KB, MB, GB, TB là gì: cách hiểu dung lượng file và ổ cứng

KB, MB, GB và TB là các đơn vị đo lượng dữ liệu trên máy tính, giống như gam, ký, tạ, tấn khi đo khối lượng. Mỗi đơn vị lớn hơn đơn vị trước khoảng 1.000 lần (hoặc chính xác hơn trên Windows là 1.024 lần). Hiểu chúng giúp bạn biết máy đầy vì đâu, nên mua ổ cứng bao nhiêu, và vì sao ổ vừa mua lại "mất" một phần dung lượng.

Bài này giải thích chậm rãi, có ví dụ gần gũi, không cần biết gì về máy tính.

Bắt đầu từ đơn vị nhỏ nhất

Máy tính lưu thông tin bằng các số 0 và 1. Mỗi số gọi là một bit. Gom 8 bit thành 1 byte, đủ để lưu một chữ cái hay con số đơn giản.

Từ đó, các đơn vị lớn dần:

• KB (kilobyte): khoảng một nghìn byte. Một đoạn văn ngắn.
• MB (megabyte): khoảng một nghìn KB. Một tấm ảnh chụp điện thoại thường vài MB, một bài hát MP3 vài MB.
• GB (gigabyte): khoảng một nghìn MB. Một bộ phim HD thường vài GB; một game hiện đại có thể vài chục đến vài trăm GB.
• TB (terabyte): khoảng một nghìn GB. Dung lượng thường thấy ở ổ cứng, SSD lớn.

Tất cả các con số này mang tính ví dụ; dung lượng thực tế của file phụ thuộc chất lượng và định dạng.

Ví dụ đời thường để hình dung

Hãy tưởng tượng:

• 1 KB là một tờ giấy ghi chú nhỏ.
• 1 MB là một quyển sổ tay mỏng.
• 1 GB là cả một tủ sách nhỏ.
• 1 TB là cả một thư viện.

Một tài liệu Word thường chỉ vài chục KB, ảnh chụp là vài MB, video quay điện thoại có thể vài trăm MB đến vài GB. Vì vậy ảnh và video chiếm phần lớn dung lượng điện thoại, máy tính của bạn.

Vì sao ổ 1TB chỉ hiện khoảng 931GB

Đây là thắc mắc hay gặp nhất. Nguyên nhân là hai cách tính khác nhau:

• Nhà sản xuất ổ cứng tính 1 TB = 1.000 GB (hệ thập phân).
• Windows tính 1 GB = 1.024 MB (hệ nhị phân), nên hiển thị nhỏ hơn.

Phép tính thực tế: 1 TB do nhà sản xuất ghi là 1.000.000.000.000 byte. Windows chia cho 1.024 ba lần thì được khoảng 931 GB. Ổ không bị lỗi hay thiếu hàng, chỉ là cách hiển thị.

Ngoài ra, một phần dung lượng bị chiếm bởi hệ thống và phân vùng khôi phục khi cài Windows. Xem dung lượng thực còn lại theo bài cách xem dung lượng ổ cứng còn trống.

Mbps khác MB/s thế nào

Bạn sẽ gặp hai cách viết giống nhau nhưng khác ý nghĩa:

• Mbps (megabit trên giây): thường dùng cho tốc độ mạng Internet, nhà mạng quảng cáo.
• MB/s (megabyte trên giây): tốc độ chép file trong Windows, tốc độ tải của trình duyệt.

Vì 1 byte = 8 bit, nên 100 Mbps ≈ 12,5 MB/s lý thuyết. Gói mạng 100 Mbps tải một file 1 GB mất hơn một phút ở điều kiện lý tưởng, thực tế thường lâu hơn. Để đo tốc độ chính xác, xem kiểm tra tốc độ mạng Internet chính xác.

Cách xem dung lượng file và ổ trên Windows 11

Xem dung lượng một file hoặc thư mục

1. Mở File Explorer (hoặc nhấn Windows + E).
2. Bấm chuột phải vào file hoặc thư mục, chọn Properties (Thuộc tính).
3. Xem dòng Size (Kích thước) và Size on disk. Với thư mục lớn, đợi vài giây để Windows tính xong.

Xem dung lượng cả ổ đĩa

1. Mở File Explorer > This PC.
2. Nhìn thanh màu dưới mỗi ổ để thấy đã dùng bao nhiêu và còn trống bao nhiêu.
3. Hoặc vào Settings > System > Storage để xem phân loại: ứng dụng, ảnh, tệp tạm.

Nên chọn ổ dung lượng bao nhiêu

Tùy nhu cầu: văn phòng, học tập thường dùng ổ vài trăm GB đến khoảng 1 TB; chơi game, làm video nên chọn 1 TB trở lên vì game và file video rất nặng. Bài SSD bao nhiêu GB là đủ dùng phân tích kỹ hơn. Nếu cần giảm dung lượng ảnh để gửi, xem cách giảm dung lượng ảnh để gửi email, Zalo.

Tại cửa hàng có USB Kingston 64GB, USB SanDisk 128GB hai đầu USB-C/USB-A, SSD Kingston A400 960GB và nhiều ổ khác để bạn chọn theo nhu cầu. Bạn nên trừ khoảng 5–10% dung lượng để máy vẫn chạy mượt, vì ổ quá đầy làm máy chậm.

Cần hỗ trợ thêm?

Máy báo đầy ổ hay bạn chưa biết nên mua ổ bao nhiêu GB? Hãy ghé cửa hàng hoặc nhắn Zalo 0943.847.333, cửa hàng sẽ kiểm tra và tư vấn nâng cấp. Xem thêm dịch vụ sửa chữa và nâng cấp.