Cách kiểm tra số điện thoại lạ có phải lừa đảo không
Nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn từ số lạ? Xem cách kiểm tra số điện thoại có phải lừa đảo, dấu hiệu cần dè chừng và việc nên làm ngay để tránh mất tiền.
Số lạ gọi đến không có nghĩa là lừa đảo, nhưng cũng không nên tin ngay. Cách an toàn nhất là không làm theo bất cứ yêu cầu nào trong cuộc gọi, rồi tự kiểm tra lại qua kênh chính thức. Bài này giúp bạn phân biệt nhanh số lạ bình thường với số có dấu hiệu lừa đảo.
Bạn không cần cài thêm phần mềm lạ nào cả. Phần lớn việc kiểm tra chỉ cần bình tĩnh, vài thao tác trên điện thoại và một cuộc gọi lại tới số tổng đài mà bạn tự tra.
Dấu hiệu số điện thoại lạ có thể là lừa đảo
Hãy dè chừng khi cuộc gọi hoặc tin nhắn có một trong các đặc điểm sau:
- Tạo áp lực thời gian: "tài khoản sắp bị khóa", "phải xử lý ngay trong hôm nay", "không làm sẽ bị phạt".
- Xưng là cơ quan chức năng, ngân hàng, nhà mạng, shipper nhưng lại yêu cầu bạn chuyển tiền, đọc mã hay cài ứng dụng.
- Hỏi thông tin nhạy cảm: mật khẩu, mã OTP, số thẻ, ảnh căn cước công dân.
- Dẫn bạn sang kênh khác như Zalo, Telegram, hoặc gửi đường link lạ để "xác minh".
- Hứa lợi ích quá hấp dẫn: trúng thưởng, việc nhẹ lương cao, hoàn tiền bất ngờ.
Cơ quan công an và ngân hàng không yêu cầu bạn chuyển tiền vào "tài khoản an toàn" qua điện thoại. Nếu nghe yêu cầu kiểu này, hãy cúp máy.
Các bước kiểm tra số điện thoại lạ
- Đừng nghe theo ngay. Không bấm link, không cài ứng dụng, không đọc mã nào trong lúc đang nói chuyện.
- Ghi lại số máy và nội dung người gọi nói: tên đơn vị, lý do, yêu cầu của họ. Chụp màn hình tin nhắn nếu có.
- Cúp máy rồi tự tra số tổng đài chính thức của đơn vị đó (in trên thẻ ngân hàng, trên ứng dụng chính thức hoặc trang web bạn tự gõ địa chỉ). Gọi lại vào số này, không gọi lại số vừa gọi cho bạn.
- Tìm số điện thoại trên Google để xem có người cảnh báo hay không. Lưu ý đây chỉ là tham khảo: số chưa bị báo cáo vẫn có thể là lừa đảo, và số bị báo cáo đôi khi do nhầm.
- Hỏi người thân hoặc người có kinh nghiệm nếu bạn còn phân vân, nhất là khi liên quan đến tiền.
Tận dụng tính năng sẵn có trên điện thoại
Bạn có thể giảm số cuộc gọi rác mà không cần cài thêm gì:
- Android: mở ứng dụng Điện thoại (Phone), chọn mục cài đặt và bật phần Nhận diện người gọi và spam (Caller ID & spam) nếu máy có. Tên menu tùy hãng máy và phiên bản.
- iPhone: vào Cài đặt (Settings) > Điện thoại (Phone) > Tắt tiếng người gọi không xác định (Silence Unknown Callers). Cuộc gọi từ số lạ sẽ không đổ chuông nhưng vẫn lưu trong lịch sử gọi.
- Chặn số: chạm vào số trong lịch sử cuộc gọi, chọn Chặn (Block).
Nhiều người lo bỏ lỡ cuộc gọi quan trọng. Thực tế, đơn vị thật sẽ để lại tin nhắn hoặc gọi lại, nên bạn có thời gian kiểm tra thay vì phải trả lời ngay.
Khi đã lỡ làm theo hoặc cung cấp thông tin
Nếu bạn lỡ đọc mã, cài ứng dụng hay chuyển tiền, hãy hành động nhanh:
- Gọi ngay đường dây nóng của ngân hàng (số in sau thẻ hoặc trên ứng dụng chính thức) để khóa thẻ, tạm khóa tài khoản.
- Đổi mật khẩu các tài khoản liên quan và bật xác thực hai yếu tố. Xem thêm vì sao không bao giờ đưa mã OTP cho người lạ.
- Gỡ ứng dụng lạ vừa cài và ngắt kết nối mạng nếu nghi máy bị cài phần mềm độc hại.
- Trình báo với cơ quan công an nơi bạn sinh sống, mang theo ảnh chụp tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, biên lai chuyển tiền.
- Báo cáo số điện thoại hoặc trang lừa đảo theo hướng dẫn trong bài cách báo cáo trang web, tài khoản lừa đảo.
Phòng tránh lâu dài
- Không đăng số điện thoại, ảnh căn cước công khai trên mạng xã hội.
- Cài đặt để chỉ người quen mới nhắn tin được cho bạn trên Zalo và Facebook.
- Dạy người lớn tuổi trong nhà quy tắc đơn giản: số lạ đòi tiền, đòi mã thì cúp máy và hỏi con cháu.
- Đọc thêm cách nhận biết cuộc gọi lừa đảo giả danh công an và cách nhận biết tin nhắn SMS thương hiệu giả mạo.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu điện thoại hoặc máy tính của bạn có biểu hiện lạ sau khi nghe máy số lạ, bạn có thể mang tới Cường Tech để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí, hoặc gọi hotline 0943.847.333. Bạn cũng có thể xem trang sửa chữa để biết thêm các dịch vụ hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp
Số điện thoại lạ gọi đến nhiều lần có nên nghe không?
Bạn có thể nghe nếu muốn, nhưng không cung cấp thông tin cá nhân, không đọc mã, không làm theo yêu cầu chuyển tiền hay cài ứng dụng. Nếu thấy nghi ngờ, cúp máy và chặn số.
Làm sao biết một số điện thoại có bị báo là lừa đảo?
Bạn có thể tìm số đó trên Google và hỏi người quen, nhưng kết quả chỉ mang tính tham khảo. Cách chắc chắn hơn là tự tra số tổng đài chính thức của đơn vị mà người gọi nhắc tới rồi gọi lại.
Gọi lại số lạ có bị mất tiền không?
Không nên gọi lại các số lạ gọi nhỡ bất ngờ, đặc biệt số có đầu số quốc tế, vì có thể bị tính cước cao hoặc bị lôi vào kịch bản lừa đảo. Hãy kiểm tra kỹ trước khi gọi.
Lỡ chuyển tiền cho số lạ thì làm gì?
Gọi ngay đường dây nóng của ngân hàng để báo giao dịch, đồng thời trình báo công an nơi cư trú và giữ lại mọi bằng chứng như tin nhắn, biên lai.
