Cách nhận biết email giả báo đầy dung lượng iCloud, Google Drive

Bạn mở email thì thấy thông báo: 'Dung lượng iCloud của bạn đã đầy, ảnh sẽ bị xóa sau 24 giờ' hoặc 'Google Drive đã hết dung lượng, bấm để nâng cấp'. Nỗi sợ mất ảnh, mất tài liệu khiến nhiều người bấm vội. Đây là một chiêu phishing rất phổ biến để lấy mật khẩu và thông tin thanh toán.

Bài này chỉ cho bạn cách nhận ra email giả, cách kiểm tra dung lượng thật trong tài khoản mà không qua link trong email, và xử lý nếu đã lỡ bấm.

Chiêu lừa này hoạt động thế nào

Đối tượng gửi hàng loạt email giả danh Apple, Google hoặc Microsoft, thường kèm lời đe dọa mất dữ liệu hoặc khóa tài khoản. Link trong email dẫn tới trang giả giống trang đăng nhập hoặc thanh toán. Sau khi bạn nhập tài khoản, mật khẩu, mã xác thực hoặc số thẻ, kẻ gian lấy hết.

Có khi chúng còn dụ bạn 'thanh toán một khoản nhỏ' để nâng cấp dung lượng, mục đích thật là lấy số thẻ và mã OTP. Một số email còn có nội dung tin nhắn SMS tương tự gửi vào điện thoại.

Dấu hiệu email giả

• Người gửi lạ: địa chỉ email không thuộc tên miền chính thức của Apple, Google, Microsoft, ví dụ tên miền lạ hoặc sai chính tả. Xem nhận biết email phishing qua địa chỉ người gửi.
• Thúc ép thời gian: 'trong 24 giờ', 'khẩn cấp', 'cuối cùng'.
• Lời chào chung chung: 'Kính gửi người dùng', không gọi tên bạn.
• Dùng ngôn ngữ dịch máy, định dạng xấu, logo mờ.
• Nút bấm dẫn tới địa chỉ lạ: rê chuột lên nút (không bấm) thấy tên miền khác với apple.com hoặc google.com.
• Yêu cầu thông tin nhạy cảm: mật khẩu, mã xác thực, số thẻ qua link.
• Bạn không dùng dịch vụ đó: ví dụ báo iCloud nhưng bạn dùng Android, hoặc báo Drive vào email chưa từng dùng.
• Dung lượng 'đầy' nhưng thực tế vẫn còn: kiểm tra theo cách an toàn dưới đây.

Cách kiểm tra dung lượng thật, không qua link trong email

Trên iPhone, iPad

1. Mở Cài đặt (Settings), bấm vào tên bạn ở trên cùng.
2. Chọn iCloud. Thanh dung lượng hiển thị mức đã dùng và còn lại.
3. Bấm Quản lý dung lượng tài khoản (Manage Account Storage) để xem mục nào chiếm nhiều chỗ.

Trên máy Android hoặc máy tính (Google)

1. Mở trình duyệt, tự gõ địa chỉ trang quản lý dung lượng của Google, hoặc mở ứng dụng Google Drive.
2. Trong Drive, nhìn mục Bộ nhớ (Storage) ở menu để xem đã dùng bao nhiêu.
3. Hoặc vào Cài đặt (Settings) > Google > Quản lý tài khoản Google > Bộ nhớ. Tên mục có thể khác tùy phiên bản.

Nếu mức dung lượng khớp với thực tế, chưa đầy, thì email chắc chắn là giả. Còn nếu đầy thật, bạn cũng chỉ nên xử lý trong chính ứng dụng hoặc cài đặt, không phải qua email.

Nếu bạn nhận được email nghi ngờ

1. Không bấm link, không mở file đính kèm, không trả lời.
2. Kiểm tra dung lượng bằng cách trên.
3. Báo cáo: trong Gmail chọn Báo cáo thư lừa đảo (Report phishing). Xem cách báo cáo thư rác và thư lừa đảo.
4. Xóa email. Nếu là SMS, chặn số gửi.
5. Nhắc người thân vì chiêu này hay nhắm vào người dùng iPhone, Gmail cao tuổi.

Nếu lỡ bấm link hoặc nhập thông tin

1. Đóng trang ngay. Xem cách xử lý khi lỡ bấm vào đường link lừa đảo.
2. Từ thiết bị an toàn, vào trang chính thức đổi mật khẩu tài khoản Apple, Google, đăng xuất khỏi tất cả thiết bị.
3. Kiểm tra và bật xác thực hai lớp. Xem xác thực hai yếu tố loại nào an toàn nhất.
4. Nếu đã nhập số thẻ hoặc OTP, gọi ngay tổng đài in trên thẻ để khóa thẻ và kiểm tra giao dịch lạ. Xem cách khóa thẻ ngân hàng tạm thời khi nghi ngờ.
5. Kiểm tra email, mật khẩu đổi, chuyển tiếp thư lạ trong cài đặt Gmail; tất cả quy tắc lạ nên xóa.
6. Nếu thấy dấu hiệu bị chiếm tài khoản, trình báo công an nơi gần nhất.

Giải quyết dung lượng đầy đúng cách

Nếu dung lượng đầy thật, bạn có ba hướng:

• Dọn ảnh, video, tệp thừa. Sao lưu sang ổ cứng ngoài hoặc máy tính, rồi xóa bản trên đám mây.
• Mua thêm dung lượng trong cài đặt chính thức của dịch vụ. Chỉ thanh toán trong ứng dụng hoặc trang chính thức bạn tự mở.
• Dùng ổ SSD gắn ngoài để sao lưu lâu dài, giảm phụ thuộc đám mây.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn cần dọn dữ liệu, chuyển ảnh về máy tính hoặc sao lưu sang ổ cứng ngoài, cửa hàng có thể hỗ trợ trực tiếp. Xem thêm dịch vụ sửa chữa và hỗ trợ hoặc gọi hotline 0943.847.333.