Cách phân biệt quảng cáo và kết quả tìm kiếm thật trên Google

Khi tìm kiếm trên Google, những kết quả đầu tiên đôi khi là quảng cáo chứ không phải kết quả tự nhiên. Dấu hiệu dễ thấy nhất là nhãn Được tài trợ (Sponsored) nằm phía trên địa chỉ trang. Quảng cáo không đồng nghĩa với lừa đảo, nhưng bạn cần biết mình đang bấm vào cái gì, nhất là khi tìm ngân hàng, phần mềm hay dịch vụ công.

Bài này hướng dẫn cách nhận biết quảng cáo, cách kiểm tra trang có đáng tin không và thói quen an toàn khi tìm kiếm.

Quảng cáo và kết quả tự nhiên khác nhau thế nào

• Quảng cáo: do doanh nghiệp trả tiền để hiển thị. Thường nằm ở đầu hoặc cuối trang kết quả, có nhãn như Được tài trợ hay Sponsored.
• Kết quả tự nhiên: là những trang Google xếp thứ tự theo độ phù hợp với nội dung tìm kiếm, không có nhãn quảng cáo.

Cả hai đều có thể là trang hữu ích, cũng có thể có trang xấu. Điều quan trọng là bạn phải kiểm tra trước khi nhập thông tin cá nhân hay tải file.

Cách nhận biết quảng cáo bằng mắt

1. Nhìn phía trên địa chỉ trang (dòng chữ nhỏ). Nếu có chữ Được tài trợ hoặc Sponsored, đó là quảng cáo.
2. Quan sát vị trí: quảng cáo hay nằm trên cùng kết quả hoặc ở cuối trang.
3. Ở điện thoại, quảng cáo thường rất giống kết quả thường nên dễ nhầm; hãy chú ý nhãn nhỏ phía trên.
4. Có thể thấy thêm hình ảnh sản phẩm, giá hoặc nút hành động cạnh quảng cáo mua sắm.

Vì sao cần phân biệt

Kẻ xấu có thể trả tiền chạy quảng cáo giả mạo ngân hàng, dịch vụ giao hàng hay phần mềm. Khi bạn bấm vào, trang giả mạo yêu cầu nhập tài khoản, mã OTP hoặc tải một file có chứa mã độc. Đây là lý do bạn nên thận trọng với quảng cáo ở các chủ đề nhạy cảm như:

• Đăng nhập ngân hàng, ví điện tử.
• Tải phần mềm (nhất là phần mềm miễn phí hoặc bản quyền).
• Hỗ trợ tài khoản, tổng đài chăm sóc khách hàng.
• Dịch vụ công trực tuyến.

Xem thêm cách tránh tải phần mềm giả mạo từ quảng cáo và cách nhận biết quảng cáo giả mạo người nổi tiếng.

Kiểm tra trang có đáng tin không

Trước khi nhập bất cứ thông tin nào, hãy dành 20 giây kiểm tra:

1. Đọc kỹ tên miền (phần địa chỉ). Trang giả mạo hay thêm bớt một ký tự, dùng đuôi lạ hoặc nhồi thêm từ để giống tên thương hiệu thật.
2. Nhìn thanh địa chỉ trình duyệt: bấm vào biểu tượng ổ khóa để xem thông tin kết nối. Có ổ khóa chỉ cho biết kết nối được mã hóa, không chứng minh trang đáng tin.
3. Nghi ngờ khi trang yêu cầu nhập thông tin nhạy cảm ngay như mật khẩu, mã OTP, số thẻ.
4. Cẩn thận với lời hứa quá hấp dẫn: giảm giá phi lý, nhận quà miễn phí, trúng thưởng.
5. Với ngân hàng, hãy truy cập bằng ứng dụng chính thức của ngân hàng hoặc trang bạn đã lưu trước đó, thay vì tìm trên Google.

Xem thông tin về nhà quảng cáo

Phần lớn quảng cáo trên Google có biểu tượng ba chấm hoặc mục thông tin nhỏ cạnh nhãn. Bấm vào đó, bạn có thể xem mục kiểu như Giới thiệu về nhà quảng cáo (About this advertiser). Mục này cho biết tên nhà quảng cáo và đôi khi cả khu vực. Tên mục có thể khác theo phiên bản, nhưng đây là cách hữu ích để nhận ra quảng cáo lạ.

Thói quen tìm kiếm an toàn

• Lưu sẵn trang quan trọng (ngân hàng, mail, cổng dịch vụ) vào dấu trang rồi truy cập từ đó.
• Gõ trực tiếp tên miền nếu bạn đã biết địa chỉ chính thức.
• Ưu tiên tải phần mềm từ trang chính thức của hãng hoặc cửa hàng ứng dụng.
• Không gọi số điện thoại hỗ trợ lấy từ quảng cáo: thay vào đó dùng số trên thẻ, hóa đơn hoặc ứng dụng chính thức.
• Cập nhật trình duyệt và bật bảo vệ của trình duyệt hoặc Windows Security. Xem quét virus bằng Windows Security miễn phí.

Biết cách tìm kiếm thông minh còn giúp bạn bỏ qua nhiều trang không liên quan. Đọc cách tìm kiếm thông minh trên Google bằng toán tử.

Nếu lỡ bấm vào trang đáng ngờ

1. Đóng tab ngay, không tải file, không nhập thông tin.
2. Nếu đã nhập mật khẩu, hãy đổi mật khẩu đó ngay và các tài khoản dùng chung mật khẩu.
3. Nếu đã nhập thông tin ngân hàng hoặc OTP, liên hệ ngay tổng đài chính thức của ngân hàng (số ghi trên thẻ hoặc ứng dụng) để khóa thẻ, và có thể trình báo cơ quan công an địa phương.
4. Quét máy bằng Windows Security nếu bạn đã tải file nào đó.

Nếu tài khoản mạng xã hội bị chiếm, xem cách lấy lại tài khoản Facebook, Zalo khi bị chiếm.

Có nên chặn quảng cáo không

Một số người dùng tiện ích chặn quảng cáo. Tiện ích này có thể giúp giảm quảng cáo phiền, nhưng hãy chỉ cài từ cửa hàng tiện ích chính thức của trình duyệt, vì tiện ích chặn quảng cáo giả cũng có thể gây hại. Xem cách chặn quảng cáo pop-up trên trình duyệt.

Cần hỗ trợ thêm?

Nếu máy bạn nghi bị nhiễm phần mềm lạ sau khi bấm vào quảng cáo, hãy mang tới cửa hàng để kỹ thuật viên kiểm tra tại dịch vụ sửa chữa, hoặc gọi 0943.847.333.