Cách dùng khóa bảo mật vật lý cho tài khoản quan trọng

Khóa bảo mật vật lý là một thiết bị nhỏ như chiếc USB, bạn cắm vào máy hoặc chạm vào điện thoại để xác nhận đăng nhập. Vì cần có chiếc khóa thật trong tay, kẻ gian ở xa dù biết mật khẩu cũng rất khó vào tài khoản của bạn.

Bài này giải thích khóa hoạt động ra sao, ai nên dùng và cách thiết lập an toàn, kể cả khi bạn lỡ làm mất khóa.

Khóa bảo mật vật lý là gì

Đây là thiết bị xác thực theo chuẩn mở như FIDO2 và WebAuthn, thường có cổng USB-A, USB-C hoặc hỗ trợ NFC (chạm vào điện thoại). Khi đăng nhập, trang web sẽ "hỏi" khóa để xác nhận bạn là chủ tài khoản.

Điểm đặc biệt là khóa chỉ trả lời đúng trang web thật. Nếu bạn lỡ vào một trang giả, khóa sẽ không hoạt động như với trang thật, nên chống được kiểu lừa đảo giả giao diện đăng nhập. Đây là điều mã OTP gửi qua tin nhắn khó làm được. Về mã OTP, xem thêm vì sao không bao giờ được đưa mã OTP cho người khác.

Ai nên dùng khóa bảo mật

Không phải ai cũng cần. Khóa phù hợp khi tài khoản của bạn có giá trị cao hoặc bị nhắm tới:

• Email chính, vì nó dùng để khôi phục hầu hết tài khoản khác.
• Tài khoản quản trị website, tên miền, sàn bán hàng hoặc quảng cáo.
• Tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, nếu dịch vụ có hỗ trợ.
• Chủ cửa hàng, kế toán, người giữ dữ liệu khách hàng.

Với người dùng bình thường, passkey hoặc ứng dụng xác thực đã là bước tiến lớn. Bạn có thể tham khảo cách dùng passkey đăng nhập không cần mật khẩu và cách dùng ứng dụng Google Authenticator, Microsoft Authenticator.

Chọn khóa thế nào cho đúng

1. Kiểm tra cổng kết nối. Máy của bạn dùng USB-A hay USB-C? Điện thoại có NFC không? Chọn khóa khớp với thiết bị bạn dùng nhiều nhất.
2. Chọn khóa có chuẩn FIDO2. Thông số này in trên hộp hoặc trang của hãng.
3. Mua từ hãng và nơi bán uy tín. Khóa đã bị can thiệp từ trước khi tới tay bạn sẽ mất hết ý nghĩa bảo mật.
4. Mua ít nhất 2 chiếc. Một chiếc dùng hằng ngày, một chiếc cất kỹ làm dự phòng.

Cửa hàng hiện không chuyên bán khóa bảo mật, nhưng bạn có thể hỏi qua hotline để được tư vấn trước khi mua.

Cách đăng ký khóa với tài khoản Google

Tên mục có thể khác tùy phiên bản giao diện, nhưng các bước chung như sau.

1. Đăng nhập tài khoản Google trên máy tính.
2. Vào Quản lý Tài khoản Google (Manage your Google Account) rồi chọn Bảo mật (Security).
3. Mục "Cách bạn đăng nhập vào Google", chọn Xác minh 2 bước (2-Step Verification).
4. Tìm phần Khóa bảo mật (Security keys) hoặc Thêm khóa truy cập và khóa bảo mật, rồi chọn Thêm khóa bảo mật.
5. Làm theo hướng dẫn: cắm khóa vào cổng USB, chạm vào nút hoặc phần cảm ứng trên khóa khi được nhắc.
6. Đặt tên dễ nhớ cho khóa, ví dụ "Khóa chính", rồi lặp lại các bước với khóa dự phòng.

Với tài khoản Microsoft, bạn vào trang bảo mật của tài khoản, chọn mục thêm cách đăng nhập hoặc xác minh, rồi chọn khóa bảo mật. Giao diện có thể thay đổi, hãy làm theo hướng dẫn trên màn hình.

Chuẩn bị sẵn phương án dự phòng

Đây là bước nhiều người bỏ qua. Nếu mất khóa mà không có cách khác, bạn có thể bị khóa ngoài chính tài khoản của mình.

• Đăng ký hai chiếc khóa, cất chiếc dự phòng ở nơi an toàn, không để cùng chỗ với chiếc chính.
• Lưu mã dự phòng của dịch vụ vào nơi cất kỹ. Xem cách lưu mã dự phòng khi bật xác minh 2 bước.
• Giữ lại một phương án xác minh khác như ứng dụng xác thực.
• Cập nhật thông tin khôi phục tài khoản.

Nếu mất khóa thì làm gì

1. Dùng khóa dự phòng hoặc mã dự phòng để đăng nhập.
2. Vào phần bảo mật của tài khoản, xóa khóa bị mất khỏi danh sách.
3. Đăng ký khóa mới thay thế.
4. Đổi mật khẩu nếu bạn nghi ngờ mật khẩu cũng đã bị lộ.

Vì khóa vật lý không có mật khẩu của bạn bên trong, người nhặt được khóa vẫn cần thêm mật khẩu hoặc mã PIN của bạn. Tuy vậy vẫn nên thu hồi khóa càng sớm càng tốt.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn cần cài lại máy, thiết lập tài khoản hoặc kiểm tra máy trước khi bật các lớp bảo mật mới, hãy mang máy tới cửa hàng hoặc xem trang dịch vụ IT cho doanh nghiệp. Gọi hotline 0943.847.333 để được tư vấn nhanh.