Cách chuyển font chữ TCVN3 sang Unicode bằng Unikey

Mở một văn bản cũ thấy toàn ký tự lạ như “Hµ Néi”, hoặc chữ tiếng Việt hiển thị sai dấu? Đó thường là văn bản dùng bảng mã TCVN3 (ABC) với các phông như .VnTime, .VnArial. Bảng mã này đã lỗi thời, các phần mềm hiện đại đều dùng Unicode với phông Times New Roman, Arial, Calibri.

Cách đơn giản nhất là dùng công cụ chuyển mã của Unikey (miễn phí): sao chép nội dung, chuyển bảng mã rồi dán lại. Bài này hướng dẫn từng bước, kể cả với file Word dài.

Nhận biết văn bản dùng TCVN3

• Tên phông bắt đầu bằng dấu chấm và chữ Vn, ví dụ .VnTime, .VnTimeH, .VnArial.
• Khi đổi sang phông Unicode (như Times New Roman), chữ hiện ra ký tự lạ thay vì tiếng Việt.
• Khi chuyển sang máy khác không cài phông .Vn, chữ bị lỗi.

Nếu bạn chỉ thấy lỗi font khi mở file trên máy mới, có thể do thiếu phông chứ chưa chắc là TCVN3. Hãy xem cách cài font chữ tiếng Việt cho Word.

Chuẩn bị: cài Unikey

Bạn cần Unikey (bộ gõ tiếng Việt phổ biến). Nếu chưa có, xem cách gõ tiếng Việt bằng Unikey và bộ gõ có sẵn của Windows. Tải phần mềm từ nguồn chính thức, tham khảo cách tải và cài đặt phần mềm an toàn.

Công cụ chuyển mã nằm trong Unikey, nên Unikey phải đang chạy (biểu tượng chữ V hoặc E ở góc phải thanh Taskbar).

Cách chuyển mã văn bản bằng clipboard

Phù hợp với đoạn văn bản vừa phải.

1. Mở file có văn bản lỗi font TCVN3.
2. Bôi đen đoạn cần chuyển rồi nhấn Ctrl + C để sao chép. Có thể nhấn Ctrl + A để chọn toàn bộ.
3. Nhấn tổ hợp Ctrl + Shift + F6 để mở công cụ chuyển mã của Unikey. Hoặc nhấp chuột phải vào biểu tượng Unikey, chọn Công cụ... [CS+F6].
4. Trong cửa sổ Unikey Toolkit, ở mục Nguồn chọn TCVN3 (ABC), ở mục Đích chọn Unicode.
5. Tích chọn Chuyển mã clipboard (Clipboard) nếu có, hoặc để mặc định.
6. Nhấn nút Chuyển mã. Unikey báo thành công khi chuyển xong.
7. Dán nội dung đã chuyển vào nơi muốn lưu bằng Ctrl + V.
8. Đổi phông chữ của đoạn vừa dán sang Times New Roman hoặc phông Unicode khác.

Chuyển mã trực tiếp cho file Word

Với file dài, nên chuyển theo từng phần để dễ kiểm tra.

1. Mở file Word, nhấn Ctrl + A rồi Ctrl + C.
2. Mở công cụ chuyển mã bằng Ctrl + Shift + F6, chọn nguồn TCVN3 (ABC) và đích Unicode, nhấn Chuyển mã.
3. Tạo file Word mới, dán bằng Ctrl + V.
4. Chọn toàn bộ nội dung (Ctrl + A) và đổi phông sang Times New Roman (tab Home, ô phông chữ).
5. Kiểm tra lại định dạng bảng, in đậm, in nghiêng, căn lề; dán qua clipboard có thể làm mất một số định dạng phức tạp.
6. Lưu file mới bằng Ctrl + S, không ghi đè bản cũ cho đến khi chắc chắn.

Để biết cách tạo và lưu file Word đúng, xem tạo file Word mới và lưu đúng chỗ.

Các bảng mã tiếng Việt thường gặp

• Unicode (Times New Roman, Arial, Calibri…): chuẩn hiện nay, nên dùng.
• TCVN3 (ABC): phông bắt đầu bằng .Vn (ví dụ .VnTime).
• VNI Windows: phông bắt đầu bằng VNI- (ví dụ VNI-Times).
• VPS, BK HCM và một số bảng mã cũ khác.

Nếu văn bản lỗi nhưng không phải TCVN3, hãy thử chọn nguồn là VNI Windows hoặc bảng mã khác trong công cụ chuyển mã.

Lỗi thường gặp khi chuyển mã

• Chuyển xong vẫn lỗi chữ: có thể chọn sai bảng mã nguồn. Thử các bảng mã khác (VNI, VPS…).
• Chỉ chuyển được một phần: văn bản trộn nhiều bảng mã; chuyển từng đoạn riêng.
• Mất định dạng sau khi dán: dán vào file mới rồi định dạng lại, hoặc dùng Paste Special.
• Nhấn Ctrl + Shift + F6 không có phản ứng: Unikey chưa chạy hoặc phím tắt bị phần mềm khác chiếm; mở từ biểu tượng Unikey ở góc phải thanh Taskbar.
• Nội dung nằm trong ảnh hoặc PDF dạng ảnh: không thể chuyển mã; cần gõ lại hoặc OCR. Với PDF, xem chuyển file PDF sang Word và ngược lại.

Phòng tránh lỗi font về sau

• Luôn soạn văn bản bằng Unicode, phông Times New Roman hoặc Arial.
• Khi gửi file đi, chuyển sang PDF để giữ nguyên hiển thị.
• Giữ lại bản gốc trước khi chuyển mã để đối chiếu.
• Nếu cơ quan còn dùng phông cũ, cân nhắc chuẩn hóa dần sang Unicode.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn có lượng lớn tài liệu cũ cần chuyển, hoặc máy bị lỗi phông, lỗi bộ gõ, hãy mang máy tới cửa hàng để được hỗ trợ cài đặt, hoặc xem trang sửa chữa. Doanh nghiệp cần số hóa tài liệu có thể xem tư vấn chuyển đổi số.