Cách kiểm tra và gỡ tiện ích trình duyệt độc hại

Tiện ích mở rộng (extension) rất tiện, nhưng cũng là con đường phổ biến để quảng cáo rác, phần mềm theo dõi hoặc mã độc lọt vào trình duyệt. Một tiện ích độc hại có thể đọc nội dung các trang bạn mở, đổi công cụ tìm kiếm, chèn quảng cáo, thậm chí đánh cắp thông tin đăng nhập.

Bài này giúp bạn nhận biết dấu hiệu, kiểm tra từng tiện ích trên Chrome và Edge, gỡ bỏ an toàn và xử lý hậu quả.

Dấu hiệu tiện ích trình duyệt có vấn đề

Hãy nghi ngờ khi gặp một trong các hiện tượng sau:

• Trang chủ hoặc công cụ tìm kiếm tự đổi sang trang lạ mà bạn không làm.
• Quảng cáo pop-up xuất hiện dày đặc, kể cả trên những trang trước đây sạch.
• Có tiện ích bạn không nhớ đã cài trong danh sách.
• Trình duyệt chậm bất thường, quạt máy chạy mạnh khi chỉ mở vài tab.
• Thanh công cụ có thêm nút lạ.
• Trình duyệt cảnh báo một tiện ích đã bị gỡ khỏi cửa hàng hoặc vi phạm chính sách.

Nếu bạn gặp hiện tượng đổi trang chủ, hãy tham khảo thêm bài trình duyệt bị đổi trang chủ và công cụ tìm kiếm.

Kiểm tra danh sách tiện ích trên Chrome

1. Mở Chrome, bấm biểu tượng ba chấm ở góc phải trên.
2. Chọn Extensions (Tiện ích), sau đó Manage Extensions (Quản lý tiện ích). Bạn cũng có thể gõ chrome://extensions vào thanh địa chỉ.
3. Xem từng tiện ích trong danh sách. Với mỗi cái, tự hỏi: mình có nhớ cài không, và nó có thật sự cần không?
4. Bấm Details (Chi tiết) để xem Permissions (Quyền) và Site access (Quyền truy cập trang web).

Hãy cẩn thận với tiện ích cho phép đọc và thay đổi dữ liệu của mọi trang web mà chức năng của nó không cần việc đó. Ví dụ, một tiện ích đổi hình nền không có lý do gì để đọc mật khẩu trên trang ngân hàng.

Kiểm tra trên Microsoft Edge

1. Mở Edge, bấm ba chấm, chọn Extensions (Tiện ích mở rộng).
2. Chọn Manage extensions (Quản lý tiện ích mở rộng) hoặc gõ edge://extensions.
3. Xem danh sách, bấm Details (Chi tiết) để xem quyền của từng tiện ích.

Gỡ tiện ích đáng ngờ

1. Trong trang quản lý tiện ích, bấm Remove (Gỡ bỏ) ở tiện ích cần xóa.
2. Xác nhận bằng cách bấm Remove lần nữa.
3. Nếu chưa chắc, bấm nút gạt để tắt tạm tiện ích, dùng trình duyệt vài ngày xem vấn đề có hết không, rồi mới quyết định gỡ.
4. Nếu nút Remove bị mờ hoặc tiện ích tự cài lại, thường do có chương trình khác trên máy hoặc chính sách trình duyệt cưỡng chế. Lúc này hãy làm các bước dọn dẹp ở phần sau.

Dọn dẹp sau khi gỡ

1. Đặt lại trang chủ và công cụ tìm kiếm: vào Settings (Cài đặt), mục On startup (Khi khởi động) và Search engine (Công cụ tìm kiếm), chọn lại cho đúng.
2. Reset trình duyệt: trong Settings, tìm Reset settings (Đặt lại cài đặt) rồi chọn Restore settings to their original defaults (Khôi phục cài đặt về mặc định ban đầu). Thao tác này tắt tiện ích và xóa dữ liệu tạm nhưng không xóa mật khẩu, dấu trang.
3. Gỡ phần mềm lạ trên Windows: mở Settings (Cài đặt) > Apps (Ứng dụng) > Installed apps (Ứng dụng đã cài đặt), gỡ những chương trình bạn không nhận ra hoặc vừa cài cùng lúc bắt đầu có sự cố.
4. Quét virus bằng Windows Security: xem quét virus bằng Windows Security miễn phí hoặc quét sâu theo bài quét virus bằng Microsoft Defender Offline.
5. Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng nếu bạn đã đăng nhập khi tiện ích độc hại còn hoạt động. Dùng thiết bị khác sạch để đổi. Xem bảo vệ tài khoản bằng mật khẩu mạnh.

Cách cài tiện ích an toàn hơn

• Chỉ cài từ cửa hàng chính thức của trình duyệt (Chrome Web Store, Microsoft Edge Add-ons), không tải file cài từ trang lạ.
• Xem số người dùng, đánh giá, ngày cập nhật gần nhất và tên nhà phát triển trước khi cài.
• Cảnh giác với tiện ích có tên giống hệt công cụ nổi tiếng nhưng nhà phát triển lạ.
• Đọc phần quyền hạn trước khi bấm Add (Thêm).
• Xem thêm hướng dẫn nền tảng ở bài cách cài và dùng tiện ích mở rộng trình duyệt.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu sau khi gỡ mà trình duyệt vẫn bị chuyển hướng, máy chạy chậm bất thường hoặc nghi đã bị đánh cắp mật khẩu, hãy mang máy tới Cường Tech để kiểm tra miễn phí và báo giá trước khi xử lý. Bạn cũng có thể gọi hotline 0943.847.333 để hỏi nhanh trước khi mang máy tới.