Cách tạo điểm khôi phục hệ thống System Restore trên Windows

Cài một phần mềm lạ, cập nhật driver hoặc chỉnh một thiết lập hệ thống, rồi Windows bỗng chạy chập chờn. Nếu trước đó bạn đã tạo điểm khôi phục hệ thống (System Restore point), chỉ cần vài bước là đưa máy về trạng thái ổn định như lúc chưa có chuyện gì xảy ra.

Bài này hướng dẫn cách bật tính năng, tạo điểm khôi phục thủ công, khôi phục khi máy vẫn vào được hoặc không vào được Windows, và những điều System Restore không làm được.

System Restore là gì?

System Restore là tính năng chụp lại "ảnh" của các file hệ thống, registry, driver và một số thiết lập quan trọng tại một thời điểm. Khi có sự cố, bạn có thể đưa các thành phần đó về đúng thời điểm đã chụp.

Nó rất hữu ích cho các lỗi như:

• Máy chạy lỗi sau khi cài driver hoặc phần mềm mới.
• Windows bị lỗi sau một bản cập nhật.
• Thiết lập hệ thống bị thay đổi nhầm, gây sự cố khởi động.

Bước 1: Bật bảo vệ hệ thống cho ổ C

Trên nhiều máy, tính năng này không được bật sẵn nên bạn cần kiểm tra trước.

1. Bấm Start và gõ Create a restore point (hoặc Tạo điểm khôi phục).
2. Mở kết quả đầu tiên. Cửa sổ System Properties (Thuộc tính hệ thống) hiện ra ở tab System Protection (Bảo vệ hệ thống).
3. Ở mục Protection Settings (Cài đặt bảo vệ), chọn ổ Local Disk (C:) (System).
4. Bấm Configure (Cấu hình).
5. Chọn Turn on system protection (Bật bảo vệ hệ thống).
6. Kéo thanh Max Usage (Mức sử dụng tối đa) để đặt dung lượng dành cho điểm khôi phục, khoảng 3% đến 10% dung lượng ổ là hợp lý.
7. Bấm Apply (Áp dụng) rồi OK.

Dung lượng dành cho điểm khôi phục càng lớn thì lưu được càng nhiều bản, nhưng chiếm ổ cứng nhiều hơn. Khi hết chỗ, Windows tự xóa điểm cũ nhất.

Bước 2: Tạo điểm khôi phục thủ công

Bạn nên tạo điểm khôi phục trước khi làm việc rủi ro như cài driver lạ, chỉnh registry hoặc cài phần mềm không rõ nguồn gốc.

1. Mở lại System Properties > tab System Protection.
2. Bấm nút Create (Tạo).
3. Đặt tên dễ nhớ, ví dụ "Truoc khi cai driver card do hoa". Windows tự thêm ngày giờ.
4. Bấm Create và chờ vài chục giây.
5. Khi thấy thông báo "The restore point was created successfully", bấm Close.

Khi bật bảo vệ hệ thống, Windows cũng tự tạo điểm khôi phục trước các sự kiện lớn như cài một số bản cập nhật hay driver, nhưng tự tạo thủ công vẫn là thói quen tốt.

Cách khôi phục khi vẫn vào được Windows

1. Mở lại System Properties > System Protection.
2. Bấm System Restore (Khôi phục hệ thống).
3. Bấm Next (Tiếp theo).
4. Chọn một điểm khôi phục trong danh sách. Chọn điểm ngay trước thời điểm máy bắt đầu lỗi.
5. Bấm Scan for affected programs (Quét chương trình bị ảnh hưởng) để xem phần mềm nào sẽ bị gỡ hoặc khôi phục.
6. Bấm Next, kiểm tra lại, rồi bấm Finish (Hoàn tất) và xác nhận.
7. Máy sẽ khởi động lại, quá trình có thể mất vài phút. Không tắt nguồn trong lúc đó.

Sau khi xong, Windows báo kết quả. Nếu chưa khỏi lỗi, bạn có thể thử khôi phục về một điểm cũ hơn.

Cách khôi phục khi không vào được Windows

Nếu máy không khởi động được, bạn dùng môi trường khôi phục:

1. Bật máy, khi thấy logo Windows xuất hiện thì giữ nút nguồn tắt đi. Lặp lại 2 đến 3 lần cho tới khi máy vào Automatic Repair (Tự động sửa chữa).
2. Chọn Advanced options (Tùy chọn nâng cao).
3. Chọn Troubleshoot (Khắc phục sự cố) > Advanced options > System Restore.
4. Chọn tài khoản, nhập mật khẩu nếu có.
5. Chọn điểm khôi phục và làm theo hướng dẫn.

Nếu máy không có điểm khôi phục nào, mục này sẽ báo trống. Lúc này hãy xem các hướng sửa khác ở bài Windows không khởi động được: cách khắc phục.

System Restore làm được và không làm được gì

Làm được:

• Khôi phục file hệ thống, registry và driver về trạng thái cũ.
• Gỡ các phần mềm hoặc driver cài sau điểm khôi phục.
• Khôi phục các thiết lập hệ thống gây lỗi.

Không làm được:

• Không khôi phục file cá nhân (tài liệu, ảnh, video) đã xóa hay bị mất.
• Không diệt được mọi loại virus, mã độc có thể nằm trong cả điểm khôi phục.
• Không sửa lỗi phần cứng.
• Không thay thế sao lưu thật sự.

Với mã độc, hãy quét bằng Windows Security trước, xem quét virus bằng Windows Security miễn phí.

Một số lỗi thường gặp

• Không có điểm khôi phục nào: tính năng chưa được bật hoặc điểm cũ đã bị xóa khi hết dung lượng. Bật bảo vệ hệ thống ngay từ bây giờ.
• Khôi phục thất bại: có thể do phần mềm diệt virus chặn hoặc file hệ thống hỏng. Thử lại trong Safe Mode (Chế độ an toàn).
• Nút System Restore bị mờ: bảo vệ hệ thống đang tắt cho ổ đó, quay lại Bước 1.

Nếu sự cố đến từ một bản cập nhật, bạn có thể tham khảo cách cập nhật Windows đúng cách và khi nào nên cập nhật. Còn khi lỗi do driver card đồ họa, xem cách cập nhật driver card đồ họa NVIDIA, AMD để làm đúng quy trình.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy bạn đã không vào được Windows, khôi phục thất bại hoặc bạn lo ngại mất dữ liệu, đừng tự thử nhiều lần. Hãy mang máy tới cửa hàng hoặc gọi 0943.847.333, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa. Xem thêm dịch vụ tại trang sửa chữa.