Cách bật Windows Firewall và cho phép ứng dụng qua tường lửa

Windows Firewall (tường lửa của Windows) là lớp bảo vệ có sẵn, kiểm soát những kết nối mạng được phép đi vào và đi ra khỏi máy tính. Bình thường nó bật sẵn, nhưng có thể bị tắt nhầm, hoặc chặn nhầm một ứng dụng bạn cần dùng như phần mềm kế toán, máy in mạng hay game.

Bài này hướng dẫn bạn kiểm tra và bật tường lửa, rồi cho phép một ứng dụng đi qua tường lửa theo cách an toàn trên Windows 11. Nếu bạn dùng chung mạng ở văn phòng, nên đọc thêm bảo mật Wi-Fi và dữ liệu cho văn phòng.

Tường lửa Windows làm gì?

Tường lửa lọc các kết nối mạng dựa trên quy tắc. Nó giúp chặn kết nối lạ từ Internet hoặc mạng nội bộ vào máy bạn. Mặc định, ứng dụng hợp lệ như trình duyệt vẫn kết nối ra ngoài bình thường, còn các kết nối đi vào bị chặn trừ khi có quy tắc cho phép.

Windows chia mạng thành các loại hồ sơ (profile):

• Private network (Mạng riêng tư): mạng nhà hoặc văn phòng mà bạn tin cậy.
• Public network (Mạng công cộng): quán cà phê, sân bay, Wi-Fi công cộng. Mức bảo vệ chặt hơn.
• Domain network: dùng trong mạng doanh nghiệp có máy chủ quản lý.

Cách kiểm tra và bật Windows Firewall

1. Nhấn Windows, gõ Windows Security (Bảo mật Windows) rồi mở.
2. Chọn Firewall & network protection (Tường lửa và bảo vệ mạng).
3. Bạn sẽ thấy ba loại mạng. Mạng đang kết nối có ghi chú (active).
4. Nếu bên dưới tên mạng có thông báo tường lửa đang tắt, bấm vào tên mạng đó, rồi bật công tắc Microsoft Defender Firewall sang On (Bật).
5. Nếu có nút Restore settings hoặc thông báo cảnh báo, bấm vào để đưa về mặc định.

Cách cho phép ứng dụng qua tường lửa

Khi một ứng dụng cần nhận kết nối vào (ví dụ chia sẻ máy in, phần mềm bán hàng nhiều máy, máy chủ game), tường lửa có thể chặn. Cách cho phép như sau:

1. Trong Windows Security > Firewall & network protection, kéo xuống và bấm Allow an app through firewall (Cho phép ứng dụng qua tường lửa).
2. Cửa sổ Allowed apps mở ra. Bấm Change settings (Thay đổi cài đặt) (cần quyền Administrator).
3. Tìm ứng dụng trong danh sách. Nếu thấy, tick vào cột Private (mạng riêng) và, nếu thật sự cần, cột Public.
4. Nếu chưa có trong danh sách, bấm Allow another app (Cho phép ứng dụng khác), rồi Browse (Duyệt) để chọn file chạy (đuôi .exe) của ứng dụng.
5. Bấm Add (Thêm), chọn loại mạng cho ứng dụng, bấm OK.

Cũng có thể mở nhanh bằng cách nhấn Windows + R, gõ firewall.cpl rồi nhấn Enter, chọn Allow an app or feature through Windows Defender Firewall.

Nên tick Private hay Public?

• Chọn Private nếu bạn chỉ dùng ứng dụng ở nhà hoặc văn phòng.
• Chỉ chọn Public khi thật sự cần dùng ở mạng công cộng. Mở rộng quyền ra Public làm tăng rủi ro.
• Nếu máy bạn hay đi quán cà phê mà Windows đang nhận là Private, hãy đổi sang Public: Settings > Network & internet > Wi-Fi > tên mạng, mục Network profile type.

Chặn hoặc tạo quy tắc nâng cao

Muốn mở một cổng (port) cụ thể hay chặn một ứng dụng, dùng công cụ nâng cao:

1. Nhấn Windows + R, gõ wf.msc rồi nhấn Enter.
2. Chọn Inbound Rules (Quy tắc đi vào) hoặc Outbound Rules (Quy tắc đi ra).
3. Bấm New Rule (Quy tắc mới) ở cột bên phải và làm theo hướng dẫn: chọn Program hoặc Port, chọn Allow the connection hoặc Block the connection, chọn hồ sơ mạng, đặt tên.

Chỉ mở cổng khi bạn biết rõ cổng đó dùng cho gì, vì mở sai có thể để lộ máy ra bên ngoài. Doanh nghiệp nên để bộ phận IT quản lý các quy tắc này, xem thêm dịch vụ vận hành hệ thống IT.

Xử lý khi ứng dụng bị chặn

• Phần mềm báo không kết nối được máy chủ trong mạng LAN: kiểm tra ứng dụng đã được tick ở cột Private chưa.
• Chia sẻ máy in hoặc file không thấy máy khác: kiểm tra mạng đang là Private, và mục chia sẻ file/máy in trong Windows đã bật. Có thể tham khảo cách kết nối máy in qua mạng LAN, Wi-Fi.
• Vẫn bị chặn dù đã cho phép: có thể phần mềm diệt virus khác hoặc router đang chặn. Kiểm tra thêm cài đặt của chúng.
• Bật tường lửa nhưng không được: dịch vụ Windows Defender Firewall có thể bị tắt. Mở Services (gõ services.msc), tìm dịch vụ này và đặt Startup type là Automatic. Nếu vẫn lỗi, nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra vì có thể có phần mềm độc hại can thiệp.

Nên làm và không nên làm

• Nên: giữ tường lửa luôn bật, chỉ cho phép ứng dụng bạn tin cậy, và cập nhật Windows thường xuyên.
• Không nên: tắt hẳn tường lửa để "chạy cho nhanh", hay cho phép ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Cần hỗ trợ thêm?

Gặp ứng dụng bị chặn mà chưa biết cấu hình, hoặc muốn thiết lập mạng văn phòng an toàn? Bạn có thể mang máy tới Cường Tech để kiểm tra miễn phí, hoặc xem trang dịch vụ IT cho doanh nghiệp. Liên hệ trực tiếp qua hotline 0943.847.333.