Cách xử lý khi bị đe dọa phát tán ảnh riêng tư để đòi tiền
Bị đe dọa tung ảnh nhạy cảm để đòi tiền? Hãy bình tĩnh, không chuyển tiền, giữ bằng chứng, khóa tài khoản và báo công an theo các bước rõ ràng này.
Nếu có người nhắn rằng họ đang giữ ảnh hoặc video riêng tư của bạn và sẽ tung lên mạng nếu bạn không chuyển tiền, điều quan trọng nhất là bình tĩnh và đừng chuyển tiền. Đây là một kiểu tống tiền qua mạng khá phổ biến. Kẻ xấu thường dựa vào nỗi sợ và sự xấu hổ của nạn nhân để ép họ làm theo trong vội vã.
Bài này hướng dẫn từng bước: việc nên làm ngay, cách lưu bằng chứng, cách khóa tài khoản, nơi báo cáo và cách hỗ trợ người thân (nhất là trẻ vị thành niên). Bạn không có lỗi khi bị đe dọa, và có cách để giảm thiệt hại.
Vì sao không nên chuyển tiền
Chuyển tiền một lần hầu như không làm kẻ đe dọa dừng lại. Chúng biết bạn sợ và sẵn sàng trả tiền nên thường quay lại đòi thêm, với số tiền lớn hơn. Ngay cả khi bạn trả, không có gì đảm bảo chúng sẽ xóa dữ liệu.
Một số trường hợp kẻ xấu thực ra không có ảnh nào. Chúng chỉ chụp lại ảnh đại diện, danh sách bạn bè của bạn rồi dọa. Cũng có trường hợp chúng ghép mặt bạn vào ảnh khác bằng công cụ chỉnh sửa hoặc AI. Vì vậy hãy hít thở sâu, đừng trả lời ngay và đừng làm theo thời hạn chúng đặt ra.
Việc cần làm ngay (10 phút đầu)
- Dừng trao đổi. Không tranh cãi, không xin xỏ, không gửi thêm ảnh hay thông tin gì. Bạn có thể chặn (block) sau khi đã lưu bằng chứng ở bước dưới.
- Không chuyển tiền, không mua thẻ cào, không gửi mã OTP. Mọi khoản chuyển đều có thể bị dùng làm đòn bẩy cho lần đòi tiếp theo.
- Chụp màn hình toàn bộ cuộc trò chuyện, gồm tên tài khoản, đường dẫn trang cá nhân, số tài khoản ngân hàng hoặc số điện thoại mà chúng yêu cầu chuyển tiền, thời gian tin nhắn.
- Không xóa đoạn chat. Hãy giữ nguyên để làm bằng chứng cho cơ quan chức năng.
- Nói với một người đáng tin (người thân, bạn thân). Một mình chịu đựng chỉ làm bạn dễ bị ép hơn.
Khóa tài khoản để kẻ xấu không lấy thêm được dữ liệu
Sau khi đã lưu bằng chứng, hãy siết bảo mật để chúng không tiếp cận thêm ảnh hay danh sách bạn bè của bạn:
- Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng (email, Facebook, Zalo, iCloud hoặc Google), mỗi nơi một mật khẩu khác nhau.
- Bật xác thực hai yếu tố. Xem hướng dẫn tại bài bật xác thực hai yếu tố cho Facebook.
- Vào mục Settings (Cài đặt) của từng ứng dụng, tìm phần Security (Bảo mật) rồi đăng xuất khỏi tất cả thiết bị lạ.
- Chuyển danh sách bạn bè, người theo dõi sang chế độ riêng tư để chúng không liên lạc được với người quen của bạn.
- Kiểm tra thiết bị có cài ứng dụng lạ hay không. Xem thêm cách phát hiện keylogger và phần mềm theo dõi.
Báo cáo ở đâu
Hành vi đe dọa để đòi tiền là vi phạm pháp luật, bạn nên báo cho cơ quan chức năng. Hãy mang theo ảnh chụp màn hình, thông tin tài khoản và số tài khoản nhận tiền của đối tượng (nếu có).
