Thiết bị nào không nên cắm vào bộ lưu điện UPS và vì sao

Nhiều người mua UPS rồi cắm "tất tần tật": máy tính, màn hình, máy in, quạt, thậm chí ấm đun nước, với suy nghĩ cho chắc ăn. Thực ra UPS có giới hạn công suất và loại tải phù hợp. Cắm sai thiết bị có thể khiến UPS báo quá tải, kêu bíp liên tục, nhanh hỏng hoặc không đủ điện để máy tính tắt an toàn khi mất điện.

Bài này liệt kê nhóm thiết bị nên tránh và giải thích lý do, để bạn dùng UPS đúng mục đích.

UPS thật sự dùng để làm gì?

UPS (bộ lưu điện) giữ cho thiết bị còn điện trong thời gian ngắn khi mất điện, đủ để bạn lưu việc và tắt máy đúng cách, đồng thời lọc bớt điện áp thất thường. Nó không phải nguồn điện để chạy máy cả giờ, càng không phải máy phát điện thu nhỏ. Cần hiểu nhu cầu trước khi mua, xem bộ lưu điện UPS cho máy tính có cần không.

Ví dụ, mẫu UPS APC Back-UPS BX1100LI-MS trong catalog có công suất 1100VA/550W và có AVR ổn áp. Nghĩa là tổng công suất các thiết bị cắm vào không nên vượt quá mức thực tế của UPS, không phải cứ nhìn con số VA lớn là cắm được thoải mái.

Nhóm thiết bị không nên cắm vào UPS

1. Máy in laser

Máy in laser dùng bộ sấy nung nóng mực, tiêu thụ điện rất lớn trong thời gian ngắn mỗi lần in. Dòng khởi động đột ngột này dễ làm UPS quá tải hoặc sụt áp, khiến máy tính cắm chung bị ảnh hưởng.

• Hướng xử lý: cắm máy in laser trực tiếp ổ điện, hoặc dùng UPS riêng công suất lớn. Máy in phun công suất thấp thì ít rủi ro hơn nhưng cũng không cần thiết phải được lưu điện.

2. Điều hòa, tủ lạnh, máy bơm, quạt công suất lớn

Thiết bị có động cơ máy nén hoặc motor cần dòng khởi động cao hơn nhiều lần so với mức tiêu thụ bình thường. UPS văn phòng cỡ nhỏ không được thiết kế cho loại tải này, nên dễ quá tải hoặc hỏng.

3. Thiết bị phát nhiệt: ấm đun, bàn là, lò vi sóng, máy sấy tóc, bếp điện

Các món này tiêu thụ hàng trăm tới hàng nghìn watt liên tục. Chỉ một món đã vượt công suất của UPS dành cho máy tính. Ngoài ra, UPS chạy pin sẽ cạn rất nhanh với tải loại này.

4. UPS cắm vào UPS hoặc ổ cắm kéo dài nối chồng

Cắm UPS này vào đầu ra của UPS khác, hoặc nối ổ cắm nhiều tầng, gây quá tải khó kiểm soát, hoạt động mất ổn định và là rủi ro cháy nổ nếu ổ cắm không đạt chuẩn. Nếu UPS đang kêu bíp liên tục, xem UPS kêu bíp liên tục: nguyên nhân để nhận biết khi UPS đang cảnh báo.

5. Thiết bị y tế hỗ trợ sự sống

UPS dân dụng cho máy tính không được thiết kế để bảo đảm điện cho thiết bị y tế quan trọng (như máy thở). Những thiết bị này cần giải pháp nguồn riêng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và chuyên gia.

6. Thiết bị không cần giữ điện khi mất điện

Đèn trang trí, sạc điện thoại ngày thường, loa lớn, quạt cây, đèn sưởi... nên cắm ổ điện ngoài. Mỗi thiết bị thừa làm UPS cạn pin nhanh hơn và rút ngắn thời gian bạn có để tắt máy an toàn.

Vậy nên cắm gì vào UPS?

Chỉ nên ưu tiên những thiết bị mất điện đột ngột là bị hại:

• PC hoặc laptop (laptop có pin nên ít cần hơn).
• Màn hình đi kèm PC đang làm việc, nếu cần xem để lưu và tắt máy.
• Modem, router nếu muốn giữ mạng trong lúc mất điện ngắn.
• Ổ cứng gắn ngoài, NAS để tránh hỏng dữ liệu.

Đối với PC, nên hiểu nguồn của PC kéo bao nhiêu watt khi chạy. Xem cách tính công suất nguồn máy tính cần bao nhiêu, và nếu bạn lắp mới, đọc Build PC đi kèm bộ lưu điện UPS, chọn công suất thế nào.

Cách kiểm tra tải để không quá tải

1. Xem công suất (W) ghi trên tem của từng thiết bị hoặc thông số hãng.
2. Cộng tổng công suất các thiết bị định cắm vào UPS.
3. So với công suất W của UPS (không chỉ nhìn VA). Nên chừa dư để UPS không chạy sát giới hạn.
4. Nếu cắm cho cửa hàng, văn phòng nhiều máy, tham khảo chọn công suất bộ lưu điện UPS cho cửa hàng.

Nếu UPS kêu bíp liên tục khi bạn cắm thêm một thiết bị, hãy rút thiết bị đó ra ngay thay vì tắt tiếng báo.

Một số lưu ý an toàn

• Đặt UPS ở nơi thoáng, khô, không sát tường kín, tránh nắng và ẩm.
• Pin UPS cũ đi theo thời gian; nếu thời gian lưu điện ngắn bất thường, nên kiểm tra hoặc thay pin.
• Không tự mở UPS: bên trong có pin và mạch điện nguy hiểm.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn không chắc nên chọn UPS bao nhiêu W cho bộ máy hiện có, hãy nhắn Zalo 0943.847.333 hoặc ghé cửa hàng để được tư vấn theo đúng thiết bị bạn dùng. Có sự cố nguồn điện, UPS hoặc máy tính, xem thêm trang sửa chữa.