Cách cài và dùng tiện ích mở rộng trình duyệt an toàn

Tiện ích mở rộng (extension) là những phần mềm nhỏ gắn vào trình duyệt để thêm tính năng: chặn quảng cáo, dịch trang, quản lý mật khẩu, chụp màn hình... Dùng đúng thì rất tiện, nhưng cài bừa thì có thể bị theo dõi hoặc lộ dữ liệu.

Bài này hướng dẫn cài tiện ích trên Google Chrome và Microsoft Edge, cách kiểm tra quyền trước khi cài và cách phát hiện tiện ích đáng ngờ.

Tiện ích mở rộng hoạt động thế nào

Một tiện ích chạy ngay bên trong trình duyệt và có thể được cấp quyền đọc hoặc thay đổi nội dung các trang web bạn mở. Quyền càng rộng thì rủi ro càng lớn: tiện ích có thể xem được những gì bạn gõ trên trang, bao gồm cả thông tin đăng nhập nếu nó có ý đồ xấu.

Vì thế nguyên tắc đầu tiên là chỉ cài thứ bạn thực sự cần và chỉ lấy từ kho chính thức của trình duyệt, không tải file cài từ trang lạ. Bạn cũng nên đọc thêm cách tải và cài đặt phần mềm an toàn, tránh phần mềm độc hại để có thói quen chung khi cài bất cứ thứ gì.

Cài tiện ích trên Chrome

1. Mở Chrome, bấm biểu tượng ba chấm ở góc trên bên phải, chọn Extensions (Tiện ích) rồi Visit Chrome Web Store (Truy cập Cửa hàng Chrome trực tuyến).
2. Gõ tên tiện ích vào ô tìm kiếm và mở trang chi tiết.
3. Xem số lượt cài đặt, ngày cập nhật gần nhất, tên nhà phát triển và các đánh giá. Tiện ích uy tín thường có nhiều người dùng và được cập nhật đều.
4. Bấm Add to Chrome (Thêm vào Chrome).
5. Một hộp thoại hiện ra liệt kê quyền mà tiện ích yêu cầu. Đọc kỹ rồi mới bấm Add extension (Thêm tiện ích).

Cài tiện ích trên Edge

1. Mở Edge, bấm ba chấm ở góc phải, chọn Extensions (Tiện ích) rồi Get extensions for Microsoft Edge (Nhận tiện ích mở rộng).
2. Tìm tiện ích cần cài và bấm Get (Lấy).
3. Đọc quyền trong hộp thoại và xác nhận bằng Add extension.

Edge cũng cài được tiện ích của Chrome, nhưng bạn nên ưu tiên kho của Microsoft khi có sẵn.

Quản lý, tắt và gỡ tiện ích

Sau khi cài, biểu tượng tiện ích thường nằm ở thanh công cụ, cạnh ô địa chỉ. Nếu không thấy, bấm biểu tượng hình mảnh ghép để xem danh sách.

Để quản lý tiện ích:

1. Gõ chrome://extensions (hoặc edge://extensions) vào thanh địa chỉ rồi bấm Enter.
2. Gạt công tắc để tắt tạm tiện ích khi không dùng.
3. Bấm Remove (Xóa) để gỡ hẳn tiện ích bạn không còn cần.
4. Bấm Details (Chi tiết) để xem quyền và chọn tiện ích chỉ chạy trên trang bạn bấm vào, thay vì mọi trang.

Mỗi tiện ích đều tiêu tốn một ít bộ nhớ. Cài quá nhiều sẽ làm trình duyệt chậm, nếu bạn thấy Chrome ì ạch, xem thêm cách tăng tốc trình duyệt Chrome bị chậm.

Dấu hiệu tiện ích đáng ngờ

Hãy gỡ ngay và kiểm tra máy nếu bạn thấy:

• Trang chủ hoặc công cụ tìm kiếm tự đổi sang trang lạ.
• Quảng cáo, cửa sổ bật lên xuất hiện liên tục kể cả trên trang không có quảng cáo.
• Tiện ích bạn không nhớ đã cài xuất hiện trong danh sách.
• Tiện ích bất ngờ yêu cầu thêm quyền sau một lần cập nhật.

Trường hợp này thường liên quan phần mềm rác. Cách xử lý chi tiết có ở bài cách gỡ phần mềm rác, quảng cáo khỏi máy tính và máy tính tự mở trang web quảng cáo.

Vài tiện ích loại nào nên và không nên cài

Bạn có thể cân nhắc các nhóm tiện ích mang tính tiện dụng cao như chặn quảng cáo từ nhà phát triển uy tín, trình quản lý mật khẩu của hãng lớn, công cụ dịch trang hoặc từ điển. Còn những loại hứa hẹn chung chung như tăng tốc internet, dọn rác, tải mọi video về máy thì thường không đáng tin hoặc trùng với tính năng sẵn có.

Một số nguyên tắc nhỏ:

• Mỗi nhu cầu chỉ cần một tiện ích, không cài ba cái chặn quảng cáo chồng nhau.
• Không cài tiện ích chỉ vì một quảng cáo hay tin nhắn từ người lạ khuyên dùng.
• Định kỳ mở trang quản lý, gỡ những tiện ích lâu rồi không dùng.
• Nếu dùng máy chung, đừng đăng nhập tài khoản trình duyệt để đồng bộ tiện ích.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy của bạn đã nhiễm tiện ích lạ, trình duyệt bị đổi trang chủ mà gỡ mãi không hết, bạn có thể mang máy tới Cường Tech ở 476 Đường CMT8, Thái Nguyên để được kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi xử lý. Cũng có thể gọi hotline hoặc Zalo 0943.847.333, hoặc xem trang sửa chữa.