Cách dùng ổ cứng gắn ngoài lần đầu cho người mới

Ổ cứng gắn ngoài mới mua thường chỉ cần cắm vào cổng USB là dùng được ngay. Tuy nhiên, bạn nên kiểm tra ổ, chọn định dạng phù hợp và biết cách tháo an toàn để dữ liệu không bị hỏng.

Bài này dành cho người dùng lần đầu: từ cắm ổ, đặt tên, format, chép dữ liệu cho tới cách tháo. Các bước thực hiện trên Windows 11, Windows 10 tương tự.

Bước 1: Cắm ổ cứng đúng cổng

Ổ cứng gắn ngoài có hai loại thường gặp: ổ HDD (đĩa quay, dung lượng lớn, giá rẻ) và ổ SSD gắn ngoài (nhanh, nhỏ gọn, chịu rung tốt hơn). Cả hai đều dùng cáp USB.

1. Lấy cáp đi kèm ổ. Dùng cáp gốc sẽ ổn định hơn cáp lạ.
2. Cắm đầu nhỏ vào ổ, đầu còn lại vào cổng USB của máy tính.
3. Ưu tiên cổng USB 3.0 (thường màu xanh hoặc có ký hiệu SS) để tốc độ cao hơn.
4. Chờ vài giây cho Windows nhận ổ.

Bước 2: Mở ổ cứng trong File Explorer

1. Nhấn Windows + E để mở File Explorer (Trình quản lý tệp).
2. Ở cột bên trái, chọn This PC (Máy tính này).
3. Tìm ổ mới trong mục Devices and drives (Thiết bị và ổ đĩa), thường có tên như "Local Disk (E:)" hoặc tên hãng.
4. Bấm đôi để mở và xem bên trong.

Nếu ổ mới tinh và hiện thông báo yêu cầu format, hoặc không thấy ổ trong File Explorer, qua bước tiếp theo.

Bước 3: Khởi tạo và format ổ (nếu cần)

Nhiều ổ đã format sẵn nên bạn có thể bỏ qua bước này. Nếu ổ chưa dùng được hoặc muốn chọn định dạng khác, làm như sau.

1. Nhấp chuột phải vào nút Start và chọn Disk Management (Quản lý đĩa).
2. Tìm ổ mới trong danh sách. Nếu hiện cửa sổ Initialize Disk, chọn GPT rồi bấm OK.
3. Nhấp chuột phải vào vùng Unallocated (Chưa phân bổ) > New Simple Volume (Ổ đĩa đơn giản mới) > làm theo hướng dẫn.
4. Với ổ đã có phân vùng, chuột phải vào phân vùng trong File Explorer rồi chọn Format.
5. Chọn hệ thống tệp, đặt tên ổ và bấm Start.

Chọn NTFS hay exFAT

• NTFS: tốt nhất nếu chỉ dùng với Windows, chép được file lớn hơn 4 GB.
• exFAT: dùng được trên cả Windows và macOS, chép được file lớn, hợp khi bạn dùng nhiều loại máy.
• FAT32: tương thích rộng nhưng không chép được file lớn hơn 4 GB, nên tránh với ổ cứng ngoài.

Nếu gặp lỗi khi chép file lớn sang ổ định dạng cũ, xem không chép được file lớn hơn 4GB vào USB.

Bước 4: Chép dữ liệu vào ổ

1. Mở thư mục chứa dữ liệu muốn sao lưu.
2. Chọn file hoặc thư mục, nhấn Ctrl + C để sao chép.
3. Mở ổ cứng ngoài, nhấn Ctrl + V để dán.
4. Chờ thanh tiến trình chạy xong, không rút cáp giữa chừng.

Để bản sao lưu thật sự an toàn, bạn nên giữ dữ liệu ở ít nhất hai nơi: trên máy và trên ổ ngoài, hoặc thêm một nơi khác như đám mây. Hãy xem cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn để có kế hoạch rõ ràng. Nếu ổ mới mua còn phân vân SSD hay HDD, đọc ổ cứng gắn ngoài để sao lưu, chọn SSD hay HDD.

Bước 5: Tháo ổ cứng an toàn

Rút cáp đột ngột khi ổ đang ghi có thể gây lỗi file, thậm chí hỏng phân vùng.

1. Đảm bảo không còn file nào đang chép hoặc đang mở từ ổ.
2. Bấm vào biểu tượng mũi tên ^ ở góc phải thanh tác vụ, chọn biểu tượng USB Safely Remove Hardware and Eject Media (Tháo phần cứng một cách an toàn).
3. Chọn Eject cho đúng tên ổ.
4. Khi có thông báo "Safe to remove" hoặc ổ biến mất khỏi File Explorer, hãy rút cáp.

Bạn cũng có thể chuột phải vào ổ trong File Explorer và chọn Eject (Đẩy ra). Chi tiết xem cách tháo USB an toàn khỏi máy tính.

Mẹo giữ ổ bền lâu

• Đặt ổ ở nơi phẳng, tránh va đập khi đang chạy, nhất là ổ HDD.
• Không mang ổ HDD đang chạy đi lại.
• Đặt tên thư mục rõ ràng (ví dụ "Anh-2025", "Tai-lieu-cong-ty") để dễ tìm.
• Kiểm tra sức khỏe ổ định kỳ theo cách kiểm tra sức khỏe ổ cứng SSD, HDD.
• Cân nhắc đặt mật khẩu bằng BitLocker nếu ổ chứa dữ liệu nhạy cảm: cách mã hóa ổ cứng bằng BitLocker.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu ổ cứng ngoài của bạn không nhận, kêu lạch cạch hoặc cần cứu dữ liệu, hãy mang tới cửa hàng để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Bạn cũng có thể xem trang sửa chữa hoặc liên hệ.