Cách nhận biết cuộc gọi hỗ trợ kỹ thuật giả báo máy nhiễm virus

Điện thoại reo, đầu dây bên kia tự xưng là "kỹ thuật viên của Microsoft", "nhà mạng" hay "hãng máy tính" và nói máy bạn đang nhiễm virus, bị hacker xâm nhập. Họ muốn bạn cài một phần mềm để "xử lý giúp". Đây là kiểu lừa hỗ trợ kỹ thuật giả (tech support scam) đã tồn tại nhiều năm, và rất dễ khiến người ít quen máy tính hoảng sợ.

Câu trả lời ngắn gọn: các hãng công nghệ lớn không tự gọi điện cho bạn để báo máy nhiễm virus. Nếu có cuộc gọi như vậy, hãy cúp máy.

Kịch bản kẻ gian thường dùng

Cuộc gọi thường diễn ra theo một trình tự quen thuộc. Biết trước kịch bản, bạn sẽ bình tĩnh hơn nhiều.

• Họ nói chính xác họ tên hoặc đôi khi cả loại máy bạn dùng để tạo lòng tin (thông tin này có thể mua hoặc lấy từ dữ liệu bị rò rỉ).
• Họ nói máy bạn gửi "tín hiệu lỗi" về hãng, hoặc IP của bạn bị dùng tấn công.
• Họ bảo bạn mở một cửa sổ hệ thống như Event Viewer, nơi có sẵn các dòng cảnh báo bình thường, để "chứng minh" máy có vấn đề.
• Họ yêu cầu cài phần mềm điều khiển từ xa, hoặc vào một đường link lạ.
• Cuối cùng, họ đòi phí "diệt virus", "gia hạn bản quyền", hoặc xin bạn đăng nhập ngân hàng để "hoàn tiền".

Dấu hiệu nhận ra cuộc gọi giả

1. Bạn không hề đăng ký hay yêu cầu hỗ trợ nhưng lại có người gọi đến.
2. Người gọi tạo áp lực thời gian: "phải xử lý ngay, nếu không mất dữ liệu".
3. Họ yêu cầu cài phần mềm điều khiển từ xa, đọc mã hiện trên màn hình, hoặc cung cấp mã OTP.
4. Họ muốn thanh toán bằng chuyển khoản cá nhân, thẻ quà tặng hoặc tiền mã hóa.
5. Họ không cho bạn gọi lại qua số tổng đài chính thức.

Chỉ cần có một trong các dấu hiệu trên, hãy dừng lại. Với cửa sổ cảnh báo bật lên trên trình duyệt kèm số điện thoại "gọi ngay", bạn xem thêm bài cách nhận biết cảnh báo virus giả trên trình duyệt.

Việc cần làm ngay khi nhận cuộc gọi

1. Không làm theo bất kỳ thao tác nào họ chỉ, kể cả "chỉ mở thử".
2. Cúp máy. Không cần lịch sự hay giải thích.
3. Nếu muốn kiểm tra thật, tự tìm số tổng đài trên thẻ, hóa đơn hoặc ứng dụng chính thức của nhà mạng, hãng rồi tự gọi.
4. Chặn số điện thoại đó trong danh bạ.
5. Kể cho người thân, đặc biệt ông bà, cha mẹ, vì họ dễ là mục tiêu.

Nếu bạn đã lỡ cài phần mềm hoặc cho họ điều khiển máy

Bình tĩnh, làm lần lượt:

1. Rút dây mạng hoặc tắt Wi-Fi ngay để họ mất kết nối với máy.
2. Gỡ phần mềm điều khiển từ xa vừa cài: vào Settings (Cài đặt) > Apps (Ứng dụng) > Installed apps (Ứng dụng đã cài đặt), tìm tên phần mềm lạ, bấm dấu ba chấm và chọn Uninstall (Gỡ cài đặt).
3. Dùng một thiết bị khác sạch sẽ để đổi mật khẩu email, ngân hàng, mạng xã hội, rồi bật xác thực hai lớp.
4. Nếu bạn đã đăng nhập ngân hàng khi họ đang điều khiển máy, gọi ngay tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng chính thức của ngân hàng để khóa tài khoản, tham khảo thêm cách khóa thẻ ngân hàng tạm thời.
5. Quét máy bằng Windows Security, xem Windows Defender có đủ để diệt virus không.
6. Trình báo công an nơi gần nhất nếu đã mất tiền.

Muốn hiểu rõ hơn vì sao điều khiển từ xa nguy hiểm khi bạn không chủ động mời, đọc máy tính bị điều khiển từ xa trái phép: dấu hiệu và cách xử lý.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn không chắc máy đã bị cài gì, hãy mang đến cửa hàng ở 476 Đường CMT8, Thái Nguyên, hoặc gọi 0943.847.333. Dịch vụ sửa chữa kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi xử lý, bạn quyết định có làm hay không.