- Công an địa phương (công an phường, xã hoặc công an tỉnh, thành phố nơi bạn sống): trình bày sự việc và nộp bằng chứng. Tại cấp tỉnh có bộ phận chuyên về an ninh mạng và tội phạm công nghệ cao.
- Nền tảng nơi xảy ra việc đe dọa (Facebook, Instagram, Zalo, Telegram…): dùng chức năng Report (Báo cáo) trên tài khoản và tin nhắn đó. Nhiều nền tảng có biểu mẫu riêng để gỡ ảnh nhạy cảm đăng khi chưa có sự đồng ý; hãy tìm trong trung tâm trợ giúp của chính nền tảng.
- Ngân hàng của bạn nếu đã lỡ chuyển tiền: gọi ngay đường dây nóng in trên thẻ hoặc trong ứng dụng ngân hàng để được hướng dẫn.
Xem thêm cách báo cáo tài khoản lừa đảo tại bài báo cáo trang web, tài khoản lừa đảo.
Nếu ảnh thật sự đã bị đăng lên mạng
Hãy lưu lại đường dẫn và ảnh chụp bài đăng trước khi yêu cầu gỡ. Sau đó gửi yêu cầu gỡ nội dung tới nền tảng đang đăng bài; các mạng xã hội lớn đều có kênh báo cáo ảnh riêng tư đăng trái phép. Bạn cũng có thể nhờ người thân hoặc cơ quan chức năng hỗ trợ làm việc với nền tảng.
Với kết quả hiển thị trên công cụ tìm kiếm, xem thêm cách xóa thông tin cá nhân khỏi kết quả tìm kiếm Google. Quá trình gỡ có thể mất thời gian, nên hãy kiên nhẫn và tiếp tục báo cáo.
Phòng tránh về sau
- Hạn chế gửi ảnh, video riêng tư cho người mới quen qua mạng, kể cả khi họ có vẻ rất thân thiện.
- Cẩn thận với các cuộc gọi video lạ; kẻ xấu có thể ghi lại màn hình.
- Bật chế độ riêng tư cho trang cá nhân và kiểm tra ai có thể xem ảnh của bạn.
- Dạy trẻ không nhận lời kết bạn từ người lạ. Tham khảo bài bảo vệ trẻ khỏi người lạ trên mạng xã hội.
Cần hỗ trợ thêm?
Nếu máy tính hoặc điện thoại của bạn nghi bị cài phần mềm theo dõi, bạn có thể mang tới cửa hàng để kiểm tra miễn phí và được báo trước phương án xử lý, xem thêm trang sửa chữa. Cần tư vấn nhanh, bạn gọi hotline hoặc Zalo 0943.847.333. Còn về phần pháp lý hoặc khai báo, hãy làm việc trực tiếp với cơ quan công an.
Câu hỏi thường gặp
Bị đe dọa phát tán ảnh nhạy cảm có nên chuyển tiền không?
Không nên. Chuyển tiền thường khiến kẻ xấu đòi thêm và không đảm bảo chúng xóa dữ liệu. Hãy giữ bằng chứng, ngừng liên lạc và báo cơ quan công an.
Có cần xóa đoạn chat đe dọa không?
Không. Hãy giữ nguyên và chụp màn hình cả tên tài khoản, đường dẫn trang cá nhân, số tài khoản nhận tiền để làm bằng chứng khi trình báo.
Nếu đã lỡ chuyển tiền thì làm sao?
Gọi ngay đường dây nóng của ngân hàng để được hướng dẫn, đồng thời trình báo công an kèm bằng chứng giao dịch. Không chuyển thêm lần nữa.
Làm sao gỡ ảnh đã bị đăng lên mạng?
Lưu lại đường dẫn và ảnh chụp bài đăng, sau đó báo cáo nội dung qua chức năng báo cáo của nền tảng và nhờ cơ quan chức năng hỗ trợ.
