDD.

Chọn SSD theo nhu cầu

• Máy văn phòng, học tập: SSD NVMe PCIe 3.0 hoặc 4.0 bình dân là quá đủ.
• Game thủ: NVMe PCIe 4.0 1TB tầm trung, dành tiền cho card đồ họa.
• Dựng video, làm đồ họa: ưu tiên SSD nhanh, dung lượng lớn, bền, có thể thêm ổ phụ.
• Máy cũ: SSD SATA nâng cấp nhanh.

Bài cách chọn SSD cho PC và laptop sẽ giúp bạn quyết định chi tiết hơn.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn chưa rõ máy của mình dùng được SSD loại nào? Hãy mang máy tới Cường Tech, kỹ thuật viên kiểm tra khe cắm, tư vấn loại phù hợp và lắp đặt, di chuyển dữ liệu sang ổ mới. Xem thêm dịch vụ sửa chữa, nâng cấp hoặc gọi 0943.847.333.