Cách nhận biết tin nhắn 'có phải bạn trong video này' là lừa đảo

Bạn nhận được tin nhắn Messenger hoặc Zalo từ một người quen: 'Có phải bạn trong video này không?' kèm một đường link. Tò mò hoặc lo lắng, bạn bấm vào, và vài phút sau tài khoản của bạn cũng bắt đầu nhắn y hệt cho bạn bè. Đây là một chiêu lừa đảo lây lan dây chuyền rất phổ biến.

Bài này giải thích chiêu này vận hành thế nào, cách nhận ra ngay từ tin nhắn đầu tiên, và việc cần làm nếu bạn đã lỡ bấm hoặc đã nhập mật khẩu.

Chiêu lừa này hoạt động ra sao

Đối tượng không nhắm vào riêng bạn. Chúng chiếm được một tài khoản (do chủ tài khoản bấm link giả), rồi dùng chính tài khoản đó nhắn hàng loạt cho danh sách bạn bè. Vì tin nhắn đến từ người quen, bạn dễ mất cảnh giác.

Đường link thường dẫn tới một trang giả giao diện Facebook, Google hoặc trang xem video, yêu cầu 'đăng nhập để xem'. Khi bạn nhập tên đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực vào, toàn bộ thông tin rơi vào tay đối tượng. Tài khoản của bạn lại tiếp tục được dùng để nhắn cho người tiếp theo.

Mục đích sau đó có thể là mượn tiền bạn bè, bán hàng giả, phát tán thêm link hoặc bán tài khoản.

Dấu hiệu nhận ra tin nhắn lừa đảo

• Nội dung ngắn, chung chung và gây tò mò hoặc sợ hãi: 'Có phải bạn trong video này?', 'Ảnh này bạn à?', 'Trời ơi sao bạn lại thế này'.
• Kèm đường link rút gọn hoặc tên miền kỳ lạ, không phải trang video quen thuộc.
• Người gửi bình thường không nhắn kiểu này, hoặc cách xưng hô không giống người quen đó.
• Tin nhắn đến dồn dập vào nhiều người cùng lúc, gửi vào đêm khuya hoặc giờ lạ.
• Link mở ra trang yêu cầu đăng nhập lại để xem, dù bạn đang đăng nhập sẵn.

Khi nhận được tin nhắn như vậy

1. Không bấm vào link. Đừng bấm thử để xem 'nó là gì'.
2. Gọi điện hoặc nhắn qua kênh khác cho người gửi để hỏi họ có thật sự gửi không.
3. Nếu người đó bị chiếm tài khoản, hãy báo cho họ biết để họ lấy lại tài khoản.
4. Báo cáo tin nhắn: trong Messenger, nhấn giữ tin nhắn hoặc mở thông tin cuộc trò chuyện rồi chọn Report (Báo cáo). Tên mục có thể khác tùy phiên bản ứng dụng.
5. Xóa cuộc trò chuyện, nếu cần chặn tạm thời người gửi cho tới khi họ lấy lại được tài khoản.

Xem thêm cách nhận biết link độc hại tại bài nhận biết link lừa đảo giả mạo thông báo.

Nếu bạn đã lỡ bấm vào link

Tình huống phụ thuộc vào việc bạn có nhập thông tin hay không.

Chỉ bấm vào, không nhập gì

1. Đóng trang ngay.
2. Xóa lịch sử và dữ liệu duyệt web của trình duyệt đó.
3. Cập nhật điện thoại, trình duyệt lên bản mới nhất, chạy kiểm tra bảo mật có sẵn trên máy.

Đã nhập mật khẩu hoặc mã xác thực

1. Từ một thiết bị an toàn, đổi ngay mật khẩu tài khoản bị lộ, rồi đổi mật khẩu các tài khoản khác dùng chung mật khẩu đó.
2. Trong phần bảo mật của tài khoản, chọn đăng xuất khỏi mọi thiết bị khác.
3. Bật xác thực hai lớp. Xem cách bật xác thực hai yếu tố cho Facebook.
4. Kiểm tra mục ứng dụng và trang web được cấp quyền trong tài khoản, gỡ những mục lạ.
5. Nếu không đăng nhập được nữa, làm theo hướng dẫn chính thức của nền tảng. Bài lấy lại tài khoản Facebook, Zalo khi bị chiếm sẽ giúp bạn từng bước.
6. Nhắn cảnh báo bạn bè rằng tin nhắn gần đây từ bạn có thể là giả để họ không bấm vào.

Đã cài ứng dụng hoặc tiện ích sau khi bấm

1. Gỡ ngay ứng dụng, tiện ích trình duyệt vừa cài mà bạn không chủ định.
2. Đổi mật khẩu từ một thiết bị khác.
3. Nếu thấy máy chậm bất thường, nóng, quảng cáo hiện liên tục hoặc không gỡ được, hãy mang máy tới kỹ thuật viên kiểm tra.

Cách phòng tránh lâu dài

• Dùng mật khẩu riêng cho từng tài khoản và một trình quản lý mật khẩu. Xem cách dùng trình quản lý mật khẩu Bitwarden miễn phí.
• Bật xác thực hai lớp, ưu tiên ứng dụng xác thực hoặc passkey thay vì chỉ dùng SMS.
• Thói quen: thấy tin nhắn gây tò mò kèm link, hãy hỏi lại người gửi bằng cách khác trước khi bấm.
• Dạy người thân lớn tuổi quy tắc đơn giản: link lạ không bấm, trang bắt đăng nhập lại thì thoát ra.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy tính hoặc điện thoại của bạn sau khi bấm link có dấu hiệu lạ, bạn có thể mang tới cửa hàng để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa, xem thêm tại trang sửa chữa. Cần hỏi nhanh, gọi hotline 0943.847.333.