Cách kiểm soát ứng dụng dùng camera, micro trên Windows 11

Camera và micro là hai thiết bị nhạy cảm nhất trên máy tính. Bạn muốn chắc chắn chỉ những ứng dụng cần thiết như Zoom, Google Meet, Teams mới được dùng chúng, và biết lúc nào có ứng dụng đang sử dụng. Windows 11 có sẵn bộ công cụ để làm việc này: xem ứng dụng nào đã truy cập gần đây, bật tắt quyền cho từng ứng dụng hoặc cho cả máy.

Bài này hướng dẫn từng bước kiểm tra, thu hồi quyền, nhận biết dấu hiệu camera hoặc micro đang chạy, và vài thói quen đơn giản giúp bạn yên tâm hơn. Đây không phải cách phát hiện mọi phần mềm gián điệp, nhưng đủ để kiểm soát phần lớn tình huống thông thường.

Nhận biết khi camera hoặc micro đang hoạt động

• Biểu tượng micro hoặc camera trên thanh Taskbar: khi một ứng dụng đang dùng micro, biểu tượng micro xuất hiện trong khu vực góc phải (gần đồng hồ). Rê chuột lên để xem tên ứng dụng.
• Đèn camera: hầu hết webcam và laptop có đèn báo sáng khi camera hoạt động. Đèn sáng bất thường khi bạn không họp là dấu hiệu cần kiểm tra.
• Cửa sổ ứng dụng: các phần mềm họp thường hiện biểu tượng riêng khi đang ghi hình.

Lưu ý rằng không phải ứng dụng nào cũng hiện biểu tượng trên Taskbar, nên đừng chỉ dựa vào dấu hiệu này.

Xem ứng dụng nào đã dùng camera, micro

Windows 11 ghi lại thời điểm truy cập gần nhất cho từng ứng dụng.

1. Nhấn Windows + I để mở Settings (Cài đặt).
2. Chọn Privacy & security (Quyền riêng tư & bảo mật) ở cột bên trái.
3. Kéo xuống phần App permissions (Quyền ứng dụng) và bấm Camera (hoặc Microphone).
4. Danh sách ứng dụng hiện ra cùng thông tin Recent activity (Hoạt động gần đây) hoặc thời điểm truy cập cuối. Ứng dụng nào đang dùng sẽ hiện chữ Currently in use (Đang sử dụng).

Nếu thấy ứng dụng lạ, hay ứng dụng không liên quan (ví dụ trình chỉnh sửa ảnh cũ lại dùng micro), hãy cân nhắc tắt quyền hoặc gỡ cài đặt.

Tắt quyền cho từng ứng dụng

Trong cùng trang Camera hoặc Microphone:

1. Bật công tắc Let apps access your camera (Cho phép ứng dụng truy cập camera) nếu muốn quản lý riêng từng app.
2. Tìm ứng dụng muốn tắt trong danh sách.
3. Gạt công tắc cạnh ứng dụng sang Off (Tắt).

Với ứng dụng cài ngoài Microsoft Store (ví dụ trình duyệt Chrome, Zoom bản cài đặt), Windows có mục riêng Let desktop apps access your camera (Cho phép ứng dụng máy tính để bàn truy cập camera). Công tắc này áp dụng chung cho nhóm app desktop, bạn khó tắt riêng từng app theo cách này.

Với trình duyệt

Camera và micro trong trang web còn phụ thuộc quyền của trình duyệt.

1. Trong Chrome hoặc Edge, bấm biểu tượng ổ khóa cạnh địa chỉ trang web.
2. Chọn Site settings (Cài đặt trang web).
3. Đặt Camera và Microphone thành Block (Chặn) hoặc Ask (Hỏi).

Bạn nên đặt mặc định là «Hỏi» để mỗi trang phải xin phép trước khi dùng. Bài dùng trình duyệt an toàn có thêm các thiết lập bảo mật khác.

Tắt hẳn camera hoặc micro khi không dùng

Nếu muốn chắc chắn hơn, bạn có thể tắt hẳn thiết bị.

1. Bấm chuột phải vào nút Start và chọn Device Manager (Trình quản lý thiết bị).
2. Mở mục Cameras hoặc Audio inputs and outputs.
3. Bấm chuột phải vào thiết bị (webcam, micro) và chọn Disable device (Vô hiệu hóa thiết bị).
4. Khi cần dùng lại, chuột phải và chọn Enable device (Bật thiết bị).

Cách khác: dùng nắp che webcam bằng miếng dán hoặc nắp trượt, hoặc rút webcam USB khi không dùng. Nắp che camera rất rẻ và hiệu quả.

Khi nghi ngờ bị theo dõi

Nếu thấy đèn camera tự bật, hoặc micro hoạt động khi bạn không dùng, hãy xử lý theo thứ tự:

1. Xem danh sách ứng dụng đã truy cập như hướng dẫn ở trên và thu hồi quyền ứng dụng lạ.
2. Quét máy bằng Windows Security; xem bài quét virus bằng Windows Security.
3. Gỡ các phần mềm không rõ nguồn gốc, đặc biệt phần mềm cài từ nguồn không chính thức. Xem bài gỡ phần mềm rác, quảng cáo.
4. Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng; xem bài bảo vệ tài khoản: mật khẩu mạnh và xác minh 2 bước.
5. Nếu vẫn lo ngại, nhờ kỹ thuật viên kiểm tra kỹ hơn, xem bài máy tính bị virus: dấu hiệu và cách xử lý.

Thói quen giúp an toàn hơn

• Chỉ cài ứng dụng từ nguồn chính thức, xem bài tải và cài phần mềm an toàn.
• Thỉnh thoảng rà lại danh sách quyền camera, micro trong Settings.
• Đóng hẳn ứng dụng họp sau khi họp xong.
• Dùng webcam rời có nắp che nếu bạn thường xuyên làm việc ở nơi riêng tư. Cửa hàng có webcam Logitech C270 cho học online và họp trực tuyến.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu bạn muốn kiểm tra kỹ máy, cài đặt chính sách bảo mật cho cả văn phòng, hoặc nghi ngờ máy bị cài phần mềm lạ, hãy mang máy tới 476 Đường CMT8, Thái Nguyên để được kiểm tra miễn phí. Doanh nghiệp có thể xem thêm dịch vụ IT. Zalo và hotline: 0943.847.333.