Cách nhận biết tin nhắn giả danh bưu điện thu phí giao hàng
Tin nhắn nói bưu kiện bị giữ, yêu cầu bấm link nộp phí là chiêu lừa phổ biến. Xem dấu hiệu nhận biết, cách kiểm tra an toàn và việc cần làm nếu lỡ bấm.
Bạn nhận được tin nhắn kiểu "bưu kiện của bạn đang bị giữ do thiếu địa chỉ, vui lòng bấm vào đường link để nộp phí giao lại". Nếu bạn không nhớ mình có đặt hay gửi gì, rất có thể đây là tin nhắn lừa đảo giả danh đơn vị bưu chính. Bài này chỉ ra các dấu hiệu dễ thấy nhất và cách kiểm tra mà không cần bấm vào bất cứ đường link nào.
Mục tiêu của kẻ gian thường là một trong hai thứ: lấy thông tin thẻ ngân hàng của bạn qua một trang thanh toán giả, hoặc dụ bạn cài một ứng dụng độc hại để chiếm quyền điều khiển điện thoại. Cả hai đều bắt đầu từ một cú bấm vội.
Những dấu hiệu của tin nhắn giả danh bưu điện
Không có dấu hiệu nào đúng tuyệt đối, nhưng khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc thì bạn nên dừng lại.
- Bạn không chờ đơn hàng nào. Tin nhắn nhắc tới một gói hàng mà bạn không đặt, không biết người gửi.
- Tạo cảm giác gấp gáp. Những câu như "hết hạn trong 24 giờ", "hàng sẽ bị hoàn trả", "bị tiêu hủy" nhằm ép bạn không kịp suy nghĩ.
- Đòi nộp một khoản phí nhỏ. Khoản tiền thường rất nhỏ để bạn thấy "không đáng lo", nhưng mục đích thật là lấy số thẻ và mã OTP.
- Đường link lạ hoặc rút gọn. Tên miền có thêm ký tự, đuôi lạ, hoặc link rút gọn che mất địa chỉ thật.
- Số lạ hoặc tài khoản iMessage/email lạ gửi đến. Tin nhắn từ đầu số thông thường hoặc địa chỉ email không liên quan.
- Lỗi chính tả, câu văn gượng gạo hoặc xưng hô chung chung như "khách hàng thân mến", không có tên bạn.
- Yêu cầu cài ứng dụng ngoài kho chính thức để "theo dõi đơn hàng".
Cách kiểm tra mà không cần bấm link
Thay vì tin vào tin nhắn, bạn hãy chủ động kiểm tra bằng kênh bạn tự tìm ra.
- Không bấm vào đường link và không gọi lại số điện thoại ghi trong tin nhắn.
- Mở ứng dụng sàn thương mại điện tử hoặc email xác nhận đơn mà bạn đã dùng, xem có đơn hàng nào đang giao không.
- Nếu thật sự có gói hàng, hãy mở trang hoặc ứng dụng chính thức của đơn vị vận chuyển bằng cách tự gõ tên trên kho ứng dụng hoặc trình duyệt, rồi nhập mã vận đơn từ đơn hàng của bạn.
- Hỏi người thân hoặc đồng nghiệp xem có ai gửi đồ cho bạn không.
- Nếu vẫn nghi ngờ, gọi tổng đài in trên website chính thức của đơn vị vận chuyển, không dùng số trong tin nhắn.
Cách này mất vài phút, nhưng chặn được hầu hết các cú lừa kiểu này vì kẻ gian không thể tạo ra một đơn hàng thật trong hệ thống của bạn.
Nếu bạn đã lỡ bấm vào link
Bình tĩnh làm theo thứ tự sau, càng sớm càng tốt.
- Đóng trang web ngay, không nhập thêm thông tin nào.
- Nếu đã nhập số thẻ hoặc mã OTP, gọi ngay đường dây nóng ghi mặt sau thẻ hoặc trên ứng dụng ngân hàng của bạn để khóa thẻ hoặc tạm khóa giao dịch.
- Đổi mật khẩu ứng dụng ngân hàng và các tài khoản quan trọng nếu bạn đã nhập chúng vào trang lạ.
- Nếu trang yêu cầu cài ứng dụng và bạn đã cài, hãy gỡ ứng dụng đó, ngắt kết nối mạng và nhờ kỹ thuật viên kiểm tra thiết bị.
- Chụp lại tin nhắn và đường link làm bằng chứng để báo cáo.
Chi tiết cách báo cáo xem tại bài báo cáo trang web, tài khoản lừa đảo tới cơ quan chức năng. Nếu bị mất tiền, hãy báo cho ngân hàng và cơ quan công an địa phương.
Phòng tránh để không dính chiêu
- Thói quen cốt lõi: không bấm link trong tin nhắn bất ngờ, kể cả khi trông rất giống thật.
- Mua hàng có chủ đích: khi đặt hàng online, lưu lại mã vận đơn và tra cứu trong ứng dụng đã đặt.
- Dùng xác thực hai lớp cho ngân hàng và email để mật khẩu bị lộ cũng chưa bị chiếm tài khoản.
- Cảnh giác với người thân lớn tuổi, vì họ dễ tin tin nhắn có logo quen thuộc. Hãy dành vài phút giải thích cho ông bà, bố mẹ.
- Đọc thêm các chiêu tương tự, ví dụ giả danh shipper yêu cầu bấm link và link giả mạo thông báo phạt nguội.
Máy có dấu hiệu bất thường sau khi bấm link
Nếu sau khi bấm vào link, điện thoại hoặc máy tính xuất hiện quảng cáo lạ, pin tụt nhanh, ứng dụng lạ tự cài, hoặc tin nhắn tự gửi đi, đừng tự mò mẫm xóa lung tung. Hãy tắt kết nối mạng, đổi mật khẩu từ một thiết bị sạch khác rồi nhờ người có chuyên môn kiểm tra. Với máy tính, bạn có thể tham khảo bài quét mã độc bằng Malwarebytes bản miễn phí.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu bạn không chắc một tin nhắn có an toàn hay không, hoặc nghi ngờ máy mình đã nhiễm mã độc sau khi bấm link, cứ mang máy tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi xử lý. Bạn cũng có thể xem trang sửa chữa hoặc gọi hotline/Zalo 0943.847.333 để được hướng dẫn trước.
Câu hỏi thường gặp
Tin nhắn bưu kiện bị giữ, yêu cầu nộp phí có phải lừa đảo không?
Phần lớn là lừa đảo nếu bạn không chờ đơn hàng nào và tin nhắn yêu cầu bấm link để nộp phí hoặc nhập thẻ. Hãy tự kiểm tra bằng ứng dụng hoặc email của đơn hàng thật.
Lỡ bấm vào link trong tin nhắn nhưng chưa nhập gì thì có sao không?
Thường chưa mất gì nếu bạn chỉ mở trang rồi đóng. Tuy nhiên đừng cài ứng dụng mà trang yêu cầu, và nếu thiết bị có dấu hiệu lạ hãy nhờ kỹ thuật viên kiểm tra.
Lỡ nhập số thẻ và mã OTP vào trang lạ thì làm gì?
Gọi ngay đường dây nóng của ngân hàng để khóa thẻ hoặc tạm khóa giao dịch, đổi mật khẩu rồi báo cơ quan công an nếu đã mất tiền.
Làm sao biết tin nhắn từ đơn vị giao hàng là thật?
Đối chiếu với mã vận đơn trong đơn hàng của bạn qua ứng dụng hoặc trang chính thức do bạn tự mở. Không dùng số điện thoại hay đường link ghi trong tin nhắn.
