File nén bị lỗi không giải nén được: nguyên nhân và cách sửa

File ZIP hoặc RAR báo "Archive is corrupt", "CRC failed", "unexpected end of archive" hay đơn giản là không mở được thường do tải chưa trọn vẹn hoặc truyền file bị lỗi. Tin vui là phần lớn trường hợp cứu được hoặc tải lại là xong.

Bài này đi từ cách nhanh nhất tới các công cụ sửa file, kèm các lỗi hay bị hiểu nhầm là file hỏng.

Hiểu thông báo lỗi nói gì

Mỗi thông báo gợi ý một nguyên nhân khác nhau.

• Unexpected end of archive: file bị cụt, thường do tải dở hoặc ổ đầy giữa chừng.
• CRC failed / Checksum error: dữ liệu bên trong bị sai, có thể do tải lỗi, đĩa hỏng hoặc nhập sai mật khẩu.
• The archive is corrupt / Not a valid archive: file hỏng đầu hoặc không đúng định dạng (ví dụ file chưa nén bị đổi đuôi).
• Cannot create file / Access denied: lỗi ở nơi giải nén (ổ đầy, không có quyền ghi), không phải file nén hỏng.

Bước 1: Kiểm tra những nguyên nhân đơn giản

1. Xem dung lượng file bạn có so với dung lượng nơi gửi ghi. Nếu nhỏ hơn nhiều, file tải chưa xong.
2. Kiểm tra ổ đĩa còn trống bằng This PC. Ổ đầy là lý do giải nén báo lỗi giữa chừng. Xem cách xem dung lượng ổ cứng còn trống.
3. Thử giải nén sang một thư mục khác, ngắn đường dẫn, ví dụ D:\Test. Đường dẫn dài hoặc tên có ký tự lạ có thể gây lỗi.
4. Nếu file có mật khẩu, nhập lại cẩn thận, phân biệt chữ hoa chữ thường.
5. Khởi động lại máy rồi thử lại, đôi khi phần mềm nén chỉ bị kẹt.

Bước 2: Tải lại hoặc xin gửi lại file

Nếu file đến từ internet hoặc chat, cách đáng tin nhất là tải lại.

• Tải bằng trình duyệt ổn định, không ngắt mạng giữa chừng.
• Nếu tải từ Zalo hay Messenger, thử tải lại hoặc xin người gửi nén lại và gửi bằng cách khác như Google Drive.
• File nhiều phần (ví dụ file.part1.rar, file.part2.rar) cần đủ tất cả phần trong cùng một thư mục, và phần đầu tiên phải còn nguyên.
• Nếu nơi chia sẻ có mã kiểm tra (checksum), so sánh để xác nhận file đủ.

Bước 3: Dùng công cụ Repair của WinRAR

WinRAR có tính năng sửa file RAR và ZIP bị lỗi nhẹ.

1. Mở WinRAR và tìm tới file nén lỗi.
2. Chọn file, nhấn Alt + R hoặc bấm nút Repair (Sửa chữa) trên thanh công cụ.
3. Chọn nơi lưu bản đã sửa, tích Treat the corrupt archive as RAR / ZIP tương ứng với định dạng.
4. Bấm OK, đợi WinRAR tạo file mới có tên rebuilt.
5. Giải nén file mới này thay cho file gốc.

Nếu WinRAR báo không tìm thấy bản ghi phục hồi, nghĩa là file không có dữ liệu để khôi phục. Khi đó một số file bên trong vẫn có thể lấy ra được.

Bước 4: Thử 7-Zip để lấy từng phần

7-Zip đọc được nhiều định dạng và đôi khi mở được những file mà phần mềm khác từ chối.

1. Chuột phải vào file nén, chọn 7-Zip > Open archive (Mở tệp nén).
2. Chọn các tệp muốn lấy, bấm Extract (Giải nén).
3. Chọn thư mục đích, bấm OK và bỏ qua các lỗi nếu có.
4. Kiểm tra các tệp lấy được. Tệp lỗi sẽ không mở được, nhưng tệp trước điểm lỗi thường còn tốt.

Bạn cũng có thể chọn Test archive (Kiểm tra) để xem 7-Zip báo lỗi ở tệp nào.

Khi nào file thật sự không cứu được?

• File chỉ còn vài phần trăm so với kích thước gốc.
• Ổ cứng hay USB chứa file đang hỏng. Hãy sao chép ngay file quan trọng sang nơi khác, nếu ổ kêu lạch cạch hãy xem ổ cứng kêu lạch cạch: dấu hiệu hỏng và cách cứu dữ liệu.
• File không có mã khôi phục và hỏng ngay phần đầu.

Trong trường hợp này, cách tốt nhất là xin người gửi nén và gửi lại.

Phòng tránh file nén lỗi

• Dùng Safely Remove Hardware khi rút USB.
• Tạo file nén kèm recovery record (bản ghi phục hồi) trong WinRAR khi nén dữ liệu quan trọng.
• Kiểm tra file sau khi nén bằng Test.
• Sao lưu dữ liệu quan trọng theo cách bài bản: cách sao lưu dữ liệu máy tính an toàn.

Nếu bạn chưa rành nén, giải nén, xem trước cách nén và giải nén file ZIP, RAR trên Windows.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu file lỗi nằm trong ổ cứng hay USB đang có dấu hiệu hỏng, đừng cố ghi thêm dữ liệu lên đó. Hãy mang tới cửa hàng để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi cứu dữ liệu, xem trang sửa chữa.