Cách đọc thông báo lỗi trên máy tính và tìm cách xử lý

Thấy một bảng thông báo lỗi bật lên, nhiều người phản xạ là bấm đại cho tắt đi. Thực ra thông báo lỗi giống như một mẩu giấy máy tính để lại cho bạn, trong đó thường có sẵn manh mối về chuyện gì vừa xảy ra. Biết cách đọc nó, bạn sẽ tự xử lý được nhiều lỗi nhỏ, hoặc ít nhất mô tả rõ ràng khi nhờ người khác giúp.

Bài này hướng dẫn chậm rãi, từng bước, không cần biết thuật ngữ. Bạn chỉ cần bình tĩnh, đọc và ghi lại.

Bước 1: Dừng lại và đừng bấm vội

Khi bảng lỗi hiện ra, hãy làm theo thứ tự này:

1. Đừng hoảng. Phần lớn thông báo lỗi không có nghĩa là máy hỏng.
2. Đừng tắt bảng ngay và đừng bấm các nút bạn chưa hiểu, nhất là nút ghi Yes, OK, Allow (Cho phép) khi chưa chắc.
3. Nếu bảng đang che mất thông tin, bạn có thể kéo bảng sang một bên bằng cách giữ chuột vào thanh tiêu đề phía trên.

Bước 2: Đọc các phần của thông báo

Một thông báo lỗi thường có 4 phần:

• Tiêu đề (thanh phía trên): cho biết lỗi đến từ phần mềm nào, ví dụ tên ứng dụng hoặc "Windows".
• Nội dung chính: một hai câu mô tả vấn đề, ví dụ "không tìm thấy tệp", "không có kết nối mạng".
• Mã lỗi: dãy chữ số hoặc chữ in hoa, ví dụ 0x80070005 hoặc ERR_INTERNET_DISCONNECTED. Đây là phần hữu ích nhất khi tìm kiếm.
• Các nút bấm: thường là OK, Cancel (Hủy), Retry (Thử lại), Details (Chi tiết).

Nút Details (Chi tiết) hoặc More info (Thông tin thêm) nếu có, hãy bấm vào để xem thêm thông tin.

Bước 3: Ghi lại hoặc chụp lại thông báo

Đừng nhờ trí nhớ, hãy lưu lại bằng chứng:

1. Nhấn Windows + Shift + S rồi kéo chọn vùng thông báo để chụp ảnh, ảnh được lưu vào bộ nhớ tạm, bạn dán vào Word hoặc Zalo bằng Ctrl + V.
2. Hoặc dùng điện thoại chụp màn hình.
3. Chép lại tên ứng dụng, nội dung chính và mã lỗi.

Cách chụp chi tiết ở bài chụp màn hình máy tính Windows nhanh nhất.

Bước 4: Thử những việc đơn giản nhất

Nhiều lỗi biến mất sau những bước rất cơ bản:

1. Bấm Retry (Thử lại) một lần.
2. Đóng ứng dụng bị lỗi rồi mở lại.
3. Khởi động lại máy tính.
4. Kiểm tra mạng nếu lỗi liên quan đến Internet.
5. Kiểm tra ổ đĩa còn trống không nếu lỗi nhắc "không đủ dung lượng".

Bước 5: Tìm cách sửa trên Internet đúng cách

Khi cần tìm kiếm, hãy gõ vào ô tìm kiếm:

• Tên ứng dụng + mã lỗi (ví dụ: tên phần mềm và 0x80070005).
• Hoặc chép nguyên câu thông báo, đặt trong dấu ngoặc kép.
• Thêm "Windows 11" nếu lỗi của hệ điều hành.

Khi đọc kết quả, hãy ưu tiên:

1. Trang hỗ trợ chính thức của Microsoft hoặc của hãng làm ra phần mềm, thiết bị.
2. Các bài hướng dẫn rõ ràng, có từng bước, có ảnh minh họa.
3. Các bài đã có nhiều người xác nhận làm được.

Ngược lại, hãy cẩn thận với trang yêu cầu tải công cụ lạ để "sửa lỗi tức thì", trang đòi số điện thoại, mật khẩu, hay trang bắt gọi "tổng đài" lạ. Đó thường là dấu hiệu lừa đảo.

Nhận biết thông báo lỗi giả mạo

Một số "thông báo lỗi" thực ra là quảng cáo hoặc chiêu lừa nhảy ra trên trình duyệt web. Dấu hiệu:

• Hiện trên trang web, không phải cửa sổ của Windows, và thường kèm âm thanh báo động.
• Cảnh báo "máy bị nhiễm virus" kèm số điện thoại để gọi.
• Yêu cầu bạn tải phần mềm hoặc nhập thông tin cá nhân ngay.
• Không thể đóng bình thường.

Trường hợp này, đừng gọi số điện thoại và đừng tải gì. Hãy đóng tab bằng Ctrl + W, hoặc dùng Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) để tắt trình duyệt. Xem thêm cách mở Task Manager để tắt ứng dụng bị treo.

Một số loại lỗi thường gặp và hướng xử lý chung

• Lỗi mạng (DNS, không có Internet): xem lỗi DNS server not responding.
• Lỗi cập nhật Windows: xem Windows Update bị lỗi, không cập nhật được.
• Lỗi file hệ thống: xem sửa lỗi file hệ thống bằng SFC và DISM.
• Màn hình xanh toàn màn hình: xem máy tính bị màn hình xanh.

Khi nào nên dừng lại và nhờ người giúp

• Lỗi lặp đi lặp lại dù đã khởi động lại.
• Thông báo nhắc ổ cứng, RAM, nguồn hoặc máy tự tắt, tự khởi động lại.
• Có tiếng kêu lạ, mùi khét, máy nóng bất thường.
• Bạn sắp phải làm điều gì liên quan đến dữ liệu quan trọng mà chưa chắc cách làm.

Lúc này hãy sao lưu dữ liệu quan trọng (nếu máy còn vào được) và nhờ kỹ thuật viên xem. Cố làm tiếp có thể khiến mất dữ liệu.

Cần hỗ trợ thêm?

Bạn cứ chụp ảnh thông báo lỗi, gọi hotline 0943.847.333 hoặc nhắn Zalo cho cửa hàng để được hướng dẫn. Nếu lỗi nằm ở phần cứng, bạn có thể mang máy tới dịch vụ sửa chữa, bên mình kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi sửa.