Cách chống dán đè mã QR thanh toán tại cửa hàng

Một chiêu lừa ở các cửa hàng, quán ăn, quầy thu ngân là dán đè mã QR của kẻ gian lên mã QR thật. Khách quét mà không để ý, tiền chuyển vào tài khoản lạ, còn chủ cửa hàng chờ mãi không thấy tiền về và hai bên đều thiệt.

Bài này hướng dẫn chủ cửa hàng cách đặt và kiểm tra mã QR để khó bị dán đè, và hướng dẫn khách cách quét thanh toán an toàn.

Chiêu dán đè mã QR hoạt động thế nào

Kẻ gian chỉ cần một tờ giấy decal in mã QR của chúng, dán lên đúng chỗ mã thật nằm trên bàn, tường hoặc biển thanh toán. Tiếp đó chúng rời đi và chờ khách thanh toán.

Vì mã QR trông giống nhau bằng mắt thường, cả chủ cửa hàng lẫn khách đều khó nhận ra. Chỉ khi đối chiếu tên người nhận trong ứng dụng ngân hàng mới phát hiện được.

Dành cho chủ cửa hàng: cách bố trí mã QR

1. Đặt mã QR ở nơi nhân viên nhìn thấy thường xuyên, như trên quầy thu ngân, trong tầm quan sát, không để ở góc khuất hay ngoài trời.
2. Dùng khung hoặc giá đỡ có nắp trong suốt bảo vệ mã. Mã in trực tiếp trên bề mặt khó dán đè bằng decal hơn.
3. Ghi rõ tên cửa hàng và tên chủ tài khoản ngay cạnh mã để khách đối chiếu.
4. Dùng cùng một vị trí cố định để nhân viên quen, thấy khác lạ là biết.
5. Hạn chế để nhiều mã QR ở nhiều chỗ khác nhau. Mỗi mã thêm vào là thêm một điểm cần canh.
6. Ưu tiên mã QR có hiện tên người nhận khi khách quét bằng ứng dụng ngân hàng.

Dành cho chủ cửa hàng: thói quen kiểm tra hằng ngày

• Đầu ca và cuối ca: nhân viên dùng tay sờ nhẹ bề mặt mã, nếu thấy dày hoặc có mép giấy là dấu hiệu có tờ dán thêm.
• Tự quét thử bằng điện thoại để xem tên người nhận có đúng là cửa hàng không.
• Đối chiếu doanh thu: nếu thấy khách nói đã chuyển mà không có thông báo, hãy kiểm tra ngay mã QR trước khi bỏ qua.
• Bật thông báo giao dịch trên điện thoại hoặc loa báo tiền về để xác nhận ngay từng giao dịch.
• Cử một người chịu trách nhiệm kiểm tra mã QR mỗi ngày, ghi vào sổ ca.

Nếu cửa hàng có hệ thống bán hàng, bạn có thể kết hợp với phần mềm để đối soát thu tiền, xem trang tặng phần mềm bán hàng.

Dành cho khách: cách quét an toàn

1. Quét bằng ứng dụng ngân hàng chính thức, không qua ứng dụng lạ.
2. Đọc tên người nhận hiện trên màn hình trước khi xác nhận. Tên phải khớp với cửa hàng hoặc chủ cửa hàng.
3. Nếu thấy tên cá nhân hoàn toàn khác, hãy hỏi lại nhân viên trước khi bấm chuyển.
4. Thanh toán xong, cho nhân viên xem thông báo hoặc chờ thông báo của cửa hàng.
5. Nhìn bằng mắt: mã bị dán đè thường có mép giấy, hơi lồi hoặc lệch so với khung.

Thêm kiến thức về QR giả ở cách quét mã QR an toàn, tránh mã QR lừa đảo.

Khi phát hiện mã QR bị dán đè

Hãy bình tĩnh và làm theo thứ tự:

1. Không gỡ vội. Chụp ảnh hiện trạng ở nhiều góc, ghi lại giờ phát hiện.
2. Gỡ tờ dán, giữ lại làm bằng chứng nếu an toàn, rồi đặt lại mã thật.
3. Kiểm tra camera (nếu có) để xác định thời điểm và người dán.
4. Báo công an nơi gần nhất và cung cấp bằng chứng.
5. Liên hệ khách từng thanh toán trong khoảng thời gian nghi ngờ để đối soát và xử lý minh bạch.
6. Làm việc với ngân hàng qua tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng chính thức nếu có giao dịch nhầm cần hỗ trợ.

Biện pháp bổ sung

• Dùng máy POS hoặc thiết bị đọc thẻ nếu cửa hàng có giao dịch lớn.
• In mã QR trên bề mặt cứng như mica gắn cố định.
• Đào tạo nhân viên nhận biết lừa đảo, xem cách hướng dẫn nhân viên nhận biết lừa đảo qua mạng.
• Cập nhật quy trình khi có thay đổi nhân sự.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu cửa hàng bạn cần máy tính, máy in hoặc hệ thống bán hàng gọn gàng cho khu vực thu ngân, bạn có thể xem trang dịch vụ IT hoặc gọi hotline 0943.847.333 để được tư vấn.